Có nên trồng cây xanh ở dải phân cách giữa trên cao tốc?

Vào lúc 9 giờ 16 ngày 15-9, tại km222+800 đường cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình xảy ra vụ tai nạn giao thông liên hoàn giữa ô tô limousine BKS 29E-127.xx tông vào phía sau xe bồn biển số 51C-367.xx đang di chuyển tại làn 1 (hướng Hà Nội - Ninh Bình) để tưới cây.

Sau đó, ô tô khách biển số 29K-043.xx đã đâm va vào ô tô limousine rồi mất lái, lao qua lan can đường cao tốc, phi xuống lề đường bên phải. Tiếp theo, ô tô bán tải biển số 98C-270.xx đâm va vào ô tô limousine.

Cục Cảnh sát giao thông (C08, Bộ Công an) cho biết vụ tai nạn làm 8 người bị thương, trong đó có một người bị thương nặng. 

Vụ tai nạn được cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội thụ lý, giải quyết. Sơ bộ nguyên nhân vụ tai nạn xuất phát từ việc các lái xe không quan sát, không đảm bảo tốc độ và giữ khoảng cách an toàn với xe liền trước.

Vụ tai nạn liên hoàn trên cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình là vụ tai nạn mới nhất sau nhiều vụ tai nghiêm trọng trên các tuyến cao tốc, quốc lộ có liên quan tới xe bồn tưới cây. Trước đó, từng xảy ra nhiều vụ tai nạn liên quan tới xe bồn, xe tưới cây trên cao tốc, quốc lộ gây thương vong.

C08: Không nên trồng cây xanh ở dải phân cách giữa của đường cao tốc

Sau vụ tai nạn này, Thiếu tướng Đỗ Thanh Bình, Cục trưởng Cục Cảnh sát giao thông, cho biết đã kiến nghị với Cục Đường bộ Việt Nam về việc không trồng cây xanh ở dải phân cách giữa của đường cao tốc, chỉ lắp đặt lưới chắn sáng.

Sáng 18-9, trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động về vấn đề trên, ông Bùi Quang Thái, Cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam, cho biết đối với các dự án cao tốc mới xây dựng, tại dải phân cách giữa đều sử dụng hệ thống chống chói bằng bê tông, lưới chắn. Việc sử dụng bê tông, lưới để chống chói thi công nhanh, thuận tiện cho công tác duy tu, bảo dưỡng và khi nâng cấp mở rộng đường có thể tái sử dụng.

Việc trồng cây xanh trên đường cao tốc ở Việt Nam chủ yếu được thực hiện trước năm 2020 ở các tuyến Pháp Vân - Cầu Giẽ, Cầu Giẽ - Ninh Bình và Nội Bài - Lào Cai, các tuyến khác không trồng.

"Việc trồng hay không trồng cây thuộc về cơ quan chủ đầu tư tuyến đường cao tốc. Từ năm 2020 đến nay, không có dự án cao tốc nào quay lại phương án trồng cây" - đại diện Cục Đường bộ Việt Nam thông tin.

Theo Cục Đường bộ. thời gian tới, đối với những dự án đã trồng cây xanh, khi được nâng cấp, mở rộng có thể chuyển từ cây xanh thành dải phân cách cứng, rào chống chói. Trong trường hợp chưa thể nâng cấp đường, thay thế bằng hệ thống lưới chống chói sẽ phải nâng cấp hệ thống tưới nước tự động, cơ giới hóa việc cắt tỉa cây xanh để tăng năng suất và đảm bảo an toàn. Nếu trồng cây phải có hệ thống tưới nước tự động, cắt cây phải được cơ giới hóa và đảm bảo an toàn.

Theo ông Vũ Ngọc Oánh, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần BOT Pháp Vân - Cầu Giẽ, việc chăm sóc, cắt tỉa cây xanh do bên công ty môi trường thực hiện. Thông thường khoảng 10-15 ngày Công ty cổ phần BOT Pháp Vân - Cầu Giẽ và công ty môi trường sẽ tiến hành kiểm tra, rà soát để cắt tỉa các cây phát triển ảnh hưởng đến hành lang an toàn giao thông. 

 Ông Vũ Ngọc Oánh đánh giá hệ thống cây xanh ở làn giữa dải phân cách cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ đã trồng được nhiều năm, phát triển tương đối ổn định. Trong thời gian tới đơn vị sẽ phối hợp với các bên liên quan để cắt tỉa, đốn hạ các cây lớn và thay thế bằng hệ thống lưới chống chói.

Chuyên gia giao thông nói gì?

Hiện nay có nhiều tuyến cao tốc trồng cây xanh ở dải phân cách như Pháp Vân - Cầu Giẽ - Ninh Bình, Nội Bài - Lào Cai, đại lộ Thăng Long, Hà Nội - Bắc Giang, Hà Nội - Thái Nguyên, TP HCM - Long Thành... Đây đều là các cao tốc có quy mô 4-6 làn xe, có làn dừng khẩn cấp.

TS Nguyễn Xuân Thủy, chuyên gia giao thông, cho rằng việc trồng cây xanh dọc cao tốc để tạo cảnh quan môi trường, tạo dải phân cách xanh và góp phần giảm thiểu tai nạn khi hạn chế tối đa ánh sáng từ các phương tiện ngược lại.

Tuy nhiên, ông Thủy nhấn mạnh việc trồng cây phải đảm bảo đúng quy định, chọn các loại cây phù hợp, phát triển ổn định. Việc chăm sóc cây, cắt tỉa phải được thực hiện trong một khung thời gian nhất định, ít phương tiện lưu thông và phải có cảnh báo để các phương tiện khác sớm phát hiện.

TS Phan Lê Bình, chuyên gia giao thông của Tổ chức Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA), cho rằng vụ tai nạn giao thông liên quan xe bồn tưới nước vừa qua là đáng tiếc, song đó là lỗi do con người, không phải lỗi do cây xanh.

Việc trồng cây xanh ở dải phân cách giữa, theo TS Phan Lê Bình, có nhiều ưu điểm. Thứ nhất, cây xanh có tác dụng chắn được ánh sáng đèn pha từ phương tiện ở chiều ngược lại vào ban đêm. Đó là một tác dụng quan trọng. 

Tất nhiên, nếu không có cây xanh, có thể thay thế bằng tường kim loại, hoặc tường bê tông, song cây xanh có tác dụng tốt hơn. Cùng với đó, cây xanh giúp làm sạch không khí, tạo cảnh quan, và tạo cảm giác dễ chịu hơn cho người lái.

"Do đó, việc không trồng cây xanh ở dải phân cách giữa chưa phải giải pháp tối ưu, không phải các nước trên thế giới đều làm vậy" - chuyên gia Phan Lê Bình nói.

TS Phan Lê Bình lưu ý khi trồng cây xanh cần đặc biệt chú ý đến vấn đề an toàn trong quá trình tưới cây. Hiện nay, việc dùng xe bồn tưới cây nhưng chỉ bật đèn nhấp nháy khi di chuyển là cách làm tiềm ẩn nhiều rủi ro và rất nguy hiểm.

Vấn đề không nằm ở việc có trồng cây xanh hay không, mà là chọn đúng loại cây. Ông Bình khuyến nghị nên trồng các loại cây chịu hạn tốt, không vươn ngang hoặc chìa cành ra lòng đường để đảm bảo an toàn giao thông và giảm công chăm sóc. Bên cạnh đó, có thể tính đến giải pháp lắp đặt hệ thống đường ống tưới tự động dọc tuyến cao tốc, bơm nước định kỳ theo thời gian, để giảm nhu cầu tưới cây bằng xe bồn.