Theo Bộ Xây dựng, hiện cả nước có khoảng 6,7 triệu ô tô, trong đó gần 200.000 ô tô điện; khoảng 70 triệu xe máy, với xấp xỉ 3 triệu xe máy điện. Phương tiện điện tập trung chủ yếu tại các đô thị lớn như Hà Nội, TPHCM và được dự báo tiếp tục tăng mạnh trong thời gian tới, kéo theo áp lực lớn về hạ tầng đỗ xe và sạc điện.

Trong khi đó, quy chuẩn hiện hành mới chỉ dừng ở quy định diện tích, bố trí chỗ để xe thông thường, chưa có hệ thống tiêu chuẩn đồng bộ cho xe điện, đặc biệt là yêu cầu về an toàn cháy nổ trong công trình dân dụng.

Chung cư mới phải có khu để xe điện riêng

Từ thực tế trên, cơ quan soạn thảo đề xuất các dự án chung cư xây mới bắt buộc phải bố trí khu vực để xe điện trong phạm vi diện tích dự án đã được phê duyệt. Trường hợp không thể sắp xếp ngoài trời hoặc trên mặt đất, khu để xe điện được phép đặt trong nhà chung cư hoặc tầng hầm, nhưng phải ưu tiên vị trí gần lối ra vào, đường dốc, thuận tiện cho di chuyển và tiếp cận khi có sự cố.

Nếu bố trí tại tầng hầm, khu vực này phải bảo đảm thông gió tốt và tạo điều kiện cho lực lượng chữa cháy tiếp cận nhanh chóng. Đáng chú ý, dự thảo yêu cầu tách biệt hoàn toàn khu để xe điện với xe sử dụng động cơ đốt trong, đồng thời phân tách khu để ô tô điện và khu để xe hai bánh điện. Khoảng cách tối thiểu giữa các khu vực là 2m; nếu không bảo đảm được khoảng cách này, phải xây tường hoặc vách ngăn bằng vật liệu không cháy, cao ít nhất 2m.

Diện tích để xe điện vẫn được tính vào tổng diện tích chỗ để xe của chung cư. Hệ thống giao thông nội bộ phải được tổ chức hợp lý, không gây cản trở việc đi lại của cư dân.

Ngoài ra, khu vực để xe điện phải lắp đặt camera giám sát có khả năng phát hiện sớm nguy cơ cháy thông qua nhận diện nhiệt độ, khói, lửa, đồng thời có phương án xử lý sự cố phù hợp với đặc thù pin và phương tiện điện. Hệ thống thông gió, thoát khói phải tuân thủ các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành.

Với chung cư đã đưa vào sử dụng, việc bố trí khu để xe điện được thực hiện tùy theo điều kiện không gian và hạ tầng kỹ thuật, song vẫn phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu an toàn theo dự thảo.

Siết chặt điều kiện đối với khu vực sạc xe điện

Không chỉ khu để xe, khu vực sạc xe điện trong chung cư cũng được đề xuất áp dụng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt hơn. Theo dự thảo, khu sạc phải nằm trong diện tích dự án được phê duyệt; nếu đặt trong nhà chung cư, chỉ được bố trí tại tầng hầm 1 hoặc tầng nửa hầm. Trường hợp muốn đặt ở tầng hầm sâu hơn, phải có giải pháp kỹ thuật bổ sung và được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.

Khu sạc phải gần lối ra vào, không được cản trở lối thoát nạn và đường xe chữa cháy, đồng thời tách biệt với các khu chức năng khác. Khu sạc ô tô điện và khu sạc xe hai bánh điện phải bố trí riêng biệt, bảo đảm khoảng cách tối thiểu 2m hoặc có vách ngăn không cháy cao ít nhất 2m.

Đối với khu sạc trong nhà, dự thảo yêu cầu bắt buộc trang bị hệ thống báo cháy, chữa cháy tự động, cùng camera giám sát phát hiện cháy sớm, kết nối về phòng trực có người túc trực 24/24.

Về quy mô, mỗi khu sạc ô tô điện không được bố trí quá 20 chỗ sạc. Diện tích một khoang cháy tối đa 1.500m² nếu ở trên mặt đất và 1.000m² nếu trong tầng hầm. Các khoang cháy phải được ngăn cách bằng tường ngăn cháy, khoảng trống an toàn hoặc giải pháp kỹ thuật tương đương.

Khu sạc xe hai bánh điện được phép bố trí tối đa 150 chỗ sạc, với diện tích khoang cháy không vượt quá 500m² (trên mặt đất) hoặc 300m² (trong tầng hầm). Khu vực này phải có lối thoát nạn trực tiếp ra bên ngoài và hệ thống thông gió độc lập.

Bài toán thực tế tại các chung cư hiện hữu

Trước đó, một số chung cư tại Hà Nội, trong đó có khu HH Linh Đàm, đã thông báo tạm dừng và tiến tới ngừng hoàn toàn việc trông giữ xe máy điện, xe đạp điện tại tầng hầm. Ban quản lý cho biết lượng xe điện tăng nhanh khiến hầm xe quá tải, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.

Động thái này đã gây ra nhiều ý kiến trái chiều. Nhiều cư dân cho rằng việc hạn chế xe điện đi ngược lại chủ trương phát triển giao thông xanh, nhất là trong bối cảnh Hà Nội dự kiến từ ngày 1/7 sẽ hạn chế xe máy chạy xăng theo khung giờ hoặc khu vực thuộc vành đai 1, nơi thí điểm vùng phát thải thấp đầu tiên của thành phố.

Theo cơ quan chức năng, tình trạng chung cư từ chối trông giữ xe điện không chỉ xảy ra tại một vài khu nhà, mà đang xuất hiện ở nhiều khu vực trên địa bàn Hà Nội.