Vì sao Tổng thống Obama từ chối gặp gỡ cựu lãnh đạo Fidel Castro?

Tổng thống Mỹ Barack Obama và phu nhân đã tới Havana vào ngày 20/3 để bắt đầu chuyến thăm lịch sử của Mỹ tới Cuba và mở ra một chương mới trong mối quan hệ giữa Washington và chính quyền Cộng sản của đảo quốc xinh đẹp này sau nhiều thập kỷ thù địch.

 

Tổng thống Obama từ chối gặp gỡ cựu lãnh đạo Cách mạng Cuba Fidel Castro trong chuyến thăm Cuba lần này (Ảnh: ABC News)

Chuyến thăm sẽ kéo dài trong 3 ngày, từ ngày 20/3 đến ngày 22/3. Ngoại trưởng Cuba, Bruno Rodriguez đã tiếp đón Tổng thống Obama và gia đình nồng nhiệt khi máy bay hạ cánh xuống Sân bay Quốc tế Jose Marti.

Trước khi ra khỏi chuyên cơ, Tổng thống Barack Obama đã viết trên Twitter "Que bolá Cuba?" như một lời chào hỏi tới người dân đảo quốc này và mong được gặp gỡ và trò chuyện trực tiếp với người dân Cuba.

Tuy nhiên, trong chuyến thăm lần này của ông Obama không có sự tiếp đón của ông Fidel Castro, anh trai của chủ tịch nước Cuba đương nhiệm Raul Castro.

Các nhân viên, quan chức Nhà Trắng cho biết, Tổng thống Obama sẽ chỉ hội đàm với người đứng đầu nhà nước Cuba Raul Castro và không có kế hoạch gặp gỡ cựu lãnh đạo Cách mạng Cuba Fidel Castro suốt khoảng thời gian hai ngày rưỡi trong chuyến thăm lần này.

Trong một cuộc điện báo trước chuyến thăm của Tổng thống Obama vào cuối tuần trước, Thứ trưởng Bộ An ninh Quốc gia, Cố vấn Ben Rhodes nói với các phóng viên rằng, lễ đón chính thức diễn ra trong ngày hôm nay 21/3 khi Tổng thống Obama gặp Chủ tịch Raul Castro tại Phủ Chủ tịch mà không hề có sự góp mặt của ông Fidel Castro.

Cả hai bên Mỹ và Cuba chưa bao giờ dự tính hay thảo luận rằng Chủ tịch Castro sẽ đón tiếp Tổng thống và gia đình tại sân bay.

Ông Ben Rhodes cho biết, người dân Cuba sẽ theo dõi Chủ tịch Castro chủ trì lễ đón chính thức Tổng thống Obama vào ngày 21/3.

Việc Chủ tịch Castro không tới sân bay đón gia đình ông Obama không khiến giới chức Mỹ phật ý, mặc dù đích thân người đứng đầu nhà nước Cuba đã đón Giáo hoàng Francis trong chuyến thăm hồi tháng 9/2015.

Đây là lần đầu tiên một Tổng thống Mỹ tới Cuba trong suốt 88 năm qua.

Ngay sau khi đến Cuba, Tổng thống Obama đã có cuộc gặp với các nhân viên và quan chức Đại sứ quán Mỹ ở La Habana, và sau đó tới thăm thành phố cổ La Habana.

Phát biểu sau khi trở thành nguyên thủ quốc gia đầu tiên của Mỹ thăm Cuba sau 88 năm, Tổng thống Obama nêu rõ:

"Vào năm 1928, Tổng thống Coolidge đi đến Cuba bằng tàu chiến, ông phải mất 3 ngày để tới nơi. Giờ đây tôi chỉ mất 3 giờ đồng hồ. Đây là một chuyến thăm lịch sử và cơ hội lịch sử”.

 

Người dân Cuba nồng nhiệt tiếp đón Tổng thống Barack Obama và gia đình

Vào năm 2006, ông Fidel Castro lên nắm quyền lãnh đạo nhà nước Cuba. Tuy nhiên, sau đó không lâu, vì vấn đề sức khỏe, ông đã truyền vị lại cho người em trai là Raul Castro.

Cách lãnh đạo tiếp cận nhẹ nhàng, hòa hảo của ông Raul đã làm thay đổi mối quan hệ giữ Mỹ và Cuba, nhờ đó tái lập mối quan hệ ngoại giao và giao lưu kinh thương giữa hai quốc gia.

Tuy nhiên, trong tiến trình hòa giải mối quan hệ Mỹ-Cuba trong suốt những năm qua, ông Fidel Castro lại tiếp tục làm mất lòng tin của Mỹ đối với Cuba và đẩy mối quan hệ giữa hai quốc gia trên bờ vực thù địch khi ông đưa ra lời phát biểu trong một lá thư gửi tới trang báo nhà nước Cuba.

Ông bày tỏ sự hoài nghi của mình về con đường phát triển trong tương lai khi hợp tác với Mỹ, ngay sau khi quan hệ ngoại giao song phương được tái lập.

"Tôi không tin tưởng vào các chính sách hợp tác của Mỹ, nhưng điều này không có nghĩa là tôi từ chối một giải pháp hòa bình trong các cuộc xung đột", Castro viết trong thư.

Kể từ khi Washington và La Habana khởi động tiến trình hòa giải, hai bên đã khôi phục quan hệ ngoại giao và ký kết nhiều thỏa thuận thương mại về thông tin liên lạc và dịch vụ hàng không.

Tuy còn nhiều bất đồng, nhất là lệnh cấm vận kéo dài suốt 54 năm nhưng ông Obama đã yêu cầu Quốc hội thông qua việc xóa bỏ lệnh cấm vận này, song vẫn gặp nhiều trở ngại từ phía các nhà lãnh đạo của đảng Cộng hòa.

Tổng thống Obama đã sử dụng quyền hành pháp của mình để nới lỏng các hạn chế về thương mại nhằm thúc đẩy tiến trình bình thường hóa quan hệ với Cuba.

Đó là một trong những ưu tiên về chính sách đối ngoại bên cạnh thỏa thuận hạt nhân với Iran.