Tác phẩm nghệ thuật “chuối dán tường” triệu USD tiếp tục bị xâm phạm tại Pháp

Vụ trộm kỳ lạ và phản ứng từ phía bảo tàng

Ngày 31/5, Ban quản lý Bảo tàng Pompidou-Metz nằm ở miền đông nước Pháp đã chính thức gửi đơn trình báo đến cơ quan cảnh sát về vụ mất trộm một quả chuối. Điều đáng nói, đây không phải là một loại trái cây thông thường mà là bộ phận trung tâm, linh hồn của tác phẩm nghệ thuật sắp đặt mang tên "Comedian" (Diễn viên hài) do nghệ sĩ người Italy Maurizio Cattelan sáng tạo. Ngay sau khi phát hiện sự việc, phía bảo tàng đã nhanh chóng dán một quả chuối mới vào vị trí trống để duy trì tính toàn vẹn cho tác phẩm. Trên thực tế, quả chuối đạo cụ này vốn luôn được nhân viên thay mới định kỳ sau mỗi ba ngày.

Lý giải về quyết định can thiệp bằng pháp luật lần này, đại diện bảo tàng cho biết do thủ phạm vẫn chưa được xác định danh tính và "không có khả năng đối thoại". Đây đã là lần thứ hai đứa con tinh thần của Cattelan bị xâm phạm tại không gian triển lãm. Ban quản lý nhấn mạnh vụ việc không đơn thuần là một trò đùa mà đã trở thành vấn đề nghiêm trọng liên quan đến sự tôn trọng tối thiểu đối với nghệ thuật.

Quá khứ lặp đi lặp lại của tác phẩm đắt giá

Đây hoàn toàn không phải lần đầu tiên "Comedian" trở thành mục tiêu của những sự cố hy hữu. Trước đó không lâu vào tháng 7/2025, một vị khách tham quan khi đến bảo tàng đã thản nhiên gỡ quả chuối xuống và ăn ngay tại chỗ. Dù lực lượng bảo vệ đã lập tức can thiệp và thay thế bằng một quả khác, tác giả Maurizio Cattelan vẫn không giấu được sự thất vọng. Nam nghệ sĩ sau đó đã lên tiếng bày tỏ sự tiếc nuối một cách châm biếm rằng người khách kia "chỉ ăn chuối mà không ăn luôn cả băng dính".

Nhìn lại lịch sử, "Comedian" lần đầu tiên được trình làng trước công chúng tại triển lãm Art Basel tổ chức ở Miami, Mỹ vào năm 2019 với mức giá chào bán ban đầu là 120.000 USD. Tác phẩm ngay lập tức châm ngòi cho hàng loạt cuộc tranh luận nảy lửa mang tính toàn cầu về định nghĩa cũng như giá trị thực sự của nghệ thuật đương đại. Ngay tại sự kiện năm đó, nghệ sĩ trình diễn David Datuna cũng từng gây sốc khi tự tay lột vỏ ăn mất quả chuối của tác phẩm với lý do hài hước rằng ông vẫn "cảm thấy đói".

Bất chấp những ý kiến trái chiều, giá trị thương mại của "chuối dán tường" vẫn liên tục phi mã trong những năm kế tiếp. Tới năm 2024, doanh nhân gốc Hoa Justin Sun đã gây rúng động giới sưu tầm khi chi ra số tiền khổng lồ hơn 6 triệu USD để sở hữu một phiên bản mới của tác phẩm. Sau đó vài ngày, vị đại gia này cũng đã ăn quả chuối trị giá triệu đô trước sự chứng kiến của máy quay truyền thông tại Hong Kong.

Tác giả của những tác phẩm nghệ thuật "tai tiếng"

Bên cạnh độ nhận diện của "Comedian", danh tiếng của Maurizio Cattelan còn gắn liền với một kiệt tác gây tranh cãi khác là chiếc bồn cầu được đúc hoàn toàn từ vàng 18 carat mang tên "America". Tương tự như số phận của quả chuối, chiếc bồn cầu bằng vàng nguyên khối này cũng từng trở thành mục tiêu của tội phạm. 

Trong một cuộc triển lãm diễn ra vào năm 2020 tại Anh, hai người đàn ông đã đột nhập và đánh cắp thành công tác phẩm vô giá này. Sau vụ trộm, nhóm tội phạm đã chia nhỏ toàn bộ số vàng của chiếc bồn cầu đem đi tiêu thụ, và cho đến nay cơ quan chức năng vẫn chưa thể tìm lại được bất kỳ dấu vết nào của số vàng bị mất.