ĐT Nhật Bản là ứng cử viên vô địch của Asian Cup, và giống như Philippe Troussier, HLV của họ có động cơ vô địch để vặn tịt những chỉ trích từ dư luận trong nước.

Kể từ sau chức vô địch lịch sử tại Asian Cup năm 1992, ĐT Nhật Bản mới chỉ 2 lần vắng mặt trong nhóm top 4 đội mạnh nhất châu Á ở giải đấu này là năm 1996 và 2015, còn lại 4 lần họ vào chung kết và đoạt thêm 3 chức vô địch. Trong 30 năm qua bất kể lực lượng ra sao, người Nhật luôn là ứng cử viên vô địch số 1 của giải đấu bất chấp sự thăng tiến của các cường quốc khác.

Tại Asian Cup năm nay Nhật Bản chung bảng đấu với Iraq, Việt Nam và Indonesia, một bảng khá nhẹ. Dù vậy sẽ là sự thất vọng lớn cho "Samurai Xanh" nếu họ không giành chức vô địch.

Tuyển Nhật Bản đang thắng như chẻ tre và được đánh giá là ứng viên vô địch số 1 của Asian Cup 2024

Lực lượng hùng hậu

“Samurai Xanh” có đội hình gần như toàn đá ở châu Âu với chỉ 5 cầu thủ chơi tại J-League. Sức mạnh của các tuyến Nhật Bản lớn tới mức Ao Tanaka vắng mặt dù là một trong những người hùng hạ Tây Ban Nha tại World Cup 2022, và Daichi Kamada chỉ sau nửa mùa dự bị ở Lazio là bị gạt ra.

Từ đầu năm 2023 HLV Hajime Moriyasu đã cải tổ lực lượng tuyển Nhật Bản, ông mạnh dạn gạt đi những cựu binh dày dạn kinh nghiệm mà đặc biệt là ở hàng thủ. Maya Yoshida, Yuto Nagamoto, Hiroki Sakai sau World Cup 2022 mất tăm ở ĐTQG và giờ một hàng thủ mới đã kế tục họ.

Mitoma, Minamino chỉ là 2 trong nhiều ngôi sao tấn công đá ở châu Âu Nhật Bản sẽ mang đến Asian Cup

Chấn thương là vấn đề HLV Moriyasu phải đối phó với trường hợp tiêu biểu của Kaoru Mitoma, nhưng cầu thủ của Brighton vẫn được triệu tập và dự kiến có thể trở lại thi đấu ở trận cuối vòng bảng gặp Indonesia. Bên cạnh Mitoma, trung vệ Ko Itakura cũng bị đau nhẹ trước giải nhưng vẫn được triệu tập do có khả năng bình phục ở vòng bảng.

Với chiều sâu đội hình của Nhật Bản, chấn thương không phải vấn đề với họ. Đội hình Nhật có tới 6 trung vệ, 4 tiền vệ trung tâm, 8 cầu thủ đá cánh và 2 tiền đạo cắm. Chỉ vị trí thủ môn gây lo lắng bởi 3 thủ môn có tổng số lần bắt cho tuyển là 5 trận, trong đó 4 trận thuộc về một mình thủ môn sinh ra ở Mỹ Zion Suzuki.

Sự thay đổi bước ngoặt

Nhật Bản đang là đội mạnh nhất châu Á và cũng có phong độ tốt nhất của châu lục. Kể từ sau trận thua ngược Colombia ở giải giao hữu Kirin hồi tháng 6/2023, Nhật Bản toàn thắng 9 trận liên tiếp với đủ loại đối thủ: yếu như Thái Lan, El Salvador và Myanmar, trung bình như Peru, Canada, Syria và Tunisia, rồi cả các đội mạnh như Đức và Thổ Nhĩ Kỳ. Duy nhất Tunisia tránh được kiếp nạn thủng lưới ít nhất 4 bàn từ Nhật.

HLV Moriyasu từ mùa xuân 2023 đã thay đổi lối chơi của Nhật Bản để có chuỗi thắng liên tiếp hiện tại

Sự thay đổi phong độ của Nhật Bản đến từ cuối tháng 3/2023 khi HLV Moriyasu chuyển từ sơ đồ 3 hậu vệ sang đá 4-2-3-1, đặt nặng về kiểm soát bóng kể cả trước các đội mạnh. Lối chơi mới đề cao vai trò của bộ đôi tiền vệ trung tâm Wataru Endo – Hidemasa Morita, Morita giúp Sporting đang đứng đầu bảng giải VĐQG Bồ Đào Nha trong khi Endo vừa nhận giải Cầu thủ hay nhất tháng 12 của đội đầu bảng Premier League Liverpool.

Chỉ hai vị trí tiền vệ của Morita và Endo là được đánh giá chắc suất tại Asian Cup nên họ sẽ chính là những ngôi sao của đội. Các vị trí còn lại đều sẽ là ẩn số bởi Moriyasu không dùng quân căn cứ vào danh tiếng của cầu thủ. Những Mitoma, Kubo, Minamino đều có tiếng tăm nhờ đá ở châu Âu nhưng họ cũng sẽ có thời điểm phải dự bị.

