Thế giới
12/10/2026 09:48Thượng nghị sĩ Cộng hòa nghi thỏa thuận dầu diesel của ông Trump với Nga trái luật
Thỏa thuận dầu diesel giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Nga đang làm dấy lên tranh cãi về tính hợp pháp cũng như tác động đối với các nỗ lực gây sức ép lên Mátxcơva. Thượng nghị sĩ Cộng hòa Thom Tillis cho rằng có cơ sở để nghi ngờ tổng thống không tuân thủ pháp luật khi tạm thời dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với nhiên liệu Nga.
Theo thỏa thuận được ông Trump công bố ngày 9/10, Nga đồng ý cung cấp dầu diesel cho thị trường toàn cầu, trong khi chính quyền Mỹ tạm thời nới lỏng các lệnh trừng phạt liên quan. Những biện pháp này vốn nhằm hạn chế nguồn thu từ dầu mỏ của Mátxcơva.
“Tôi thực sự cho rằng có cơ sở chính đáng để khẳng định tổng thống không tuân thủ pháp luật”, ông Tillis tuyên bố. Phát biểu của thượng nghị sĩ này góp thêm tiếng nói phản đối thỏa thuận từ các nghị sĩ thuộc cả đảng Cộng hòa và Dân chủ.
Tranh cãi diễn ra khi giá dầu diesel, nhiên liệu thiết yếu trong nông nghiệp, sưởi ấm nhà ở và vận tải đường bộ, đang ở gần mức cao kỷ lục. Theo các nhà phân tích, thỏa thuận với Nga khó có thể giúp giá nhiên liệu giảm một cách bền vững.
Diễn biến này cũng thu hút sự chú ý trong bối cảnh cuộc bầu cử Quốc hội Mỹ sẽ diễn ra vào tháng tới, bởi chi phí nhiên liệu cao có thể tạo thêm bất lợi cho các nghị sĩ Cộng hòa cùng đảng với ông Trump.
Ngày 11/10, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent lên tiếng bảo vệ quyết định của chính quyền trong cuộc phỏng vấn trên Fox News. Ông khẳng định thỏa thuận sẽ được triển khai dựa trên các thẩm quyền pháp lý hiện hành, đồng thời cho rằng biện pháp này có thể giúp người dân Mỹ giảm chi phí nhiên liệu.
“Chúng tôi sẽ thực hiện việc này bằng tất cả các thẩm quyền pháp lý mà chúng tôi có”, ông Bessent nói. Bộ trưởng Tài chính Mỹ cũng bác bỏ quan điểm cho rằng các quy định pháp luật hiện hành, trong đó có dự luật gắn với Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, ngăn cản chính quyền thực hiện thỏa thuận.
Phản ứng chỉ trích không chỉ xuất hiện tại Mỹ. Thủ tướng Canada Mark Carney cho rằng thỏa thuận dầu diesel có thể làm suy yếu nỗ lực duy trì ổn định ở châu Âu và chấm dứt xung đột tại Ukraine.
Theo thông cáo của Chính phủ Canada, trong cuộc điện đàm với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 11/10, ông Carney nhấn mạnh thỏa thuận đi ngược lại những nỗ lực của Ukraine, Canada và các đồng minh nhằm xây dựng hòa bình, ổn định tại châu Âu.
Tháng trước, ông Trump đã ký ban hành một đạo luật trừng phạt Nga trên diện rộng, được đặt theo tên cố Thượng nghị sĩ Lindsey Graham. Vì vậy, quyết định tạm thời dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với nhiên liệu Nga tiếp tục làm gia tăng những ý kiến phản đối trong giới chính trị Mỹ.
Ngoài ông Tillis, Hạ nghị sĩ sắp mãn nhiệm Don Bacon cũng lên tiếng chỉ trích thỏa thuận. Cựu Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence thậm chí gọi quyết định nới lỏng trừng phạt dầu mỏ Nga là hành động “phản bội” di sản của ông Graham và kêu gọi Tổng thống Trump đảo ngược quyết định.
Những bất đồng xuất hiện trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ ông Trump sụt giảm mạnh, còn các nghị sĩ Cộng hòa tại Quốc hội ngày càng thể hiện khoảng cách với tổng thống trong nhiều vấn đề, từ xung đột tại Iran đến cuộc chiến thương mại với Canada.
Dù vậy, không phải tất cả thành viên đảng Cộng hòa đều phản đối thỏa thuận. Thượng nghị sĩ John Barrasso, nhân vật số hai của đảng tại Thượng viện, đã bảo vệ quyết định của ông Trump khi trả lời chương trình Face the Nation của CBS.
Ông Barrasso cho rằng tổng thống đang tập trung vào mục tiêu giảm chi phí cho người tiêu dùng, chủ trang trại, nông dân và các doanh nghiệp vận tải. “Tổng thống đang phải cân bằng nhiều yếu tố và buộc phải đưa ra những quyết định khó khăn”, ông nói.
QT (SHTT)
Bài đọc nhiều
