Hệ thống cấp bậc trong hậu cung nhà Thanh được quy định khá nghiêm ngặt. Trừ hoàng hậu ra, các phi tần còn lại được chia theo 7 cấp bậc, lần lượt từ trên xuống dưới có: Hoàng Quý phi, Quý phi, Phi, Tần, Quý nhân, Thường tại và cuối cùng là Đáp ứng.

Những cô gái được chọn lựa vào cung dĩ nhiên sẽ làm rạng danh gia tộc, nhưng để trở thành người nổi bật trong chốn cung cấm và lên được hàng Phi, hàng Hậu lại chẳng có bao nhiêu người, phần lớn đều vùi chôn thanh xuân trong Tử Cấm Thành và sống cô đơn đến hết quãng đời còn lại.

Tuy nhiên, nhà Thanh lại có một người phụ nữ sở hữu tốc độ thăng chức nhanh đến mức chóng mặt - có thể nói là nhanh nhất trong lịch sử 300 năm của triều đại này. 

Người ấy không phải Đổng Ngạc phi nổi tiếng nhất nhì của Thuận Trị đế, cũng không phải Hiếu Toàn Thành Hoàng hậu của Đạo Quang đế, mà chính là Hiếu Trinh Hiển Hoàng hậu Nữu Hỗ Lộc thị của Hàm Phong đế, người thường được chúng ta gọi với cái tên quen thuộc hơn là Từ An Thái hậu.

Từ An Thái hậu nhập cung vào ngày 27 tháng 4 năm Hàm Phong thứ hai, lúc gần 16 tuổi. Thông qua Bát kỳ tuyển tú, bà trúng tuyển và được phong làm Trinh Tần. Cùng tháng 5 năm đó, tấn phong thành Trinh Quý phi; đến tháng 6 đã được chọn làm Hoàng hậu; 4 tháng sau đó chính thức sách lập làm Hoàng hậu.

Ngay từ khi vào cung, Nữu Hỗ Lộc thị đã trở thành chủ vị của cả một cung, sau một tháng nhảy vượt hai cấp trở thành Quý phi, chưa đầy nửa năm đã trở thành chủ lục cung. Đây quả là tốc độ thăng chức mà bất kì phi tần nào trong Tử Cấm Thành cũng ao ước được như vậy. 

Phải biết rằng khi ấy Nữu Hỗ Lộc thị chỉ mới là một thiếu nữ 16 tuổi và vẫn chưa có con cái nhưng đã có thể tự mình đi đến vị trí Hoàng hậu. Bởi trên thực tế, ngoài việc xuất thân danh môn thế gia, chính tính cách của Nữu Hỗ Lộc thị cũng là một trong những nguyên do giúp bà trở thành ứng cử viên sáng giá cho ngôi vị Hoàng hậu.

Theo lịch sử ghi chép, Nữu Hỗ Lộc thị hiền hậu, trung thực, lương thiện. Điều này khiến cho Hàm Phong đế vốn lớn hơn bà 6 tuổi cực kì hài lòng và yêu thích. Sau khi trở thành Hoàng hậu, tính cách Nữu Hỗ Lộc thị cũng không có quá nhiều sự thay đổi. Bà đối xử với mọi người rất khoan dung, không ỷ quyền thế để làm khó dễ người khác.

Đáng tiếc Hàm Phong đế qua đời sớm khi chỉ mới 30 tuổi. Theo di chiếu, ông truyền ngôi cho con trai là Tải Thuần. Nhưng khi ấy Tải Thuần còn quá nhỏ, chỉ mới 6 tuổi nên tám vị đại thần đã thay tân Hoàng đế xử lý việc triều chính.

Sau chính biến để thoát khỏi sự chèn ép của các đại thần, Nữu Hỗ Lộc thị và mẹ của Tải Thuần - tức Từ Hi Thái hậu cùng trở thành Lưỡng cung thính chính, giữ vững thực quyền. 

Dĩ nhiên xét vai vế, Nữu Hỗ Lộc thị vẫn có phần hơn bởi bà là chính cung nên được tôn làm Mẫu hậu Hoàng thái hậu, còn Từ Hi Thái hậu tuy là mẹ đẻ Hoàng đế nhưng chỉ là thiếp của tiên đế nên được tôn làm Thánh mẫu Hoàng thái hậu. 

Do Từ An Thái hậu ở phía Đông Noãn các nên bà còn được gọi là Đông thái hậu, còn Từ Hi Thái hậu ở phía Tây Noãn các nên được gọi là Tây thái hậu.

Tuy nhiên đương lúc thời cục có biến chuyển chuyển tốt, vào năm Quang Tự thứ bảy, Từ An Thái hậu bỗng bạo bệnh rồi qua đời khi còn chưa tròn 45 tuổi. 

Liên quan đến cái chết của bà, nhiều người cho rằng có bàn tay của Từ Hi thái hậu can thiệp vào để độc chiếm quyền lực cũng như giải quyết mối hiềm khích khi Từ An Thái hậu cho xử tử thái giám An Đức Hải - một kẻ thân tín của Từ Hi Thái hậu vì tội ỷ thế làm càn. 

Nhưng cũng có thuyết cho rằng Từ An Thái hậu đột ngột qua đời là do bà bị xuất huyết não hoặc đột quy theo như cách gọi của y học ngày nay mà thôi.

Theo VIVIAN (Pháp luật và bạn đọc)