Từ vụ Hồng tỷ Nam Kinh đến bi kịch của hơn 30 triệu đàn ông Trung Quốc không lấy được vợ, khao khát tình yêu

Vụ bê bối "Hồng Tỷ Nam Kinh" đang gây chấn động dư luận không chỉ ở Trung Quốc mà còn lan rộng ra quốc tế. Một người đàn ông 38 tuổi, giả gái để lừa tình và quay lén các nạn nhân, sau đó phát tán video kiếm lời – câu chuyện tưởng chừng hoang đường ấy lại là một lời cảnh tỉnh chua xót về một vấn đề nhức nhối: sự mất cân bằng giới tính trầm trọng tại Trung Quốc và những hệ lụy sâu sắc của nó đến chuyện yêu đương, kết hôn của giới trẻ.

Theo cảnh sát Nam Kinh, người này tên thật là Jiao, đã lừa tình, quay video hàng loạt "nạn nhân" trong suốt nhiều tháng trời. Con số 1.691 người bị lừa chưa được kiểm chứng đầy đủ, nhưng sự thật rằng nhiều người đàn ông sẵn sàng tin tưởng, yêu đương và trao thân cho một nhân vật không rõ danh tính, thậm chí không cần biết giới tính thật – đã cho thấy nỗi cô đơn, tuyệt vọng và thiếu thốn tình cảm ở một bộ phận nam giới Trung Quốc ngày nay.

Bi kịch của 30 triệu đàn ông "ế"

Thông tin ban đầu cho rằng có đến hàng nghìn nạn nhân, dù cảnh sát đã đính chính một số chi tiết, nhưng con số này vẫn đủ khiến chúng ta phải suy nghĩ. Tại sao lại có nhiều người đàn ông rơi vào cái bẫy tinh vi như vậy? Liệu có phải chỉ là sự cả tin, hay đằng sau đó là một nhu cầu, một sự "khát khao" tình yêu, hôn nhân đang bị dồn nén đến mức bất thường?

Vụ "Hồng Tỷ" có thể được xem là một triệu chứng của "căn bệnh" mà xã hội Trung Quốc đang phải đối mặt: hơn 30 triệu đàn ông không lấy được vợ. Con số này không chỉ là một thống kê khô khan mà là một thực tế phũ phàng, đẩy hàng triệu nam giới vào tình trạng "độc thân thụ động", không phải vì họ không muốn kết hôn mà vì đơn giản là không có đủ phụ nữ để kết hôn.

Sự việc trên không phải là cá biệt. Nó là hệ quả của một vấn đề cấu trúc: mất cân bằng giới tính kéo dài nhiều thập kỷ.

Từ những năm 1980, Trung Quốc đã chứng kiến tỷ lệ sinh con trai vượt trội do tâm lý "trọng nam khinh nữ" và hệ quả của chính sách một con đã ăn sâu vào tiềm thức của người dân.

Ưu tiên sinh con trai để nối dõi tông đường, chăm sóc cha mẹ già, đã dẫn đến tình trạng nạo phá thai có chọn lọc giới tính. Hậu quả là, khi những thế hệ này lớn lên, Trung Quốc phải đối mặt với một cơ cấu dân số mất cân bằng nghiêm trọng: số lượng nam giới vượt trội so với nữ giới, đặc biệt là trong độ tuổi kết hôn.

Đến năm 2024, Trung Quốc có khoảng 30–35 triệu đàn ông "thừa", tức không thể kết hôn nếu duy trì tỷ lệ dân số như hiện tại.

Tỷ lệ giới tính khi sinh của Trung Quốc từng lên đến 120 bé trai/100 bé gái, vượt xa mức sinh học tự nhiên là 105/100. Hệ lụy là hàng triệu đàn ông – đặc biệt ở vùng nông thôn và tầng lớp thu nhập thấp – không tìm được vợ, không có cơ hội lập gia đình, sinh con, và bị cô lập khỏi đời sống xã hội.

Điều này khiến chênh lệch giới tính không chỉ là vấn đề "có nam – không nữ", mà còn là sự chênh lệch về kỳ vọng và điều kiện tiếp cận hôn nhân.

Thậm chí sự mất cân bằng giới tính đã biến thị trường hôn nhân ở Trung Quốc thành một "thị trường người mua" đối với phụ nữ và một "thị trường người bán" đối với đàn ông.

Áp lực đè nặng lên nam giới bởi để tìm được vợ, nam giới phải đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt. Điều này không chỉ dừng lại ở ngoại hình hay tính cách mà còn là điều kiện kinh tế. Sính lễ cao ngất ngưởng, yêu cầu có nhà, có xe, có tài chính ổn định đã trở thành những rào cản khổng lồ, đặc biệt đối với những chàng trai đến từ khu vực nông thôn hoặc có điều kiện kinh tế khó khăn. Nhiều gia đình phải dồn hết của cải, thậm chí vay mượn để con trai có thể "dựng vợ", tạo ra gánh nặng tài chính không nhỏ cho cả một thế hệ.

