Sáng 5/6, tại phiên họp thứ 46 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, dự thảo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân tiếp tục được chỉnh lý, hoàn thiện với nhiều quy định nghiêm ngặt nhằm ngăn chặn tình trạng lộ lọt, mua bán dữ liệu cá nhân - nguyên nhân chính hình thành các “chợ đen” dữ liệu và phát sinh nhiều vụ án lừa đảo quy mô lớn, theo Thượng tướng Lê Quốc Hùng, Thứ trưởng Bộ Công an.

Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng - An ninh và Đối ngoại Lê Tấn Tới cho biết, dự thảo luật đã tập trung siết chặt các hành vi phổ biến, nguy cơ cao, trong đó nghiêm cấm việc xử lý dữ liệu cá nhân nhằm chống Nhà nước, cản trở bảo vệ dữ liệu, lợi dụng bảo vệ dữ liệu để vi phạm pháp luật, cũng như thu thập, lưu trữ, tiết lộ và chuyển giao dữ liệu cá nhân trái phép....

Tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm, tùy theo tính chất, mức độ, hậu quả mà bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt hại phải bồi thường.

Về mức phạt hành chính, cơ quan thẩm tra cho rằng cần quy định mức phạt cao hơn để bảo đảm tính răn đe với các doanh nghiệp lớn, đặc biệt là các tập đoàn đa quốc gia hoặc doanh nghiệp công nghệ có doanh thu hàng nghìn tỷ đồng.

Thượng tướng Lê Quốc Hùng, Thứ trưởng Bộ Công an

Theo Thượng tướng Lê Quốc Hùng, trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ, dữ liệu cá nhân không chỉ là thông tin đơn thuần mà gắn liền với quyền con người, quyền nhân thân và quyền riêng tư, nên cần được bảo vệ nghiêm ngặt ở mức cao nhất.

“Nếu cho phép mua bán dữ liệu cá nhân đồng nghĩa với việc cho phép mua bán quyền con người, quyền định đoạt thông tin cá nhân của người khác,” ông nhấn mạnh.

Tuy nhiên, ông cũng thẳng thắn chỉ ra thực tế bất cập khi nhận thức về bảo vệ dữ liệu cá nhân của nhiều tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân hiện nay còn hạn chế; tầm quan trọng của bảo vệ dữ liệu cá nhân chưa được thực hiện đầy đủ, tạo ra “vùng xám” trong việc sử dụng dữ liệu và là cơ hội để tội phạm lợi dụng.

Trong các vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản lớn mà Bộ Công an đang điều tra và đã triệt phá, yếu tố lộ lọt, mua bán dữ liệu cá nhân chính là nguồn gốc để hình thành các chợ đen dữ liệu cá nhân. Dữ liệu này thường được thu thập bất hợp pháp qua các phương thức như tấn công mạng, chuyển giao, mua bán trái phép hoặc sử dụng công nghệ cao để “cào” dữ liệu, phục vụ mục đích phạm pháp.

Về chế tài xử phạt, Bộ Công an đề xuất tăng mức phạt hành chính lên cao hơn nhằm tạo sức răn đe mạnh mẽ, đặc biệt với các doanh nghiệp lớn, tập đoàn đa quốc gia hoặc công ty công nghệ có doanh thu hàng nghìn tỷ đồng. Thượng tướng Hùng cảnh báo: "Nếu phạt quá nhẹ, các doanh nghiệp lớn, xuyên biên giới sẵn sàng vi phạm để chuyển giao dữ liệu cá nhân xuyên biên giới, thu lợi nhuận khổng lồ".

Tham khảo kinh nghiệm quốc tế, theo thượng tướng Hùng, mức phạt tại một số nước như EU, Singapore, Indonesia được quy định theo phần trăm doanh thu, với mức tối đa có thể lên tới hàng trăm tỷ đồng.

Vì thế, dự thảo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân lần này đã điều chỉnh tăng mức phạt tối đa lên 3 tỷ đồng và quy định mức phạt tối đa 5% doanh thu năm trước đó của tổ chức, doanh nghiệp có hành vi chuyển dữ liệu cá nhân ra nước ngoài trái pháp luật.

HL (SHTT)