Trong cách chơi của Nhật Bản chỉ một hậu vệ biên dâng cao và đó thường là cánh phải do Yukinari Sugawara trấn thủ, trong khi HLV Moriyasu không gọi một hậu vệ trái thực thụ nào mà chủ yếu dùng trung vệ đá lệch biên trái. Hàng công của Nhật bên cánh phải sẽ là 4 người cạnh tranh cho 1 vị trí: Takefusa Kubo (Sociedad), Takuma Asano (Bochum), Junya Ito (Reims) và Ritsu Doan (Freiburg), toàn các cầu thủ chất lượng đá ở trời Âu.

Endo và Morita đã giúp Nhật để lại dấu ấn ở World Cup 2022, giờ họ đã thành danh ở châu Âu và nhắm đến ngôi vô địch châu Á

Nhưng như vậy không có nghĩa Nhật Bản chỉ mạnh bên cánh phải, họ chơi khá đa dạng và cánh trái dù vắng Mitoma vẫn có Minamino, Keito Nakamura và Daizen Maeda cũng đều là các tuyển thủ đang đá ở châu Âu. Chưa kể Minamino, Asano và Kubo đều có khả năng dạt vào đá trung lộ, tạo nên sự khó lường trong cách tấn công của Nhật Bản.

Vượt qua áp lực dư luận

Trong khoảng hơn 1 năm trước HLV Hajime Moriyasu được xem là HLV trưởng bị ghét nhất trong 1 thập kỷ của ĐT Nhật Bản. Ngay cả sau khi hạ Tây Ban Nha và Đức ở World Cup 2022 dư luận Nhật vẫn không chịu nhìn nhận năng lực của Moriyasu vì cho rằng ông ăn may và có cầu thủ giỏi, đặc biệt sau vụ ông tung đội hình B và thua Costa Rica.

Nhật Bản ở vòng loại World Cup 2022 và các trận giao hữu trước thềm giải đấu đã thua Canada và Oman, bị Trung Quốc cầm hòa, thua đậm Tunisia và bị Việt Nam cầm hòa 1-1. Moriyasu bị chê quá thiên về phòng ngự, làm “thui chột” các ngôi sao tấn công và không chịu triệu tập Furuhashi có phong độ cao ở Celtic chỉ vì không hợp cách chơi.

Sau 1 năm Moriyasu vẫn không thay đổi quan điểm, Furuhashi tiếp tục vắng bóng ở đội tuyển trong khi đã có những cầu thủ trẻ hơn được gọi lên dù chưa có danh vị gì. Nhưng giờ Nhật Bản đã thắng liên tiếp, sự thay đổi sang lối chơi mới giúp Nhật áp đảo các đội phòng ngự số đông nhưng Moriyasu vẫn không xa rời tôn chỉ rằng các cầu thủ trên sân đều phải phòng ngự được.

Sự chỉ trích dành cho HLV Troussier ở Việt Nam chưa là gì so với HLV Moriyasu phải nhận từ dân mạng Nhật trong 2-3 năm qua

Sự kiên định của Moriyasu đang mang lại thanh thế cho Nhật Bản trước thềm Asian Cup. Theo thời gian báo chí lẫn fan Nhật thể hiện sự tôn trọng dành cho ông hơn, nhất là trong năm qua khi ông đoạt giải HLV xuất sắc nhất bóng đá châu Á 2023 của AFC. Một pha “quay xe” kinh điển của dân mạng bởi hơn 1 năm trước, “森保辞めろ” là một câu bình luận quen thuộc trên các mạng xã hội Nhật Bản: “Moriyasu nên nghỉ”.

Dù vậy mọi sự kiên định đó vẫn phải cho ra kết quả cuối cùng là chức vô địch, dư luận và dân mạng Nhật không khác Việt Nam khi cũng không ít thành phần là fan bóng đá chiến thắng. Philippe Troussier chỉ sau 1 năm đã bị chê bai đủ điều dù ĐT Việt Nam còn chưa chạm tới cái đáy của trình độ World Cup, hãy hình dung áp lực dành cho Moriyasu sau 5 năm dẫn dắt một đội cựu vô địch châu Á.

Danh sách ĐT Nhật Bản dự Asian Cup 2024

Thủ môn: Daiya Maekawa (Vissel Kobe), Zion Suzuki (Sint-Truiden), Taishi Brandon Nozawa (FC Tokyo)

Hậu vệ: Shogo Taniguchi (Al-Rayyan), Kou Itakura (Monchengladbach), Tsuyoshi Watanabe (Gent), Yuta Nakayama (Huddersfield), Koki Machida (Union SG), Seiya Maikuma (Cerezo Osaka), Takehiro Tomiyasu (Arsenal), Hiroki Ito (Stuttgart), Yukinari Sugawara (AZ)

Tiền vệ: Wataru Endo (Liverpool), Junya Ito (Reims), Takumi Minamino (Monaco), Hidemasa Morita (Sporting), Kaoru Mitoma (Brighton), Reo Hatate (Celtic), Ritsu Doan (Freiburg), Keito Nakamura (Reims), Kaishu Sano (Kashima Antlers), Takefusa Kubo (Real Sociedad).

Tiền đạo: Takuma Asano (Bochum), Daizen Maeda (Celtic), Mao Hosoya (Kashiwa Reysol), Ayase Ueda (Feyenoord).

Theo Q.D (Tạp chí Du lịch TP.HCM)