Vợ bị tố dồn ép chồng tự vẫn và góc khuất pháp lý

Rạn nứt âm ỉ và cuộc cãi vã bạo lực rạng sáng

Từ một tình yêu chớm nở thời cùng theo học trường sư phạm, anh Phú (sinh năm 1989) và cô Tôn tiến đến hôn nhân vào năm 2013 tại quê nhà Bành Thủy, Trùng Khánh. Cuộc sống tưởng chừng viên mãn với sự chào đời của cô con gái nhỏ vào năm 2016, thế nhưng, những vết nứt ngầm đã bắt đầu manh nha. Mâu thuẫn gia đình ngày một chồng chất xoay quanh phương pháp giáo dục con cái, gánh nặng tài chính và cả những xung đột với nhà chồng khi cô Tôn bị tố cáo là thường xuyên có thái độ chỉ đạo quá quắt.

Ngọn lửa mâu thuẫn chính thức bùng nổ dữ dội vào tối ngày 23/1/2024. Khởi nguồn từ một cuộc tranh luận gay gắt về việc học của con gái, cô Tôn đã nhẫn tâm khóa trái cửa phòng ngủ, ép người chồng đầu ấp tay gối phải ra ngủ tạm bợ trên chiếc ghế sofa ngoài phòng khách.

Những tưởng một đêm trôi qua sẽ làm dịu đi những cái đầu nóng, nhưng cơn thịnh nộ lại tiếp tục bùng phát vào sáng hôm sau. Bà Tư, mẹ ruột của anh Phú, khi đang lui cui chuẩn bị bữa sáng cho cháu nội trong bếp thì thảng thốt nghe thấy tiếng cãi lộn chát chúa phá tan sự tĩnh lặng. Bước vội ra ngoài, bà kinh hãi chứng kiến cảnh con dâu đang hung hăng túm tóc và liên tục giáng những đòn đánh về phía con trai mình. Mặc cho sự can ngăn tuyệt vọng của người mẹ già, trận bạo hành vẫn không có dấu hiệu dừng lại.

Sự đáng sợ của buổi sáng hôm đó còn được ghi dấu một cách đầy ám ảnh qua những dòng nhật ký ngây ngô của cô con gái 8 tuổi. Bị đánh thức bởi tiếng la hét, cô bé hoảng sợ cuộn tròn giấu mình dưới lớp chăn dày, bởi trước đây em từng phải nhận những trận đòn roi từ mẹ chỉ vì dám xen vào chuyện của người lớn. Qua khe hở, cô bé thấy cha mình tiều tụy bước vào phòng, thu mình ngồi ở mép giường để cố gắng né tránh cơn thịnh nộ của mẹ. Trong mắt trẻ thơ, hình ảnh người mẹ lúc đó vô cùng đáng sợ: "Mẹ tôi như Tôn Ngộ Không, cầm một cây sào phơi quần áo, mặt phừng phừng như lửa, đánh bố bằng cây gậy. Bố chạy ra phòng khách".

Theo lời kể của bà Tư, bà đã phải lao vào giật phăng cây sào phơi đồ từ tay con dâu, cố gắng khuyên can cả hai nói chuyện một cách bình tĩnh. Anh Phú nhân cơ hội vội vã xỏ giày chuẩn bị đi làm để trốn tránh không khí ngột ngạt. Thế nhưng, cô Tôn lập tức chặn đường, đanh thép khơi lại vấn đề tiền bạc. Trong lúc bế tắc và hoảng loạn, anh Phú đành lao vội vào nhà vệ sinh và chốt chặt cửa từ bên trong. Đối mặt với những lời cáo buộc, cô Tôn cũng thừa nhận việc mình đã sử dụng sào phơi quần áo để đánh chồng, với lý do cơn tức giận bốc lên vì bị chồng giấu điện thoại trong lúc cô đang vô cùng vội vã đi làm.

Khoảnh khắc định mệnh trên gờ tường xi măng

Sự việc bị đẩy lên đến đỉnh điểm của bi kịch khi cô Tôn phá tung cánh cửa nhà vệ sinh để xông vào. Lúc này, do quá cùng quẫn, anh Phú đã trèo qua ô cửa sổ nhỏ và đứng chênh vênh trên một gờ xi măng mỏng manh bên ngoài mặt tường, vốn chỉ là không gian chật hẹp dài gần một mét và rộng 0,8 mét dùng để lắp đặt cục nóng điều hòa.

