Sức mạnh phòng không Việt Nam trên báo nước ngoài

Hiện nay, các tổ hợp tên lửa phòng không S-300PMU1 Việt Nam đang được bảo vệ bằng những hệ thống tên lửa tầm thấp Strela-10M và/hoặc pháo tự hành ZSU-23-4M. Về cơ bản những vũ khí này vẫn đáp ứng được yêu cầu vừa bảo vệ những hệ thống phòng không tầm xa, vừa đánh địch độc lập.

Tuy nhiên, trong bối cảnh tác chiến phòng không trong tương lai, khi đối phương sử dụng đòn tập kích đường không bằng vũ khí hiện đại, có điều khiển chính xác và nhất là có khả năng tàng hình thì rõ ràng các cận vệ của S-300 hiện nay sẽ gặp rất nhiều khó khăn.

Nếu đối phương tấn công ồ ạt cùng lúc, từ nhiều hướng vào trận địa S-300PMU1, thì Strela-10M và ZSU-23-4M khó có thể xoay sở, chống đỡ hiệu quả, nhất là với các vũ khí có đường bay phức tạp, xiên hoặc ngang qua trận địa của 2 loại hỏa lực này. Do vậy, tất yếu phải có cận vệ mới, hiện đại hơn, có khả năng chuyển cấp nhanh, đánh được nhiều mục tiêu cùng lúc ở mọi hướng và liên kết với hệ thống chỉ huy tự động của S-300PMU1 - điều vốn là hạn chế cố hữu của Strela-10M và ZSU-23-4M.

Đây có thể chính là nguyên nhân khiến Việt Nam quyết định mua tổ hợp tên lửa phòng không tầm trung SPYDER do Israel sản xuất. Các tổ hợp SPYDER đáp ứng hoàn hảo cho nhiệm vụ đánh mục tiêu bay thấp, là sự bổ sung kịp thời và đúng đắn cho lưới lửa phòng không nhân dân, phòng không tầm thấp vốn chủ yếu dựa vào pháo cao xạ, tên lửa tầm thấp.

Nhưng trên hết, SPYDER còn là một trong những ứng viên sáng giá nhất cho nhiệm vụ cận vệ mới của S-300. Tại sao vậy? Ưu điểm nổi bật nào khiến cho tổ hợp này nếu cặp cùng S-300 sẽ tạo ra sự thay đổi lớn về chất, đáp ứng yêu cầu của chiến tranh tương lai?

Thứ nhất là, SPYDER tự hành đồng bộ trong đội hình bánh lốp cùng S-300, khai thác tối đa ưu thế cơ động tốc độ cao trên các đường giao thông, thay vì các loại bánh xích phải kèm xe chở tăng như hiện nay. Qua đó giảm bớt sự phức tạp khi chuyển trận địa và rút ngắn thời gian triển khai, thu hồi - yếu tố sống còn, đặc biệt quan trong trong tác chiến phòng không hiện đại.

Thứ hai là, SPYDER vừa có thể cơ động phục kích, đón lõng chặn kích mục tiêu từ vòng ngoài vừa có thể cùng lúc đánh được nhiều mục tiêu bay thấp, từ nhiều hướng để bọc lưng cho trận địa S-300. Thứ ba là, liên kết với hệ thống chỉ huy tự động của S-300 nhờ kết nối mạng thông tin chỉ huy và tình báo phòng không qua khí tài vô tuyến mã hoá cự ly xa.

Tổ hợp S-300 có cổng chờ để kết nối dữ liệu, đồng bộ tham số, từ dữ liệu radar cho tới thực lực chiến đấu, phân bổ, giao nhiệm vụ diệt địch cho các đơn vị hỏa lực có trong biên chế. Để làm được điều đó, quan trọng nhất là cần nâng cấp phần mềm và tích hợp, đồng bộ dữ liệu giữa S-300 và SPYDER.

Đây không phải là bất khả thi mà hoàn toàn có thể bởi lẽ bản thân S-300 có thiết kế mở, sẵn sàng cho việc đồng bộ và hiệp đồng tác chiến với các phân đội tên lửa phòng không khác loại. Thứ tư là, khả năng chuyển cấp nhanh rất phù hợp để ứng phó với máy bay hoặc vũ khí có điều khiển chính xác bay thấp tập kích trận địa.

Cả S-300 và SPYDER đều có tính năng triển khai/thu hồi nhanh toàn bộ tổ hợp trong khoảng thời gian dưới 5 phút. Chính vì thế, khi S-300 có thêm cận vệ mới là SPYDER đây sẽ là điều hoàn toàn hợp lý, đủ sức tạo bất ngờ lớn cho đối phương.

Theo nhận định của nhiều chuyên gia, việc Việt Nam mua SPYDER để thực hiện nhiều nhiệm vụ, trong đó có bảo vệ hệ thống S-300, nhưng theo tờ Russia Today hồi cuối tháng 6/2016, ngoài tác chiến độc lập, các tổ hợp SPYDER của Việt Nam sẽ đảm nhận nhiệm vụ chính là làm vệ sĩ cho tổ hệ thống phòng không tầm xa S-300. Và chỉ với nhiệm vụ này, SPYDER mới phát huy được sức mạnh của mình.