Bộ Giáo dục và Đào tạo: Nghiêm cấm trường học thu tiền chương trình tăng cường, chấm dứt cảnh chèn tiết liên kết vào chính khóa

Văn bản có hiệu lực thi hành từ ngày 15/11 tới đây đặt ra những lằn ranh pháp lý rõ ràng, lần đầu tiên định nghĩa chi tiết các hoạt động giáo dục ngoài chương trình chính khóa và cấm triệt để việc thu tiền dưới mọi hình thức đối với các tiết học tăng cường.

Theo quy định mới, hoạt động giáo dục tăng cường là các nội dung do nhà trường trực tiếp tổ chức ngoài thời lượng chính khóa, hướng tới mục tiêu đẩy mạnh thực hành, trải nghiệm, vận dụng kiến thức thực tiễn và rèn luyện năng lực, phẩm chất cho học sinh. Khung chương trình này được cấu trúc thành bốn nhóm nội dung chính gồm: giáo dục toàn diện (đạo đức, lịch sử văn hóa, thể chất, an toàn giao thông); khoa học công nghệ và năng lực số; thực hành, trải nghiệm, STEM; cùng với ngoại ngữ và kỹ năng.

Khi triển khai giảng dạy tăng cường, các cơ sở giáo dục phải bảo đảm tính liên thông, tương thích với chương trình chính khóa và ưu tiên hàng đầu cho các hoạt động thực hành, trải nghiệm thực tế. Hình thức tổ chức được triển khai đa dạng như học tập trực tiếp tại lớp, nghiên cứu trong phòng thí nghiệm, sinh hoạt theo câu lạc bộ hoặc tham quan, dã ngoại ngoại khóa. Lực lượng tham gia giảng dạy có thể là giáo viên của trường hoặc các chuyên gia, huấn luyện viên, nghệ sĩ, nghệ nhân được mời về.

Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định toàn bộ khối kiến thức tăng cường này là những giá trị cơ bản, nền tảng mà mọi học sinh đều có quyền được thụ hưởng công bằng, bình đẳng. Do đó, cơ quan quản lý nghiêm cấm nhà trường thu tiền dưới bất kỳ hình thức nào. Kinh phí để vận hành các tiết học này bắt buộc phải lấy từ nguồn chi thường xuyên của nhà trường cùng các nguồn tài chính hợp pháp khác.

Bên cạnh chương trình tăng cường miễn phí, Thông tư cũng phân định rõ nhóm hoạt động giáo dục theo nhu cầu học sinh. Đây là những nội dung mang tính mở rộng, nâng cao hoặc đào sâu chuyên môn nhằm đáp ứng sở thích, năng khiếu và định hướng phát triển cá nhân của từng em. Nhóm này tập trung vào bốn mảng chính gồm: văn hóa nghệ thuật, thể dục thể thao, hướng nghiệp; năng lực số và trí tuệ nhân tạo; bồi dưỡng ngoại ngữ mới hoặc chứng chỉ ngoại ngữ chuẩn quốc tế; giáo dục kỹ năng.

Đối với nhóm học theo nhu cầu, trường học chỉ được phép tổ chức khi học sinh và phụ huynh có đơn đăng ký hoàn toàn tự nguyện, không bắt buộc phải gom theo biên chế lớp chính khóa. Các lớp học này được phép thu học phí nhưng mức thu phải đảm bảo công khai, minh bạch tuyệt đối.

Đáng chú ý, Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa ra hàng loạt quy định ngăn chặn tiêu cực: nghiêm cấm các trường có hành vi ép buộc, vận động phụ huynh đăng ký; cấm cắt giảm hoặc cố tình chuyển nội dung học tăng cường sang nhóm theo nhu cầu nhằm mục đích thu tiền. Đồng thời, nhà trường tuyệt đối không được sử dụng kết quả đánh giá của các chương trình này để thay thế cho điểm số của chương trình chính khóa.

Thông tư mang tính bước ngoặt này ra đời trong bối cảnh hoạt động liên kết đào tạo, dạy tăng cường tại các trường phổ thông bùng nổ mạnh mẽ suốt nhiều năm qua, phổ biến nhất là các môn tiếng Anh tăng cường, STEM, robotics, Tin học hay kỹ năng sống. Thực tế này từng kéo theo làn sóng bất bình lớn trong dư luận khi nhiều trường học tự ý sắp xếp các tiết liên kết xen kẽ vào giữa thời gian học chính khóa. Tình trạng này vô hình trung đẩy các bậc phụ huynh vào thế "tiến thoái lưỡng nan", buộc phải cắn răng đóng khoản học phí từ vài trăm nghìn đến một triệu đồng mỗi môn mỗi tháng để đăng ký cho con vì lo sợ con em mình bị cô lập, ra rìa lớp học.

Quy định mới cấm tuyệt đối việc xếp các tiết học theo nhu cầu xen kẽ vào chương trình chính khóa và chương trình tăng cường được kỳ vọng sẽ giải quyết dứt điểm vấn nạn lạm thu núp bóng học liên kết, trả lại môi trường học đường lành mạnh và công bằng cho học sinh.

PV (SHTT)