Vì sao "đội hình trong mơ" của châu Âu gấp rút bay tới Mỹ cùng tổng thống Ukraine?

Ngày 18-8, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky có chuyến thăm Mỹ lần thứ 2 trong năm 2025 nhằm thảo luận về triển vọng kết thúc xung đột với Nga. Tuy nhiên, lần này ông Zelensky không đơn độc như hồi tháng 2, khi nhà lãnh đạo Ukraine vướng vào cuộc tranh luận trực tiếp với người đồng cấp Mỹ Donald Trump.

Lần này, Ông Zelensky đến Washington với đội ngũ lãnh đạo châu Âu “trong mơ”, như Thủ tướng Anh Keir Starmer, Thủ tướng Đức Friedrich Merz và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. Nhóm lãnh đạo châu Âu sẽ dùng ảnh hưởng cá nhân lẫn sức mạnh quân sự - kinh tế để thuyết phục Washington từ bỏ lập trường thân Nga.

Theo Guardian, ông Macron và ông Merz đại diện cho hai trụ cột cốt lõi của châu Âu là trục Pháp - Đức. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen là lời nhắc nhở về tiềm lực kinh tế khổng lồ của EU. Mỹ vừa ký một thỏa thuận thương mại với EU chỉ 3 tuần trước, và ca ngợi Mỹ - EU là “mối quan hệ đối tác thương mại lớn nhất thế giới”.

Trong khi đó, Thủ tướng Ý Giorgia Meloni là cầu nối: Một người theo chủ nghĩa cực hữu châu Âu coi ông Donald Trump là bạn nhưng cũng ủng hộ chủ quyền của Ukraine. Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb đại diện cho quốc gia châu Âu nhỏ bé nhưng có mối quan hệ nồng ấm với ông Donald Trump sau lần chơi golf ở Florida hồi tháng 3.

Còn ông Starmer kết hợp ảnh hưởng quốc gia lẫn kết nối cá nhân. Ông Donald Trump liên tục nhấn mạnh mối quan hệ tốt đẹp giữa hai người, đồng thời chuẩn bị có một chuyến thăm cấp nhà nước tới Anh trong tháng 9 tới.

Ông Mark Rutte cũng có tiếng nói trong vai trò tổng thư ký NATO. Trước đó, ông đã thành công “chiều lòng” ông Trump, tránh những chủ điểm nhạy cảm và tranh cãi bùng nổ tại Hội nghị thượng đỉnh NATO hồi tháng 6 vừa qua.

“Nhiều người dần hiểu được ông Donald Trump muốn gì” - ông Kim Darroch, cựu Đại sứ Anh tại Mỹ trong nhiệm kỳ đầu của ông Donald Trump, cho biết - “Những lời tâng bốc nghe nhàm chán nhưng lại cần thiết. Họ sẽ khen ngợi ông ấy đang làm tốt thế nào, họ đã hài lòng ra sao khi ông ấy dẫn dắt phương Tây tìm ra giải pháp cho cuộc chiến. Sau đó, hãy đi vào vấn đề chính”.

Việc hàng loạt lãnh đạo cấp cao sắp xếp lịch trình để bay đến Washington trong thời gian ngắn cho thấy họ lo ngại thế nào về cuộc gặp giữa ông Donald Trump và người đồng cấp Nga Vladimir Putin hồi cuối tuần qua.

Một chuyên gia ví von cuộc gặp tại Nhà Trắng hôm 18-8 giống một đội bóng bước vào hiệp 2 khi đang bị dẫn trước 0-3 với rất nhiều cầu thủ dự bị trên sân.

Chuyên gia nhấn mạnh châu Âu cần thể hiện sự đoàn kết và bám sát vào những luận điểm chung.

“Ông Donald Trump không đủ kiên nhẫn để nghe cùng một quan điểm hàng chục lần” - Ivo Daalder, cựu đại sứ Mỹ tại NATO, nói - “Trong vòng đầu tiên, họ cần chọn một vài người vào cùng ông Zelensky, như ông Rutte với tư cách tổng thư ký NATO và ông Macron với tư cách lãnh đạo cấp cao của các quốc gia châu Âu”.

“Tôi nghĩ ông Starmer cần chờ xem cuộc thảo luận diễn ra thế nào đã. Nếu mọi chuyện đi chệch hướng hoặc căng thẳng, ông ấy có thể xen vào điều hướng, xoa dịu hoặc làm trung gian. Rủi ro lớn nhất là ông Donald Trump bị công kích rằng ông ấy đã sai, nên ông ấy có thể phản ứng tiêu cực hoặc chấm dứt luôn cuộc gặp” - ông Darroch nói thêm.