Nhìn thấy con trai đứng giữa ranh giới sinh tử, bà Tư run rẩy tiến lại gần, liên tục cất lời van xin con cẩn thận. Tuy nhiên, trái ngược với nỗi hoảng loạn của người mẹ, cô Tôn lại buông ra những lời vô tình đến lạnh người. Theo lời tố cáo của bà Tư, người con dâu đã nhẫn tâm đay nghiến: "Anh thích chết thì chết. Anh không xứng sống ở đời này". Không dừng lại ở lời nói, cô Tôn còn bị cáo buộc đã lấy cây sào phơi quần áo chọc thẳng về phía người chồng đang đứng chênh vênh. 

Bà Tư lại một lần nữa phải dùng tấm thân già nua lao đến đỡ lấy mũi sào và gắng sức đẩy con dâu ra khỏi phòng. Những lời lẽ đay nghiến này cũng được chính cô con gái 8 tuổi vô tình xác nhận lại trong các biên bản điều tra, khi cô bé nghe thấy mẹ gắt lên: "Anh nên nhảy lầu mà chết đi". Tuy nhiên, trước các cáo buộc, cô Tôn một mực phủ nhận việc cầm sào tấn công hay buông lời xúi giục chồng tự vẫn.

Khoảng 8h24 phút sáng, Tôn đã nhấc máy gọi cảnh sát. Cuộc gọi ban đầu chỉ nhằm mục đích tố cáo việc chồng giấu chiếc điện thoại, khiến lực lượng chức năng lầm tưởng đây chỉ là một mâu thuẫn dân sự vợ chồng bình thường và cho biết sẽ không can thiệp. Chỉ đến khi Tôn bất chợt thốt lên "Có người sắp nhảy lầu tự tử", tính chất sự việc mới hoàn toàn xoay chuyển. Giải thích cho sự thờ ơ không cứu chồng trong khoảnh khắc đó, Tôn cho biết bản thân đang bị cơn giận dữ lấn át, đồng thời có niềm tin chủ quan rằng anh Phú là một người trưởng thành, có trách nhiệm và sẽ không bao giờ thực hiện hành vi dại dột đó.

Chỉ 7 phút sau cuộc gọi báo tin, Công an huyện Sa Bình Bá đã khẩn trương liên hệ với ban quản lý khu chung cư, yêu cầu lực lượng bảo vệ tiếp cận tầng 8. Lời khai của hai nhân viên bảo vệ có mặt đầu tiên tại hiện trường lại một lần nữa chĩa mũi nhọn về phía cô Tôn. Họ khẳng định đã nghe rõ mồn một tiếng người vợ gào thét cay nghiệt vào mặt chồng: "Nhảy xuống! Nhảy xuống đi!" và lặp lại câu "Anh không xứng đáng sống trên đời này". Đối diện với lời khai bất lợi này, Tôn bao biện rằng bản thân có thể đã rơi vào trạng thái xúc động mạnh, đầu óc trống rỗng nên hoàn toàn không kiểm soát cũng như không thể nhớ nổi những gì mình đã thốt ra.

Đứng chênh vênh bên ngoài cửa sổ tử thần, anh Phú thều thào nói vọng vào: "Đầu tôi đau quá, tôi cần bình tĩnh lại". Hai nhân viên an ninh đã cố gắng hết sức dùng lời lẽ mềm mỏng để xoa dịu tinh thần người đàn ông đang vô cùng hoảng loạn. Đến 8h40, khi lực lượng cứu hỏa và cảnh sát đồng loạt có mặt để triển khai phương án thuyết phục, thì từ bên trong, người vợ vẫn tiếp tục lớn tiếng chì chiết, buông lời đe dọa sẽ lên tận cơ quan của anh để bêu riếu, làm nhục. Tình thế hỗn loạn ép lực lượng chức năng tại hiện trường phải chia đôi nhân lực, vừa khuyên giải nạn nhân bên ngoài, vừa phải cố gắng kiểm soát tâm lý kích động của người vợ bên trong.

Thế rồi, điều tồi tệ nhất cũng xảy đến. Trong ánh mắt tuyệt vọng, anh Phú nhìn về phía người mẹ già nua và trăng trối câu cuối cùng: "Bố mẹ chăm sóc cháu giùm con". Nói đoạn, anh thả lỏng cơ thể, ngửa người rơi thẳng xuống vực sâu hun hút. Bà Tư gào thét lao đến bên cửa sổ nhưng mọi thứ đã quá muộn màng. Từ trong căn phòng, tiếng khóc xé lòng của cô con gái nhỏ vang lên ám ảnh giữa không gian tĩnh lặng tang thương.

