Tổng thống Mỹ bác tin lập quỹ 300 tỷ USD cho Iran trong thỏa thuận lịch sử

Ngoại giao Mỹ đang chứng kiến những phản ứng trái chiều từ các nhà lãnh đạo cấp cao xung quanh các điều khoản kinh tế trong thỏa thuận chấm dứt xung đột với Iran. Trên mạng xã hội Truth Social ngày 15/6, Tổng thống Donald Trump đã thẳng thừng phủ nhận các tin đồn về việc Mỹ sẽ chi trả cho Iran khoản tiền khổng lồ lên tới 300 tỷ USD. Nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định đây hoàn toàn là một câu chuyện "tin giả" do phía đảng Dân chủ tung ra. Đồng thời, ông nhấn mạnh một kết quả quan trọng đạt được là Tehran đã đồng ý sẽ không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân.

Tuyên bố cứng rắn này của ông Trump được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Phó Tổng thống JD Vance có phát biểu đáng chú ý trên kênh truyền hình CBS. Ông Vance cho biết phía Iran "có thể được tiếp cận" một quỹ tái thiết trị giá 300 tỷ USD nếu họ tuân thủ nghiêm ngặt các điều khoản trong thỏa thuận. Tuy nhiên, Phó Tổng thống Mỹ vạch rõ nguồn tiền này thực chất do liên minh các nước Vùng Vịnh tài trợ, bao gồm các quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh là Bahrain, Kuwait, Oman, Qatar, Ảrập Xêút và Các tiểu vương quốc Ảrập thống nhất, chứ không phải từ ngân sách của Mỹ.

Trước đó, dư luận đã xôn xao khi tờ New York Times dẫn lời một quan chức và một nhà ngoại giao Iran tiết lộ rằng quỹ đầu tư tái thiết 300 tỷ USD là một phần cốt lõi trong văn kiện sắp ký kết. Giới truyền thông Mỹ cũng cho biết các quan chức cấp cao xác nhận một quỹ tái thiết quy mô lớn, đi kèm với việc dỡ bỏ đóng băng tài sản và nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với Tehran, đều nằm trong nội dung thương lượng. Dù vậy, các nguồn tin lưu ý bản ghi nhớ thỏa thuận được ký kết bằng hình thức điện tử vào cuối tuần trước mới chỉ là bước đi đầu tiên. Các cuộc đàm phán kỹ thuật thực tế do ông Vance dẫn đầu sẽ chỉ chính thức bắt đầu vào cuối tuần này.

Nhằm xoa dịu những lo ngại từ dư luận trước khi bản ghi nhớ được thiết lập, Phó Tổng thống JD Vance trước đó cũng đã khẳng định trên mạng xã hội X rằng Tehran sẽ không nhận được bất kỳ khoản tiền mặt nào chỉ nhờ vào việc ký kết hay tham gia họp hành. Ông Vance giải thích thỏa thuận được cấu trúc chặt chẽ nhằm ưu tiên lợi ích của Mỹ cùng các đồng minh; các lợi ích kinh tế cho Iran và toàn khu vực sẽ chỉ xuất hiện một khi quốc gia Hồi giáo này hoàn thành đầy đủ các nghĩa vụ đã cam kết. Về phía Iran, chính quyền Tehran hiện vẫn giữ thái độ im lặng và chưa đưa ra bất kỳ bình luận nào về các tuyên bố trên của giới chức Mỹ.