Đoạn video ghi lại cảnh một chiếc xe van nhất quyết dừng chặn lối, không chịu nhường đường cho ba chiếc xe chữa cháy đang rú còi inh ỏi phía sau đã dấy lên làn sóng tranh luận gay gắt về ranh giới giữa việc chấp hành luật lệ và tinh thần cứu người như cứu hỏa.
Clip: Ôtô chắn đường xe cứu hỏa vì dừng đèn đỏ.

Một tình huống giao thông trớ trêu xảy ra tại thành phố Trường Sa, tỉnh Hồ Nam (Trung Quốc) vào ngày 3/7 đang trở thành tâm điểm bàn tán của dư luận. Sự việc diễn ra tại một ngã tư đường khi tín hiệu giao thông đang chuyển sang màu đỏ. Phía sau chiếc xe van là đoàn xe cứu hỏa gồm ba chiếc đang phát tín hiệu ưu tiên khẩn cấp, liên tục rú còi inh ỏi để lên đường làm nhiệm vụ. Nhận thấy tài xế phía trước không có dấu hiệu nhường đường, một chiến sĩ lính cứu hỏa đã trực tiếp mở cửa xe, chạy lên phía trước để thuyết phục và giải thích với tài xế xe van.

Tuy nhiên, bất chấp sự thúc giục từ còi báo động và lời kêu gọi trực tiếp từ nhân viên cứu hộ, người điều khiển chiếc xe van vẫn chọn cách "cố thủ" tại chỗ. Tài xế này nhất quyết giữ nguyên vị trí, chờ đợi cho đến khi hệ thống đèn tín hiệu chuyển hẳn sang màu xanh mới chịu nhấn ga cho xe di chuyển.

Thực tế, tâm lý lo ngại của tài xế này không phải là vô căn cứ, bởi hành vi vượt đèn đỏ thông thường sẽ khiến người lái xe đối mặt với các mức hình phạt tiền và trừ điểm bằng lái theo quy định cụ thể của pháp luật. Dù vậy, hành động cứng nhắc này lại tạo ra một chướng ngại vật nguy hiểm, trì hoãn thời gian vàng của lực lượng chức năng trong một tình huống khẩn cấp đặc biệt.

Gỡ bỏ nỗi sợ "phạt nguội": Cơ chế bảo vệ tài xế khi nhường đường xe ưu tiên

Dưới góc nhìn pháp lý, việc tài xế sợ bị phạt và việc xe cứu hỏa cần được ưu tiên đều là những lập luận có cơ sở. Theo quy định khi lưu thông, khi gặp tình huống có xe chữa cháy đang làm nhiệm vụ phía sau, các phương tiện dân sự có nghĩa vụ phải chủ động lánh sang hai bên để nhường không gian cho xe ưu tiên đi qua. Đối với lo ngại của các tài xế về việc cán qua vạch dừng đèn đỏ sẽ bị hệ thống camera giám sát ghi hình và xử phạt, hệ thống pháp luật Trung Quốc đã xây dựng một cơ chế bảo vệ đặc hiệu mang tên "Biện pháp cứu trợ khẩn cấp".

Hiện nay, tại hàng loạt thành phố lớn như Bắc Kinh, Thượng Hải hay Thâm Quyến, mạng lưới camera giao thông đã được liên kết đồng bộ với hệ thống định vị của các xe cứu hỏa. Do đó, nếu hệ thống phát hiện một chiếc xe dân sự vi phạm vạch kẻ đường với mục đích chính đáng là nhường lối cho xe ưu tiên, dữ liệu vi phạm này sẽ tự động bị loại bỏ hoàn toàn ngay từ lưu trữ gốc, đảm bảo tài xế sẽ không phải nhận bất kỳ án phạt nào.

Trong trường hợp sai sót xảy ra và tài xế vẫn nhận được thông báo phạt nguội từ hệ thống, luật pháp cũng cung cấp hai phương thức khiếu nại vô cùng dễ dàng và nhanh chóng để hủy bỏ án phạt:

  • Cách 1 (Trực tuyến): Tài xế truy cập vào ứng dụng giao thông chính thức do Bộ Công an Trung Quốc vận hành, tìm đến mục khiếu nại vi phạm và điền rõ lý do nhường đường. Sau khi tiếp nhận thông tin, lực lượng cảnh sát sẽ chủ động kiểm tra lại toàn bộ camera tại ngã tư đó để tiến hành hủy phạt trong vòng vài ngày.
  • Cách 2 (Trực tiếp): Người điều khiển phương tiện có thể mang theo các giấy tờ xe liên quan đến trực tiếp đội cảnh sát giao thông tại địa phương để yêu cầu xác minh lại video. Quá trình đối chiếu này diễn ra rất thuận lợi bởi trên các xe cứu hỏa luôn được trang bị sẵn camera hành trình cũng như nhật ký hành trình chi tiết để làm bằng chứng xác thực bảo vệ người dân.