Ngược lại, phụ nữ Trung Quốc ngày nay có học thức cao, độc lập hơn về tài chính, có nhiều lựa chọn hơn trong cuộc sống nên ít "mặn mà" với hôn nhân. Họ không còn bị bó buộc bởi những quan niệm truyền thống về hôn nhân hay vai trò làm vợ, làm mẹ. Đối mặt với những áp lực từ cuộc sống hôn nhân truyền thống (như gánh nặng gia đình, áp lực sinh con trai), nhiều phụ nữ lựa chọn trì hoãn hôn nhân hoặc thậm chí là sống độc thân.

Trái ngược với hình ảnh những người đàn ông cô đơn "đặt cược trái tim" vào một nhân vật giả gái, phụ nữ Trung Quốc hiện đại đang ngày càng không vội yêu, không vội cưới.

Kết quả là tỷ lệ kết hôn ở Trung Quốc đang giảm mạnh qua từng năm, đạt mức thấp kỷ lục vào năm 2023.

Theo số liệu năm 2023, tỷ lệ kết hôn của Trung Quốc giảm xuống còn 6.8 triệu cặp – thấp nhất trong gần 40 năm. Phụ nữ trẻ, đặc biệt ở các đô thị lớn như Thượng Hải, Bắc Kinh, Thâm Quyến, đang ưu tiên sự nghiệp, phát triển cá nhân, hoặc thậm chí chọn sống độc thân vì không muốn đánh đổi tự do lấy một cuộc hôn nhân thiếu công bằng.

Giới trẻ Trung Quốc ngày càng có xu hướng hoãn kết hôn hoặc lựa chọn cuộc sống độc thân. Họ cảm thấy việc độc thân mang lại sự tự do, ít áp lực và có thể tập trung phát triển bản thân.

Thách thức

Trong khi hàng triệu đàn ông vẫn đang tìm cách kết nối tình cảm, thị trường mai mối Trung Quốc đã trở thành một ngành công nghiệp tỷ đô. Từ các "chợ hôn nhân" truyền thống ở công viên đến ứng dụng hẹn hò sử dụng trí tuệ nhân tạo, tất cả đều cố gắng giải bài toán: giúp đàn ông Trung Quốc không còn ế.

Thế nhưng công nghệ không thể xóa đi khoảng cách về điều kiện sống, học vấn, lối sống và kỳ vọng giữa hai giới. Trong bối cảnh đó, những "Hồng Tỷ Nam Kinh" mọc lên không chỉ vì lừa đảo, mà vì họ tìm thấy một thị trường có nhu cầu rất lớn – những người đàn ông đang khát khao được yêu, được quan tâm, đến mức chấp nhận mọi rủi ro.

Nhiều người đàn ông độc thân hiện đang phải đối mặt với áp lực tâm lý nặng nề từ gia đình và xã hội, gây ra cảm giác bị bỏ rơi, cô lập.

Việc hàng triệu đàn ông không thể kết hôn không chỉ là nỗi đau cá nhân. Nó đe dọa sự ổn định xã hội, tạo ra các vấn đề về tội phạm, buôn người, hôn nhân giả, hoặc các "giao dịch cảm xúc" nguy hiểm như vụ Hồng Tỷ.

Đồng thời, nó làm trầm trọng hóa tình trạng suy giảm dân số, khi Trung Quốc hiện đã rơi vào vòng xoáy "già hóa – ít con – cô đơn" mà chưa có lối ra, tạo ra gánh nặng lớn về an sinh xã hội và lực lượng lao động trong tương lai.

Chính phủ Trung Quốc đang nỗ lực đưa ra nhiều chính sách khuyến khích kết hôn và sinh con, từ việc nới lỏng chính sách dân số đến hỗ trợ tài chính cho các gia đình. Tuy nhiên, để giải quyết một vấn đề đã ăn sâu vào cấu trúc xã hội và tư duy con người, cần có thời gian và một sự thay đổi toàn diện.

Vụ Hồng Tỷ Nam Kinh, xét đến cùng, không đơn thuần là một vụ án hình sự. Nó là biểu hiện nổi bật của sự méo mó trong cấu trúc giới tính, kỳ vọng xã hội và khủng hoảng cảm xúc của giới trẻ Trung Quốc. Trong một xã hội mà đàn ông quá nhiều, phụ nữ quá ít – và những người còn lại thì không muốn cưới nhau, tình yêu đang trở thành một "đặc quyền" hơn là quyền căn bản.

Nếu không thay đổi căn bản từ tư tưởng, giáo dục đến chính sách hỗ trợ hôn nhân và bình đẳng giới, Trung Quốc sẽ còn chứng kiến nhiều "Hồng Tỷ" khác, trong những hình hài đáng buồn và nguy hiểm hơn.