Italia ra mắt Gattuso: Azzurri và ám ảnh World Cup

Tranh cãi Gattuso

Người Italia từng quen sống trong những bi kịch bóng đá , nhưng chưa bao giờ sự thật lại lạnh lùng đến vậy: đội tuyển áo Thiên thanh đứng trước nguy cơ lần thứ 3 liên tiếp vắng mặt ở World Cup , dù vòng loại mới chỉ bắt đầu.

Một kịch bản không thể tưởng tượng với đất nước từng 4 lần nâng cao chiếc cúp vàng thế giới, nhưng giờ phải làm "khán giả" lại đang dần trở thành thói quen.

Sau thất bại 0–3 trước Na Uy hồi tháng Sáu, Luciano Spalletti buộc phải rời ghế HLV trưởng. Sự ra đi ấy mở ra một khoảng trống quyền lực mà Liên đoàn bóng đá Italia (FIGC) không biết cách lấp đầy.

Trong nhiều tuần, báo chí đồng loạt nhắc tên Claudio Ranieri – biểu tượng của sự điềm tĩnh, kỷ luật và một chút màu nhiệm kiểu chiến tích Leicester vô địch Ngoại hạng Anh 2016.

Nhưng cuối cùng, lựa chọn của FIGC lại mang dáng dấp của sự bất lực hơn là tầm nhìn: Gennaro Gattuso, một HLV có sự nghiệp cầm quân lận đận, nhưng sở hữu một thứ mà người Italia tuyệt vọng bấu víu – tinh thần chiến binh.

Quyết định ấy ngay lập tức gây chia rẽ. Một nửa coi Gattuso là giải pháp tạm bợ, một nửa khác xem đây là trò mạo hiểm vô nghĩa.

Tại trung tâm huấn luyện Coverciano, các cuộc họp báo giống như những phiên tòa ngầm, nơi báo chí đặt ra câu hỏi không phải về sơ đồ chiến thuật, mà về tính chính danh của người ngồi ghế nóng.

Trong bối cảnh ấy, tuyển Italia tiếp tục hành trình loại World Cup 2026 với bộ mặt chắp vá: một vài tài năng trẻ được tung vào sân như để chứng minh rằng có “đổi mới”, xen lẫn với lớp cựu binh vốn đã mòn mỏi trong những lần thất bại trước đó.

Lịch sử gần đây khiến mọi hoài nghi trở nên có cơ sở. Italia từng bị Thụy Điển chặn cửa World Cup 2018, rồi tiếp tục vắng mặt tại Qatar 2022 sau cú sốc trước Bắc Macedonia.

Hai vết sẹo ấy chưa kịp lành, nay lại thêm nỗi xấu hổ mới từ Oslo. Ở một đất nước từng sản sinh Paolo Rossi, Roberto Baggio, hay Francesco Totti, việc phải tính toán từng điểm số ở vòng loại châu Âu trở thành một sự sỉ nhục đối với các tifosi.

FIGC, thay vì tìm ra một dự án dài hạn, lại sa vào những thỏa hiệp nội bộ. Bổ nhiệm Gattuso chẳng khác nào thừa nhận rằng họ không có đủ đồng thuận để mời Ranieri, cũng không đủ can đảm đặt cược vào một gương mặt trẻ trung hơn.

Sự chia rẽ trong thượng tầng phản chiếu sự hỗn loạn dưới sân cỏ: một tập thể không có ngôi sao ở tầm thế giới, thiếu nhịp điệu trong lối chơi, và quan trọng nhất là thiếu niềm tin.

Một chút hy vọng

Gattuso, dĩ nhiên, không phải người xa lạ với bi kịch. Ông từng rời bỏ Fiorentina chỉ sau hai tuần làm việc, chia tay Napoli trong bầu không khí ngột ngạt, và lang bạt ở Valencia, Milan hay Marseille mà không để lại dấu ấn chiến thuật nào.

Thành tích cầm quân của ông khiến những người bi quan càng có thêm lý do để dự đoán rằng tuyển Azzurri sẽ tiếp tục sa lầy. Nhưng bóng đá, đôi khi, không chỉ được quyết định bằng sơ đồ hay thông số.

Trong ký ức tập thể, Gattuso vẫn là chiến binh năm 2006, người đã cắn răng chịu đau, người chạy không ngừng nghỉ để đưa Italia đến chức vô địch World Cup trên đất Đức.

Hình ảnh ấy, dù đã nhuốm màu hoài niệm, vẫn mang đến một tia sáng mong manh cho hiện tại.

Huấn luyện đội tuyển khác xa với việc lèo lái một CLB: ít áp lực thị trường chuyển nhượng, ít hơn sự đòi hỏi về chuỗi trận liên tục. Ở đó, đôi khi tinh thần và bản lĩnh cá nhân có thể tạo nên khác biệt.

Italia đang đứng bên bờ vực của một thảm họa lịch sử khác. Nhưng cũng chính trong những thời khắc tối tăm ấy, họ từng viết nên những trang huy hoàng.

Liệu Gattuso – với tất cả hạn chế và sự điên rồ quen thuộc – có thể khơi dậy một phép màu khác?

Câu trả lời sẽ không đến từ các buổi họp ở FIGC, mà từ những trận cầu khắc nghiệt của vòng loại World Cup 2026.

Estonia rất yếu (1h45 ngày 6/9), là cơ hội để Gattuso thể hiện đúng tinh thần Italia: ngay cả khi rơi vào bi kịch, họ vẫn biết cách biến nó thành bi tráng.