Thẩm phán cấp liên bang tại California hôm 13/03 phán quyết buộc Bộ Vấn đề Cựu binh, Bộ Quốc phòng, Bộ Năng lượng, Bộ Nội Vụ, Bộ Nông nghiệp và Bộ Tài chính Mỹ tuyển dụng lại hàng ngàn nhân viên tập sự bị sa thải tháng trước.

Các bộ kể trên cần phải "đề nghị tuyển dụng lại bất kỳ và toàn bộ nhân viên tập sự bị sa thải trong và trước ngày 13/02", thẩm phán cấp khu vực William viết, nhắc tới ngày Văn phòng Quản lý Nhân sự (OPM) điện đàm với các lãnh đạo cấp bộ và cấp cơ quan Mỹ yêu cầu họ sa thải nhân viên tập sự.

Thẩm phán Alsup cho rằng việc OPM chỉ đạo sa thải nhân viên tập sự trong các bản ghi nhớ và trong cuộc điện đàm hôm 13/02 là bất hợp pháp.

OPM trước đó gửi mẫu thư sa thải cho các bộ và cơ quan có nội dung, "Cơ quan nhận thấy, dựa trên hiệu suất của bạn, rằng bạn chưa thể hiện được việc tiếp tục làm việc cho cơ quan sẽ là tốt nhất cho lợi ích công".

"Thật là một ngày đáng buồn khi chính phủ Mỹ sa thải những nhân viên xuất sắc và nói rằng dựa trên hiệu suất làm việc của họ, điều mà họ biết rất rõ. Đó là một lời nói dối," thẩm phán Alsup nhận xét, thêm rằng việc cắt giảm nhân sự không có gì sai trái, "nếu được thực hiện đúng tinh thần pháp luật".

Bộ Tư pháp Mỹ chưa phản hồi đề nghị bình luận về phán quyết kể trên, nhưng đã thông báo sẽ đệ đơn kháng cáo.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Phòng Bầu dục (AFP/Getty)

Nhà Trắng sau đó phản hồi, cho rằng thẩm phán Alsup "nỗ lực thu hồi quyền lực của Nhánh Hành pháp một cách vi hiến".

"Tổng thống có thẩm quyền thực hiện quyền của toàn bộ nhánh hành pháp, một thẩm phán cấp khu vực không thể lạm dụng quyền lực của nhánh tư pháp để gây cản trở cho chương trình nghị sự của tổng thống", thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nói với NBC News.

"Nếu thẩm phán liên bang cấp khu vực muốn quyền lực hành pháp, họ có thể ra tranh cử tổng thống. Chính quyền của tổng thống Trump sẽ có biện pháp đáp trả phán quyết ngớ ngẩn và vi hiến này," bà Leavitt bổ sung.

Thẩm phán Alsup đã tỏ ra không hài lòng từ phiên điều trần, khi chính quyền Trump cho biết quyền giám đốc OPM Charles Ezell sẽ không làm chứng như yêu cầu của thẩm phán.

"Các ngài không giúp tôi làm rõ sự thật," thẩm phán Alsup nói, gọi thông tin mà chính quyền Trump cung cấp là "thông cáo báo chí". "Điều đó làm tôi không hài lòng," ông nói thêm.

Thẩm phán Alsup đồng thời yêu cầu các bộ và cơ quan phải tự sa thải nhân viên tập sự theo quy định của Luật Cải cách Công chức và Luật Cắt giảm. Ông đề nghị các bộ và cơ quan cung cấp danh sách nhân viên tập sự đã bị sa thải và yêu cầu giải thích nguyên nhân.

Chủ tịch Liên đoàn Nhân viên Chính phủ Mỹ, một trong những nguyên đơn vụ kiện, ca ngợi phán quyết và cho rằng yêu cầu của thẩm phán "sẽ giúp hàng chục ngàn nhân viên tập sự liên bang được tuyển dụng trở lại, sau khi bị sa thải một cách bất hợp pháp".

Thẩm phán Alsup trước đó cho rằng chỉ đạo sa thải của OPM là "bất hợp pháp" và cần bị thu hồi. Cơ quan này đã chấp hành, nhưng không đề nghị các cơ quan tuyển dụng lại nhân sự bị sa thải.

"OPM không có thẩm quyền tuyển dụng và sa thải nhân viên của cơ quan khác," ông tuyên bố hồi tháng trước.

Tuần trước, cơ quan bảo vệ hệ thống công trạng Mỹ cho rằng việc Bộ Nông nghiệp nước này sa thải 5.000 nhân viên tập sự có thể là bất hợp pháp và yêu cầu tuyển dụng lại nhân sự để họ tiếp tục làm việc trong ít nhất 45 ngày.

Trước tòa hôm 13/03, luật sư của bên nguyên đơn cho biết những nhân sự này đã được bổ sung trở lại vào bảng lương của Bộ Nông nghiệp Mỹ, nhưng chưa được đi làm.

Tại phiên điều trần một vụ kiện ở bang Maryland khác liên quan tới quyết định sa thải hàng loạt nhân viên tập sự, thẩm phán cấp liên bang cũng nêu ý kiến có thể sẽ ký phán quyết yêu cầu tuyển dụng lại những người đã bị sa thải. Bên khởi kiện là liên minh các bang cho rằng việc sa thải hàng loạt có lý do trên danh nghĩa nhưng thực chất là "cắt giảm nhân sự", một quy trình mà chính quyền phải làm theo hướng dẫn cụ thể.

Hoài An (SHTT)