Chủ tịch Liên đoàn Quyền anh Việt Nam bị bắt trên đất Mỹ ra sao?

Hôm 5.9, thông tin ông Lưu Tú Bảo, chủ nhân chiếc đai danh dự WBA châu Á năm 2023 bị bắt tại Mỹ, đang xem xét dẫn độ về Úc xét xử tội buôn bán ma túy gây sốc cộng đồng mạng, đặc biệt là những người đam mê bộ môn quyền Anh. Ông Bảo hiện là Chủ tịch Liên đoàn Quyền Anh Việt Nam (VBF) kể từ năm 2023, đồng thời là Giám đốc điều hành của Saigon Sports Club (SSC).

Ông Lưu Tú Bảo bị bắt ở Mỹ vì dính líu ma túy, bắt cóc?

Theo hồ sơ được đệ trình tại Tòa liên bang khu vực Bắc Phần California, ông Lưu Tú Bảo (còn được gọi là 'Chris', 'Big Brother'), 49 tuổi, được cho là người cầm đầu một tổ chức tội phạm xuyên quốc gia, bị Úc truy nã với cáo buộc cùng đồng bọn âm mưu nhập lậu 78kg cocaine từ Nam Mỹ về cảng Melbourne trong giai đoạn tháng 9.2016 đến tháng 6.2017. Ông Lưu được cho đã sử dụng các mối quan hệ lâu năm của mình với mạng lưới các đầu mối để tìm nguồn cung ứng, hậu cần và tài chính cho số ma túy này, hiện đã bị cảnh sát Úc thu giữ. Lệnh bắt giữ vị chủ tịch 49 tuổi cũng đã được Tòa án sơ thẩm Melbourne, bang Victoria, ban hành lại vào ngày 2.4.2025. Tòa liên bang khu vực Bắc Phần California đã tiếp nhận yêu cầu dẫn độ ông Lưu Tú Bảo từ Bộ Ngoại giao Úc hồi giữa tháng 8.2025. Ngày 28.8, ông Lưu có mặt tại phiên tòa sơ bộ, nơi luật sư hai bên thống nhất lịch trình nộp đơn kiến nghị, đơn phản đối, đơn phúc đáp, theo đó là một phiên điều trần được lên lịch vào sáng 29.1.2026 (giờ địa phương) do Thẩm phán Thomas S. Hixson thụ lý.

Chủ tịch Liên đoàn Quyền anh Việt Nam bị bắt tại Mỹ vì tội gì?

Theo hồ sơ được đệ trình tại Tòa liên bang khu vực Bắc Phần California, ông Lưu Tú Bảo đã bị Cục Điều tra Liên bang (FBI) tóm được bởi một lệnh bắt giữ nội địa. Theo tài liệu được công bố, ông Bảo bị cáo buộc về tội bắt cóc và giam giữ người trái phép xảy ra tại quận Santa Clara. Đưa hồ sơ lên hệ thống tư pháp, phía cảnh sát nhận thấy người này đã có thông tin truy nã từ Cục Cảnh sát Liên bang Úc (AFP).

Trước thông tin lan truyền rằng ông Bảo bị FBI bắt khi nhập cảnh tại sân bay, tuy nhiên theo một luật sư đang hành nghề tại California cho chúng tôi biết, khả năng này gần như là không có. Trong hồ sơ ở Santa Clara lẫn Tòa liên bang khu vực Bắc Phần California, phiên tòa đầu tiên của ông Lưu được mở vào ngày 3.4. Theo luật California và liên bang, trong vòng 48 tiếng khi bị bắt, bị đơn phải được đưa ra tòa, có số hồ sơ, cáo trạng. Do đó ông Lưu không thể bị bắt từ tháng 2 khi nhập cảnh. 

Trong khi đó trang web của cảnh sát Santa Clara, ông Bảo đang bị giam giữ tại nhà tù County of Santa Clara Main Jail. Ông bị bắt vào ngày 1.4.2025. Theo hồ sơ, ông Lưu không được phép bảo lãnh tại ngoại. Sau 1 ngày, vào ngày 2.4.2025, Cục Cảnh sát Liên bang Úc (AFP) nhận được thông tin từ FBI rằng ông Bảo đã bị bắt tại California theo lệnh bắt giữ nội địa của Mỹ vì tội bắt cóc và giam giữ người trái phép.

Kể từ thời điểm ông Lưu Tú Bảo bị Úc khởi tố và có lệnh bắt giữ, vị chủ tịch chủ yếu ở TP.HCM, ngoại trừ một số chuyến đi ngắn đến Thái Lan. Không có hồ sơ nào về việc người này đã đi đến Úc kể từ khi bị buộc tội. Các đồng phạm của ông ở Úc đã bị kết án, kháng cáo nhưng không thành công.

Vì sao phải ra tòa án Mỹ thay vì dẫn độ trực tiếp về Úc?

Một luật sư hành nghề tại California cho biết, trong bối cảnh một người bị Mỹ giam giữ, việc dẫn độ không chỉ là một quyết định hành chính mà là một quy trình pháp lý phức tạp. Theo Hiệp ước Dẫn độ giữa Mỹ và Úc, chính phủ Úc phải đệ trình một yêu cầu chính thức thông qua Bộ Ngoại giao Mỹ. Yêu cầu này sau đó được chuyển đến Tòa án Mỹ, nơi một thẩm phán sẽ tiến hành phiên điều trần để xem xét các tiêu chuẩn pháp lý. Thẩm phán chỉ xác nhận tính hợp lệ của yêu cầu, không đưa ra quyết định cuối cùng. Quyết định cuối cùng sẽ thuộc về Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ. Do đó, Úc không thể trực tiếp bắt giữ một người đang bị Mỹ giam giữ; họ phải tuân thủ quy trình tư pháp này.

Ngoài ra, vụ án hình sự mà ông bị bắt và truy tố trên đất Mỹ là về việc công tố viên quận Santa Clara cáo buộc ông bắt cóc và giam người trái phép. 

Ở Việt Nam, sự bặt vô âm tín của ông Lưu Tú Bảo, Chủ tịch Liên đoàn Quyền Anh Việt Nam (VBF), nửa năm qua từng làm dấy lên nhiều nghi vấn. Nhiều thành viên thuộc VBF và Liên đoàn Võ tổng hợp TP.HCM cho biết đã mất liên lạc với ông trong nhiều tháng liền. VBF dự định tổ chức đại hội bất thường để bầu lãnh đạo mới điều hành liên đoàn. Ngay sau cuộc họp này, VBF phải gửi báo cáo lên Bộ VH-TT-DL và Bộ Nội vụ.