Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa quyết định hoãn đợt tấn công quân sự mới nhắm vào Iran vào ngày 19/5, mở ra cơ hội cuối cùng cho các nỗ lực ngoại giao.
19-1779162117-tong-thong-donald-trump-hoan-don-khong-kich-tong-luc-vao-iran
Ông Trump tuyên bố hoãn kế hoạch không kích Iran trong ngày 19/5. Ảnh: Reuters.

Quyết định đình chỉ chiến dịch quân sự vào phút chót này được đưa ra sau khi các nhà lãnh đạo của Qatar, Saudi Arabia và UAE đề nghị phía Mỹ dành thêm thời gian cho tiến trình đàm phán hạt nhân. Trước đó, trong bài đăng trên mạng xã hội vào ngày 18/5, người đứng đầu Nhà Trắng đã trực tiếp yêu cầu các quan chức quân sự cấp cao tạm thời dừng triển khai cuộc tấn công. 

Dù các mục tiêu cụ thể không được công bố công khai, giới chức quân đội Mỹ tiết lộ kế hoạch ban đầu dự kiến sẽ tập kích trực diện vào các cơ sở tên lửa đạn đạo của Tehran.

Động thái rút lui đầy bất ngờ của ông Trump diễn ra trong bối cảnh cuộc chiến tại Iran đang rơi vào thế bế tắc nghiêm trọng. Dù từng tuyên bố đầy tự tin sẽ kết thúc chiến sự chỉ trong vòng 6 tuần, song đến nay cuộc xung đột thực tế đã kéo dài hơn hai tháng.

19-1779162117-tong-thong-donald-trump-hoan-don-khong-kich-tong-luc-vao-iran
Đăng tải của ông Trump trên Truth Social.

Một số quan chức quân đội Mỹ thừa nhận với tờ New York Times rằng Iran đang cho thấy khả năng chống chịu lớn, cùng năng lực gây thiệt hại nặng nề cho cục diện khu vực và nền kinh tế toàn cầu. Việc tiếp tục lún sâu vào các đợt không kích mới có nguy cơ kéo Mỹ trở lại một cuộc chiến tốn kém và không được lòng dân. 

Thực tế, cuộc khảo sát mới nhất của New York Times chỉ ra rằng có tới 64% cử tri Mỹ coi quyết định tham chiến tại Iran là một sai lầm, đồng thời bày tỏ sự bất mãn diện rộng về chi phí kinh tế mà Washington phải gánh chịu.

Ngoại giao bế tắc và sự trỗi dậy của "pháo đài ngầm"
Trong bối cảnh hiện tại, Washington lựa chọn ưu tiên giải pháp ngoại giao bằng việc dành thêm thời gian cho Iran và các bên trung gian. 

Tuy nhiên, các cuộc thương lượng liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran và vấn đề tại eo biển Hormuz vẫn đang rơi vào cảnh đình trệ. Ông Trump liên tục bác bỏ nhiều đề xuất từ Iran, yêu cầu quốc gia này nhượng bộ và khẳng định mục tiêu tối thượng của bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải là ngăn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Đáng lo ngại hơn, phía quân đội Mỹ cho biết Iran đã tận dụng triệt để khoảng thời gian ngừng bắn kéo dài một tháng để khôi phục hàng loạt căn cứ lưu trữ và phóng tên lửa đạn đạo từng bị đánh bom. Phần lớn các tổ hợp tên lửa này được bố trí tinh vi trong các hang ngầm sâu dưới lòng đất và bên trong núi đá granite vốn rất khó bị phá hủy bởi không kích.

19-1779162117-tong-thong-donald-trump-hoan-don-khong-kich-tong-luc-vao-iran
Iran đang vận hành các ki-ốt nhỏ trên đường phố hướng dẫn người dân cách sử dụng súng, nhằm chuẩn bị tâm lý cho người dân trước khả năng chiến sự nối lại. Ảnh: Reuters.

Việc Iran nhanh chóng khai thông các cửa hầm từng bị Mỹ đánh sập trước đó, kết hợp với việc nghiên cứu kỹ quy luật hoạt động của chiến đấu cơ Mỹ để bắn trúng một chiếc F-15E và một chiếc F-35, cho thấy chiến thuật của Washington đã trở nên dễ đoán. 

Sau 5 tuần ném bom dữ dội, dù loại bỏ được nhiều lãnh đạo và chỉ huy của Iran, Mỹ lại đang phải đối mặt với một đối thủ cứng rắn hơn bao giờ hết. Dẫu vậy, ông Trump vẫn đưa ra lời cảnh báo rằng quân đội Mỹ đã được chỉ đạo chuẩn bị sẵn sàng cho một cuộc tấn công toàn diện quy mô lớn nếu đôi bên không đạt được một thỏa thuận chấp nhận được.

QT (SHTT)