Vì sao người Mỹ đi bỏ phiếu vào thứ ba?

Nền văn hóa nông nghiệp thế kỷ 19 là yếu tố quan trọng khiến nước Mỹ chọn một ngày thứ ba của tháng 11 làm ngày bầu cử tổng thống.

Cứ 4 năm một lần, cả nước Mỹ lại sôi động bước vào mùa bầu cử tổng thống. Luật pháp nước này quy định việc bỏ phiếu sẽ diễn ra vào ngày thứ ba sau thứ hai đầu tiên của tháng 11. Như vậy, ngày bầu cử sớm nhất sẽ là 2/11, muộn nhất là 8/11. Cuộc bầu cử năm nay rơi vào ngày 8/11.

Thông lệ này bắt đầu từ năm 1845, khi Quốc hội Mỹ thông qua luật mới về quy định bầu cử. Trước đó, các tiểu bang được phép tổ chức bầu cử bất cứ khi nào họ muốn, trong vòng 34 ngày kể từ thứ tư đầu tiên của tháng 12. Tuy nhiên, cách làm này có một khiếm khuyết nghiêm trọng.

Việc biết trước kết quả ở những bang tổ chức bầu cử sớm có thể ảnh hưởng đến lựa chọn của cử tri ở các bang bỏ phiếu muộn hơn, khiến cho cuộc bầu cử thiếu tính công bằng. Để khắc phục điều này, Quốc hội đã đặt ra quy định bầu cử thống nhất trên cả nước vào ngày thứ ba trong tháng 11 như trên.

Cứ 4 năm một lần, người dân cả nước Mỹ đồng loạt bỏ phiếu vào ngày thứ ba đầu tiên sau thứ hai đầu tiên của tháng 11 để ra bầu ra một tổng thống mới. Ảnh: Mattchat

Lý do ngày bầu cử nằm trong tháng 11 rất đơn giản. Bởi theo quy định, nó phải diễn ra trong vòng 34 ngày trước thứ tư đầu tiên của tháng 12, thời điểm các đại cử tri họp mặt ở các bang.

Ngoài ra, nền văn hóa nông nghiệp một thời cũng giải thích vì sao ngày bầu cử luôn được tổ chức vào tháng 11. Người ta cho rằng tổ chức bầu cử vào mùa xuân và đầu hè sẽ ảnh hưởng tới mùa gieo hạt, còn tổ chức vào cuối hè và đầu thu sẽ trùng với mùa thu hoạch.

Như vậy, chỉ còn lại lựa chọn tốt nhất là tháng 11, thời điểm cuối thu, sau khi việc thu hoạch đã hoàn tất và trước khi mùa đông khắc nghiệt tràn về. Khi đó, cử tri sẽ tích cực đi bỏ phiếu hơn.

Còn tại sao lại vào thứ ba? Vào những năm 1800, phần lớn cư dân đều là nông dân và sinh sống ở cách xa nơi tổ chức bầu cử. Vì người dân thường phải đi lại ít nhất một ngày để bỏ phiếu, các nhà lập pháp cần tạo một khoảng dao động 2 ngày cho ngày bầu cử.

Chuyển dịch lịch bầu cử về cuối tuần sẽ vướng vào nghỉ lễ tôn giáo, trong khi thứ tư là ngày nông dân họp chợ. Sau khi cân nhắc điều này, thứ ba đã được chọn làm ngày thuận lợi nhất để tổ chức bầu cử. 

Về tổng thể, hình thức bầu cử truyền thống 4 năm một lần vào ngày thứ ba sau thứ hai đầu tiên của tháng 11 tại Mỹ không hề bị gián đoạn kể từ năm 1840 đến nay.