Thực hư hình ảnh 173 lính đặc nhiệm tinh nhuệ của Mỹ bị Iran bắt giữ sau cuộc không kích

Tin đồn lan truyền về việc lính Mỹ bị bắt

Theo Reuters ngày 11/3, thời gian gần đây trên nhiều nền tảng mạng xã hội xuất hiện các hình ảnh được cho là cảnh “lính Mỹ bị lực lượng quân sự Iran bắt giữ”.

Một bài đăng thậm chí khẳng định: “Các quan chức Iran đã chính thức xác nhận rằng một chiến dịch không kích của Mỹ ở Tehran đã thất bại, và 173 binh sĩ cùng sĩ quan Mỹ thuộc đơn vị tinh nhuệ Delta Force đã bị bắt giữ.”

Tuy nhiên, Reuters cho biết những hình ảnh này thực chất được tạo ra bằng trí tuệ nhân tạo. Kết luận được đưa ra sau khi phân tích bằng công cụ phát hiện nội dung AI SynthID của Google.

Công cụ này có khả năng phát hiện các hình mờ kỹ thuật số không thể nhận biết bằng mắt thường, vốn được chèn vào nội dung do các mô hình AI của Google tạo ra.

Kết quả cho thấy ba trong bốn hình ảnh lan truyền trên mạng xuất hiện logo Gemini ở góc dưới bên phải, cho thấy khả năng cao chúng được tạo ra bằng công cụ AI.

Đáng chú ý, không có tuyên bố đáng tin cậy nào từ phía Iran xác nhận việc bắt giữ binh sĩ Mỹ. Bộ Ngoại giao Iran cũng không phản hồi yêu cầu bình luận của Reuters.

Theo CNN, kể từ khi Chiến tranh Nga–Ukraine bùng nổ, mạng xã hội tràn ngập các hình ảnh và video giả mạo được đăng tải như những diễn biến mới nhất của chiến sự.

Thực tế, nhiều nội dung trong số đó là ảnh đã chỉnh sửa, video bị gắn nhãn sai, hoặc trích từ trò chơi điện tử, phim ảnh và các sự kiện không liên quan.

Những chiêu trò giả mạo này hiện tiếp tục xuất hiện trong bối cảnh căng thẳng liên quan đến Iran. Điểm khác biệt là chúng ngày càng được hỗ trợ bởi các công cụ trí tuệ nhân tạo tạo ra hình ảnh và video chất lượng cao.

Hany Farid, giáo sư pháp y kỹ thuật số tại Đại học California, Berkeley, nhận định: “Chỉ có khoảng một hoặc hai tin giả; chúng nhanh chóng bị vạch trần. Nhưng giờ đây, bạn thấy hàng trăm tin giả và chúng trông rất giống thật” .

Ông nói thêm: “Không chỉ giống thật, chúng còn lan truyền mạnh mẽ. Mọi người tin vào chúng và tiếp tục khuếch đại chúng”.

AI khiến việc phân biệt thật – giả khó hơn

Theo Shayan Sardarizadeh, nhà báo cấp cao của BBC Verify, trong khoảng một năm trở lại đây, trí tuệ nhân tạo đã trở nên dễ tiếp cận hơn rất nhiều.

“Giờ đây, người ta có thể tạo ra những video và hình ảnh rất đáng tin cậy, dường như cho thấy một sự kiện xung đột quan trọng mà người không được đào tạo hoặc mắt thường khó có thể phát hiện ra”, ông nói.

Theo các chuyên gia, những video và hình ảnh giả mạo do AI tạo ra đã thu hút hàng chục triệu lượt xem trên mạng xã hội chỉ trong gần hai tuần kể từ khi căng thẳng liên quan đến Iran bùng phát.

Ông Farid cho biết sự cải thiện nhanh chóng về chất lượng của các sản phẩm AI khiến nhiều dấu hiệu nhận biết nội dung giả mạo trước đây không còn hiệu quả. Chẳng hạn, trước đây người ta có thể phát hiện ảnh AI qua chi tiết thừa ngón tay hoặc các bộ phận cơ thể bị đặt sai vị trí; nhưng hiện nay những lỗi như vậy ngày càng hiếm.

Theo ông Farid, cách tốt nhất để tiếp cận thông tin chính xác là lựa chọn các nguồn báo chí đáng tin cậy thay vì tin vào các bài đăng từ “những tài khoản ngẫu nhiên” trên mạng xã hội.

“Trong thời điểm xung đột toàn cầu, đây không phải là nơi để tìm kiếm thông tin”, ông nhấn mạnh.

Các chuyên gia cũng khuyến nghị người dùng nên dành vài giây kiểm tra thông tin trên các nguồn chính thống trước khi tin tưởng hoặc chia sẻ những video, hình ảnh gây sốc về chiến sự.

Sardarizadeh cho rằng mỗi người cần “rèn luyện thị giác” để nhận diện nội dung do AI tạo ra. Tuy vậy, ông cũng thừa nhận việc phát hiện nội dung giả mạo đang ngày càng khó khăn và xu hướng này có thể còn phức tạp hơn trong thời gian tới.