Tấm vé dự World Cup 2026 của CHDC Congo đang bị đặt dấu hỏi sau cuộc điều tra của Le Monde và The New York Times. Hai tờ báo này tiết lộ FIFA đã phát hiện thủ môn Lionel Mpasi không đủ điều kiện khoác áo CHDC Congo, nhưng vẫn để anh thi đấu.
Mpasi chưa hoàn tất thủ tục chuyển liên đoàn nhưng đã khoác áo CHDC Congo, và còn dự cả World Cup. Ảnh: Mozzart Sport
Mpasi chưa hoàn tất thủ tục chuyển liên đoàn nhưng đã khoác áo CHDC Congo, và còn dự cả World Cup. Ảnh: Mozzart Sport

Điểm mấu chốt nằm ở quá khứ của Mpasi. Thủ môn này từng chơi cho các đội trẻ Pháp, và thậm chí còn dự World Cup U17 năm 2011. CHDC Congo chỉ bắt đầu thủ tục chuyển liên đoàn cho Mpasi từ năm 2021, nhưng theo tài liệu được hai tờ báo dẫn lại thì quá trình này chưa hoàn tất. Vì vậy, anh chưa nhận được giấy phép cần thiết để thi đấu cho Congo.

Bất chấp tình trạng trên, Mpasi vẫn xuất hiện trong nhiều trận đấu tại vòng loại World Cup 2026. Đáng chú ý nhất là cuộc đối đầu với Nigeria ngày 16/11/2025, khi CHDC Congo hòa 1-1 rồi thắng trong loạt luân lưu để giành quyền dự trận play-off liên lục địa. Ngày 31/03/2026, đội bóng châu Phi tiếp tục đánh bại Jamaica 1-0 để trở lại World Cup lần đầu tiên kể từ năm 1974.

Nigeria đã gửi đơn khiếu nại lên FIFA ngày 28/11/2025, đề nghị làm rõ vấn đề quốc tịch và hộ chiếu của một số cầu thủ CHDC Congo. Ban đầu, bộ phận pháp lý của tổ chức này không phát hiện ra sai phạm. Nhưng trong cuộc rà soát sâu hơn vào các ngày 9 và 10/03/2026, họ đã xác định Mpasi có vấn đề về tư cách thi đấu. Đơn kiện của Nigeria không trực tiếp nêu tên của thủ môn này, song các luật sư cho rằng phát hiện mới đủ cơ sở để mở cuộc điều tra.

Bộ phận pháp lý của FIFA đã đề xuất cấm Mpasi thi đấu 6 tháng, nhưng cuối cùng không có án phạt nào cả. Ảnh: Free Press
Bộ phận pháp lý của FIFA đã đề xuất cấm Mpasi thi đấu 6 tháng, nhưng cuối cùng không có án phạt nào cả. Ảnh: Free Press

Theo Le Monde, các luật sư đề xuất bác khiếu nại của Nigeria vì lý do thủ tục, đồng thời điều tra Mpasi và Liên đoàn bóng đá CHDC Congo. Họ cũng khuyến nghị về một khoản phạt tiền và án cấm Mpasi thi đấu 6 tháng. Về thành tích, họ đề xuất FIFA xử CHDC Congo thua 0-3 trong các trận đấu bị ảnh hưởng, hoặc trừ 6 điểm tại vòng loại World Cup 2030. Ngoài ra, một phương án khác là để Nigeria thay CHDC Congo đá play-off với Jamaica.

Hậu quả lẽ ra còn lớn hơn, nếu FIFA xem xét toàn bộ các trận mà Mpasi từng góp mặt. Tờ Le Monde cho biết việc rà soát 4 trận đấu tại vòng loại có thể đưa Burkina Faso lên vị trí giành quyền vào play-off thay CHDC Congo. Khi đó, tranh cãi không còn giới hạn ở một cầu thủ thiếu giấy phép, mà có thể làm thay đổi danh sách các đại diện của châu Phi tại World Cup 2026.

Cuối cùng, đã không có án phạt nào được đưa ra và Mpasi vẫn ra sân thi đấu trước Jamaica. FIFA giải thích với Le Monde và New York Times rằng khiếu nại của Nigeria đã bị tuyên là không thể thụ lý. Tổ chức điều hành bóng đá thế giới cũng cho biết quyết định được thông báo vào đầu tháng 3, và trở thành quyết định cuối cùng vì Nigeria không kháng cáo đúng thủ tục.

Nigeria là đội tuyển bị hại trong vụ việc của CHDC Congo. Ảnh: Threads
Nigeria là đội tuyển bị hại trong vụ việc của CHDC Congo. Ảnh: Threads

Nigeria lại đưa ra cách giải thích khác. Chủ tịch LĐBĐ nước này, Ibrahim Musa Gusau nói với New York Times rằng ông chỉ được thông báo rằng đơn khiếu nại bị bác vì lý do kỹ thuật, chứ không được biết FIFA đã phát hiện vấn đề liên quan đến Mpasi. Ông cũng yêu cầu điều tra và cáo buộc tổ chức này đã giữ im lặng về một phát hiện có thể gây ra khủng hoảng.

Điểm gây tranh cãi nhất là vì sao FIFA không có hành động, sau khi bộ phận pháp lý phát hiện Mpasi không đủ điều kiện. Vấn đề càng trở nên nhạy cảm khi Véron Mosengo-Omba, đồng minh thân cận của chủ tịch FIFA Gianni Infantino, đang chuẩn bị tranh cử chủ tịch Liên đoàn bóng đá CHDC Congo. Ông này được chọn là ứng viên duy nhất vào ngày 20/5, sau khi 8 ứng viên khác rút lui hoặc bị loại.

Chính mối liên hệ nhạy cảm đó đã khiến vụ việc này khó được xem như một tranh chấp đơn thuần về thủ tục. Tờ Le Monde cho rằng Infantino đã vận động để giúp Mosengo-Omba giành vị trí, nhưng FIFA bác bỏ và gọi cáo buộc này là vô căn cứ. Trong khi đó, Mosengo-Omba thì nói với tờ New York Times rằng ông... không biết gì về vụ Mpasi.

Theo Minh Lâm (Bongdaplus.vn)