Bộ Công an đang đề xuất nâng cấp mạnh hệ thống giám sát giao thông bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), trong đó đáng chú ý là yêu cầu camera giao thông có thể lưu trữ dữ liệu vi phạm tới 3 năm nhằm phục vụ công tác xử lý, điều tra và truy vết.

Nội dung này được nêu trong dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 62/2024/TT-BCA liên quan đến quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với hệ thống giám sát an ninh trật tự, an toàn giao thông đường bộ và trung tâm chỉ huy giao thông.

Theo dự thảo, các camera AI và thiết bị giám sát sẽ phải đáp ứng nhiều tiêu chuẩn kỹ thuật cao hơn so với hiện nay. Hệ thống được yêu cầu có khả năng nhận diện biển số với độ chính xác từ 93% trở lên vào ban ngày, đồng thời tự động phân tích các hành vi vi phạm giao thông. Ngoài ra, camera còn phải hỗ trợ tìm kiếm thông minh theo biển số, màu sơn hoặc chủng loại phương tiện.

Một trong những điểm đáng chú ý nhất là quy định về thời gian lưu trữ dữ liệu. Theo đề xuất, dữ liệu camera phải được lưu tối thiểu 60 ngày, riêng dữ liệu liên quan đến vi phạm giao thông có thể được lưu tới 3 năm để phục vụ xử lý vi phạm, điều tra và truy xuất thông tin khi cần thiết.

Bên cạnh đó, các thiết bị giám sát nhập khẩu cũng sẽ phải thực hiện công bố hợp quy và kiểm tra chất lượng trước khi đưa vào sử dụng.

22-1779437286-bo-cong-an-de-xuat-camera-luu-du-lieu-phat-nguoi-giao-thong-den-3-nam
Hệ thống trung tâm camera an ninh ở Công an phường Tây Hồ, Hà Nội. Ảnh: Giang Huy/VnExpress.

Theo Bộ Công an, việc nâng cấp quy chuẩn nhằm tạo nền tảng cho hệ thống giám sát giao thông thông minh, từng bước chuyển từ hình thức theo dõi thủ công sang tự động hóa bằng AI. Hệ thống mới không chỉ phục vụ phát hiện vi phạm mà còn hỗ trợ điều hành giao thông theo thời gian thực, dự báo nguy cơ ùn tắc và tai nạn.

Công nghệ AI được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả xử lý “phạt nguội” nhờ khả năng tự động phát hiện, ghi nhận và xử lý vi phạm, qua đó giảm phụ thuộc vào việc rà soát thủ công của con người, đồng thời tăng độ minh bạch và chính xác trong quá trình xử lý.

Dự thảo cũng hướng tới việc nâng cấp Trung tâm chỉ huy giao thông, giúp lực lượng cảnh sát giao thông nâng cao năng lực điều hành và xử lý tình huống theo thời gian thực. Trung tâm sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện vi phạm, xử lý tai nạn và giảm ùn tắc giao thông.

Theo đánh giá của Bộ Công an, dù hầu hết các địa phương trên cả nước đã xây dựng trung tâm điều hành thông minh và triển khai hệ thống camera giám sát, nhưng các hệ thống hiện vẫn hoạt động rời rạc, thiếu kết nối và chưa có cơ chế giám sát thống nhất trên phạm vi toàn quốc.

Phần lớn camera hiện nay mới chỉ dừng ở việc ghi hình và hiển thị hình ảnh để theo dõi tình huống giao thông, trong khi khả năng phân tích và tự động phát hiện vi phạm còn hạn chế. Nhiều hệ thống được đầu tư theo từng giai đoạn riêng lẻ nên cấu hình không đồng bộ, số lượng camera AI còn khá thấp.

Đặc biệt, việc ứng dụng AI để tự động phát hiện các lỗi vi phạm như không đội mũ bảo hiểm, vượt đèn đỏ, đi sai làn, đi ngược chiều, lùi xe trên cao tốc hay chuyển làn không bật tín hiệu hiện vẫn chưa được triển khai rộng rãi. Phần lớn quy trình vẫn phải phụ thuộc vào lực lượng chức năng kiểm tra thủ công nên hiệu quả chưa cao.

Ngoài ra, nhiều tỉnh, thành hiện chỉ lắp đặt camera tại một số nút giao thông lớn, trong khi nhiều tuyến quốc lộ và cao tốc mới vẫn chưa có hệ thống giám sát hiện đại, khiến phạm vi quản lý còn hạn chế.