Japan Times dẫn một tài liệu rò rỉ mới đây cho thấy, tân Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson dường như giảm nhẹ giọng điệu cứng rắn đối với các hành động của Trung Quốc ở Biển Đông mà ông đưa ra trong các phiên điều trần xác nhận trước đó.
Japan Times dẫn một tài liệu rò rỉ mới đây cho thấy, tân Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson dường như giảm nhẹ giọng điệu cứng rắn đối với các hành động của Trung Quốc ở Biển Đông mà ông đưa ra trong các phiên điều trần xác nhận trước đó.
 
 

Tài liệu gồm một loạt câu trả lời bằng văn bản với những câu hỏi của Thượng nghị sĩ Maryland Ben Cardin trong buổi điều trần của ông Tillerson trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện, được đưa lên trang web của các nhóm vận động về môi trường hồi đầu tháng này. Tính xác thực của các câu hỏi đã được văn phòng của ông Cardin xác nhận, một phát ngôn viên của văn phòng hôm nay (7.2) chia sẻ với Japan Times.

Tài liệu mới này làm mềm ý kiến trước đó của ông Tillerson về việc ủng hộ phong tỏa các hòn đảo nhân tạo mà Trung Quốc tự ý xây dựng ở Biển Đông.

Theo các nhà phân tích, động thái này đưa ra trong bối cảnh tiếp diễn tranh cãi rằng, việc phong tỏa tuyến đường thủy quan trọng này tương đương với một hành động gây chiến.

“Trung Quốc không nên được phép sử dụng các đảo nhân tạo của mình để ép buộc các nước láng giềng hoặc hạn chế tự do hàng hải hoặc hàng không ở Biển Đông”, tân Ngoại trưởng Mỹ đáp lại câu hỏi với chương trình xây dựng các đảo của Trung Quốc.

Ông Tillerson viết thêm: “Hoa Kỳ sẽ duy trì tự do hàng hải và hàng không bằng cách tiếp tục bay, căng buồm và hoạt động ở bất cứ nơi nào luật pháp quốc tế cho phép”.

Trong tài liệu mới, ông Tillerson cũng bày tỏ sự cần thiết của việc Hoa Kỳ và các đồng minh cần ngăn chặn Trung Quốc tiếp cận các hòn đảo trong trường hợp “bất ngờ”.

“Nếu một tình huống bất ngờ xảy ra, Hoa Kỳ và các đồng minh và đối tác phải có khả năng hạn chế sự tiếp cận của Trung Quốc và việc nước này sử dụng các đảo nhân tạo để đặt ra mối đe dọa đối với Hoa Kỳ hay các đồng minh cũng như đối tác", ông Tillerson viết.

Tân Ngoại trưởng Mỹ cũng bày tỏ sự ủng hộ chính sách cứng rắn của Hoa Kỳ đối với tranh chấp trên tuyến đường thủy này và rủi ro gia tăng khi có động thái như vậy.

“Mỹ phải sẵn sàng chấp nhận rủi ro nếu ngăn chặn các hành động gây mất ổn định hơn, đồng thời trấn an các đồng minh và đối tác rằng Hoa Kỳ sẽ ủng hộ họ trong việc giữ gìn các quy tắc và tiêu chuẩn quốc tế", ông Tillerson viết và nêu thêm, ông sẽ làm việc với "các đối tác liên ngành để triển khai cách tiếp cận toàn chính phủ nhằm ngăn chặn sự cưỡng chế và cải tạo đất thêm nữa của Trung Quốc" và "thách thức đối với tự do hàng hải hoặc hàng không" trong vùng biển này.

Mặc dù các câu trả lời bằng văn bản có thể không hoàn toàn vô hiệu hóa những nhận xét trước đó của ông Tillerson, song bà Bonnie Glaser - cố vấn cao cấp về Châu Á tại Trung tâm Chiến lược và Nghiên cứu Quốc tế ở Washington - gọi đó là sự "khéo léo sửa đổi, loại bỏ hàm ý rằng Hoa Kỳ sẽ thách thức sự tiếp cận của Trung Quốc đến những hòn đảo nhân tạo của họ trong thời bình”.

Tài liệu mới này cũng có thể xóa bỏ những gì một số chuyên gia chỉ trích là một cách tiếp cận lộn xộn về vấn đề này dưới chính quyền Obama.

Những câu trả lời của ông Tillerson cũng được coi là sự kiềm chế cách tiếp cận chưa từng có của Tổng thống Donald Trump trong vấn đề quan hệ Mỹ-Đài Loan.

Khi được hỏi về những thay đổi tiềm năng và các cuộc đàm phán có thể về chính sách "Một Trung Quốc", ông Tillerson cho biết, ông ủng hộ chính sách này, thêm vào đó ông sẽ "tiếp tục các chính sách và làm việc để đảm bảo cán cân quân sự qua eo biển này duy trì được hòa bình và ổn định".

Theo Thảo Nguyên (Lao Động)