Hãng xe điện Tesla đang đối mặt với một làn sóng phản đối gay gắt trước thềm cuộc họp cổ đông ngày 6/11, nơi dự kiến biểu quyết về kế hoạch trả thù lao bằng cổ phiếu trị giá 1.000 tỷ USD cho Giám đốc điều hành Elon Musk. Nhiều nhà đầu tư lớn và tổ chức giám sát lo ngại mức thưởng này vượt xa mọi chuẩn mực tài chính.
05-1762317500-song-gio-tai-tesla-ke-hoach-thuong-1000-ty-usd-cho-elon-musk-bi-phan-doi-kich-liet-ban-lanh-dao-canh-bao-ong-ay-co-the-roi-di.jpg
Tỷ phú Elon Musk. Ảnh: Reuters

Theo Bloomberg, Hội đồng quản trị Tesla bảo vệ gói thù lao khổng lồ này với lý do, đây là biện pháp nhằm “giữ chân và khuyến khích ông Musk đạt những thành tựu mang tính cách mạng” khi hãng đang mở rộng sang lĩnh vực robot và trí tuệ nhân tạo. Đáng chú ý, hội đồng quản trị đã đưa ra cảnh báo rằng nếu kế hoạch không được thông qua, “Elon Musk có thể rời bỏ Tesla”, gây rủi ro lớn cho tương lai công ty.

Tuy nhiên, lời cảnh báo này vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ các cổ đông lớn. Quỹ Hưu trí Quốc gia Na Uy, quỹ đầu tư quốc gia lớn nhất thế giới và là một trong 10 cổ đông lớn nhất của Tesla (sở hữu 1,1% cổ phần), đã tuyên bố sẽ bỏ phiếu chống. Trong thông cáo ngày 4/11, quỹ này nêu rõ: “Chúng tôi ghi nhận năng lực đặc biệt của ông Musk và những giá trị ông mang lại, song chúng tôi lo ngại về quy mô chưa từng có của khoản thù lao này”.

Trước đó, Institutional Shareholder Services (ISS), tổ chức tư vấn ủy quyền lớn nhất thế giới, cũng lên tiếng phản đối. ISS mô tả kế hoạch của Tesla là “có quy mô vũ trụ và không phù hợp với lợi ích cổ đông dài hạn”.

Làn sóng phản đối còn lan sang các nghiệp đoàn lao động và nhóm giám sát doanh nghiệp tại Mỹ, những người đã lập trang web “Giành lại Tesla” để kêu gọi cổ đông bác bỏ kế hoạch. Nhóm này đưa ra một so sánh gây sốc: “Với mức lương trung bình 57.243 USD/năm, một nhân viên Tesla phải mất hơn 1,7 triệu năm mới kiếm được số tiền ông Musk nhận hàng năm”.

Để nhận được toàn bộ 420 triệu cổ phiếu thưởng, ông Musk phải đạt được 12 mốc mục tiêu tăng trưởng cực kỳ tham vọng vào năm 2035. Các mục tiêu này bao gồm việc nâng giá trị vốn hóa Tesla từ 1,39 nghìn tỷ USD lên 8,5 nghìn tỷ USD, sản xuất 20 triệu xe điện, cung cấp 10 triệu gói phần mềm tự lái FSD, và triển khai 1 triệu robot hình người cùng 1 triệu robotaxi thương mại. Nếu thành công, tỷ lệ sở hữu của ông Musk tại Tesla sẽ tăng từ 13% lên hơn 25%.

Bất chấp sự phản đối, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tesla, bà Robin Denholm, vẫn bảo vệ đề xuất, cho rằng “việc khuyến khích ông Musk là điều tối quan trọng để Tesla trở thành công ty giá trị nhất trong lịch sử” và để "đưa Tesla bước vào kỷ nguyên đổi mới tiếp theo".

Tuy nhiên, bối cảnh hiện tại không mấy thuận lợi. Hiệu quả kinh doanh của Tesla đang chững lại. Dù doanh thu quý III đạt 28,1 tỷ USD (mức cao nhất từ trước đến nay), lợi nhuận ròng lại giảm 37% so với cùng kỳ, chỉ còn 1,37 tỷ USD. Doanh số tại thị trường trọng điểm Trung Quốc giảm gần 10%, trong khi ở Thụy Điển (châu Âu), lượng xe mới bán ra sụt giảm tới 89%.

Nhiều chuyên gia tài chính cho rằng kế hoạch này khó có thể vượt qua Thượng viện nếu được mở rộng sang thảo luận công khai. Trước đây, gói thưởng 56 tỷ USD năm 2018 cho ông Musk cũng từng bị tòa án Mỹ bác bỏ vì cho rằng hội đồng quản trị "mất tính độc lập" và không cung cấp đủ thông tin cho cổ đông.