Vòng xoáy xung đột tại Trung Đông vừa bị đẩy lên một nấc thang kiểm soát mới đầy nghẹt thở và sặc mùi thuốc súng.

Ngày 10/6, tại Phòng Bầu dục, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã dứt khoát tuyên bố Washington sẽ chính thức nối lại các chiến dịch không kích tổng lực nhắm vào Iran. Quyết định cứng rắn này được đưa ra sau khi các nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến sự lâm vào cảnh bế tắc và không đạt được bất kỳ tiến triển đáng kể nào.

Ông Donald Trump tuyên bố tái tranh cử Tổng thống Mỹ năm 2024. Ảnh: Reuters
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Reuters

Trước các phóng viên, ông chủ Nhà Trắng khẳng định với thái độ kiên quyết: “Chúng tôi sẽ tấn công họ, tấn công họ rất mạnh”. Ông Trump cũng chỉ đích danh vụ việc Iran bắn hạ một chiếc trực thăng tấn công Apache của Lục quân Mỹ gần đây chính là cơ sở pháp lý và quân sự để Washington tái khởi động các đợt oanh tạc. “Dựa trên vụ trực thăng đó, tôi cho rằng chúng tôi có quyền làm như vậy”, Tổng thống Mỹ nhấn mạnh.

"Cái giá" đắt cho sự trì hoãn và các đợt không kích dồn dập

Không dừng lại ở những lời răn đe, Tổng thống Donald Trump công khai xác nhận các mũi tấn công của quân đội Mỹ đã đồng loạt khai hỏa. Ông tuyên bố: “Chúng tôi đã đánh họ rất mạnh ngày hôm qua. Chúng tôi sẽ tiếp tục đánh mạnh họ hôm nay. Hãy bật tivi lên nếu các bạn chưa biết điều đó, rồi chúng ta sẽ xem chuyện gì xảy ra với thỏa thuận". Thậm chí, người đứng đầu chính phủ Mỹ còn thẳng thừng để ngỏ khả năng sẽ hạ lệnh đánh phá vào các hạ tầng dân sự chiến lược của Iran như mạng lưới cầu đường và các nhà máy điện.

Trước đó cùng ngày, trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump đã trút cơn giận dữ bằng một thông điệp đầy giận dữ, cảnh báo Tehran sẽ phải trả giá đắt vì đã kéo dài thời gian thương lượng một cách vô ích. Ông viết: "Iran chỉ nói chứ không làm. Kẻ bắt nạt Trung Đông đã CHẾT!!! Họ đã kéo dài đàm phán thỏa thuận quá lâu mà vốn dĩ rất có lợi cho họ, giờ đây họ sẽ phải trả giá!!!".

Dù "cái giá" cụ thể chưa được làm rõ, nhưng tuyên bố này xuất hiện ngay sau khi phía Mỹ xác nhận vừa phát động một làn sóng không kích mới vào hôm thứ Ba nhằm trả đũa vụ chiếc Apache bị bắn rơi ngoài khơi Eo biển Hormuz. Trao đổi với hãng thông tấn CNN, một quan chức cấp cao của Mỹ tiết lộ các cuộc tấn công mới này mang tính chất cảnh cáo nghiêm khắc đối với Iran, và Washington tin rằng hành động quân sự này sẽ không gây cản trở đến tiến trình đàm phán chấm dứt chiến tranh.

Bước quay xe chớp nhoáng của ông chủ Nhà Trắng

Động thái leo thang quân sự này đánh dấu một sự xoay trục lập trường rõ rệt và đột ngột của ông Donald Trump, hoàn toàn trái ngược với những tuyên bố lạc quan trước đó của chính ông về việc một thỏa thuận hòa bình đã cận kề. Theo thống kê từ CNN, chỉ trong vòng vài tuần gần đây, ông Trump đã có tới 38 lần đề cập đến triển vọng đạt được thỏa thuận với Iran.

Thậm chí chưa đầy 48 giờ trước, ông vẫn quả quyết rằng hai bên chỉ còn cách một văn kiện chung cuộc khoảng "hai hoặc ba ngày". Ở thời điểm đó, ông tỏ ra vô cùng thận trọng khi nói về kịch bản tái kích hoạt vũ lực, một phần vì lo ngại Eo biển Hormuz sẽ bị phong tỏa kéo dài trong nhiều tháng. "Nếu chúng ta tiến hành ném bom, các bạn biết đấy, rất nhiều người sẽ thiệt mạng. Ai muốn làm điều đó chứ? Tôi thì không", ông Trump từng phát biểu vào đầu ngày thứ Ba. Thế nhưng chỉ một ngày sau, lệnh tấn công đã được ban bố khi tính chất của vụ rơi trực thăng bị đẩy lên mức nghiêm trọng.

Hiện tại, giới quan sát vẫn chưa thể khẳng định chắc chắn phát ngôn mới của ông Trump là một đòn tâm lý chiến nhằm gia tăng áp lực tối đa lên bàn đàm phán hay là tín hiệu mở màn cho các chiến dịch quân sự quy mô lớn hơn. Trong khi đó, theo CNN, các kênh ngoại giao vẫn đang được duy trì ráo riết với sự trung gian của phái đoàn Qatar tại Tehran, bất chấp việc những bất đồng cốt lõi về chương trình hạt nhân, quyền kiểm soát Eo biển Hormuz và yêu cầu giải tỏa 24 tỷ USD tài sản bị đóng băng của Iran vẫn đang rơi vào ngõ cụt.

Iran phản pháo: Cảnh báo đe dọa các căn cứ Mỹ trong khu vực

Phản ứng trước các đợt không kích dồn dập từ phía Mỹ, chính quyền Iran lập tức ra tuyên bố đang "xem xét lại" toàn bộ việc tiếp tục tham gia đàm phán. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran – ông Esmaeil Baghaei – đã lên tiếng cáo buộc Mỹ và Israel vi phạm nghiêm trọng lệnh ngừng bắn, đồng thời khẳng định tiến trình ngoại giao không thể tồn tại và duy trì trong một "môi trường chân không".

Ông Baghaei gay gắt chỉ trích: "Mỹ đang làm xói mòn tiến trình này thông qua những thông điệp mâu thuẫn, liên tục thay đổi lập trường lẫn yêu sách, cũng như vi phạm lệnh ngừng bắn nhiều lần. Trong khi đó, Israel đã phát động hàng trăm cuộc tấn công vào Lebanon bất chấp những hạn chế do lệnh ngừng bắn quy định".

Đồng thời, trên mạng xã hội X, Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi cũng phát đi một thông điệp đáp trả đầy đe dọa. Ông khẳng định: “Lực lượng vũ trang Iran đã gây thiệt hại nặng nề cho các căn cứ và tài sản của Mỹ trong khu vực, nơi được cho là nguồn gốc của các cuộc tấn công này”. Đứng trước nguy cơ bùng nổ một cuộc chiến tranh toàn diện, người đứng đầu ngành ngoại giao Iran đưa ra lời cảnh báo đanh thép cuối cùng: "Iran sẽ không ngần ngại đáp trả mọi địa điểm được cho là nguồn phát động các cuộc tấn công. Hãy rời khỏi khu vực của chúng tôi nếu muốn được an toàn".

PV (SHTT)