Trận chiến pháp lý giằng co đi tìm công lý

Chứng kiến cái chết tức tưởi của con trai, cha mẹ anh Phú đắm chìm trong nỗi đau tột cùng xen lẫn sự phẫn nộ tột độ. Họ đanh thép cáo buộc con dâu không những bàng quan, từ chối cứu giúp người thân đang trong tình thế ngàn cân treo sợi tóc, mà còn liên tục sử dụng lời lẽ cay độc để dồn ép, đánh gục chút ý chí sinh tồn cuối cùng của nạn nhân. Dưới góc nhìn của gia đình, chuỗi hành vi tàn nhẫn này hoàn toàn đủ yếu tố cấu thành tội Ngộ sát do sơ suất hoặc Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.

Ngày 28/2/2024, bà Tư mang theo nỗi oan khuất nộp đơn khiếu nại lên Cục Công an huyện Sa Bình Bá. Tuy nhiên, hai tuần chờ đợi chỉ đổi lại một tờ thông báo từ chối khởi tố. Cơ quan chức năng lập luận rằng, sau quá trình xem xét kỹ lưỡng, các yếu tố không đủ để cấu thành tội phạm hình sự. Không cam tâm, người mẹ già tiếp tục hành trình gõ cửa các cơ quan công quyền. Thế nhưng, câu trả lời bà nhận được vẫn không hề thay đổi. Công an thành phố Trùng Khánh ra văn bản kết luận "không đủ bằng chứng để chứng minh tội phạm đã xảy ra", và bảo lưu quyết định của cấp dưới. Viện kiểm sát địa phương cũng đồng tình với quan điểm này, giải thích rõ ràng với gia đình rằng việc anh Phú gieo mình xuống đất là một sự lựa chọn cá nhân mang tính tự quyết, và việc cô Tôn gọi điện báo cảnh sát được xem như đã hoàn thành một phần nghĩa vụ pháp lý của mình.

Bất lực trước các cơ quan điều tra, cặp vợ chồng già quyết định khởi kiện ra Tòa án quận Sa Bình Bá để yêu cầu tiến hành các thủ tục tố tụng nghiêm ngặt đối với con dâu. Thế nhưng, đến ngày 28/5, sau 9 tháng ròng rã kể từ ngày mất của con trai, Tòa án vẫn im lặng chưa đưa ra bất kỳ quyết định thụ lý nào. Ôm di ảnh con, bà Tư nghẹn ngào chia sẻ: "Nếu con trai tôi nhảy lầu vì không thể suy nghĩ thấu đáo, tôi sẽ không trách ai cả. Nhưng việc nghĩ đến chuyện con trai tôi nhảy lầu sau khi bị dồn ép liên tục khiến tôi quyết tâm tìm kiếm công lý thông qua pháp luật".

Vụ án đã tạo ra một làn sóng tranh luận gay gắt trong giới chuyên gia pháp lý. Một Phó giáo sư chuyên ngành luật hình sự tại Trùng Khánh phân tích rằng, vụ việc cần được mổ xẻ dưới một lăng kính toàn diện hơn. Nếu chứng minh được người chồng bị đặt vào tình thế nguy hiểm đến tính mạng do phải chạy trốn khỏi trận đòn roi của vợ, và người vợ sau đó tiếp tục sử dụng bạo lực tinh thần để ép buộc anh ta tự vẫn, thì hành vi này hoàn toàn có dấu hiệu của tội Ngộ sát do sơ suất.

Đồng quan điểm này, một luật sư cấp cao tại Bắc Kinh nhấn mạnh vào nghĩa vụ cứu hộ. Nếu cơ quan điều tra xác lập được chuỗi sự kiện bắt đầu từ việc "người vợ đánh đập khiến chồng hoảng loạn trốn ra gờ cửa sổ", thì nghiễm nhiên người vợ bị ràng buộc bởi nghĩa vụ pháp lý phải ra tay cứu giúp. Trong hoàn cảnh nạn nhân đang ở ranh giới mong manh của cái chết, việc người vợ không những từ chối khuyên can, thiếu hợp tác với lực lượng cứu hộ, mà còn liên tục khiêu khích, chửi bới và đe dọa, chính là nguyên nhân trực tiếp đẩy nạn nhân vào cửa tử. Hành vi này hoàn toàn có cơ sở để khép vào tội Thiếu trách nhiệm, hoặc nặng nề hơn là Giết người gián tiếp có chủ ý.

Dẫu vậy, vị luật sư cũng chỉ ra thực tế phũ phàng rằng, lý do khiến cảnh sát và công tố viên kiên quyết khước từ khởi tố vụ án có thể bắt nguồn từ quan điểm pháp lý cứng nhắc: Họ coi anh Phú là một công dân trưởng thành, sở hữu năng lực hành vi dân sự đầy đủ, do đó anh buộc phải tự nhận thức được mức độ nguy hiểm chết người của việc nhảy từ tầng 8, và mọi tác động từ bên ngoài chỉ được xem là yếu tố phụ trong quyết định kết liễu sinh mệnh của chính mình.