-
Chân dung cán bộ Viettel đầu tiên được phong Anh hùng lực lượng vũ trang: Là nữ, sinh năm 1985
-
Bộ Chính trị bổ nhiệm đồng chí Phạm Gia Túc giữ chức vụ Chánh Văn phòng Trung ương Đảng
-
Vị đại gia khét tiếng vừa bị công an khám xét: Sở hữu tòa Bạch dinh 50.000m2 có sân bay riêng và bộ sưu tập Mercedes cổ, làm loạt dự án BĐS nghìn tỷ tại Thanh Hoá
-
Bão số 6 có thể hình thành ngay đêm nay, hướng thẳng vào đất liền nước ta
-
Trẻ em, người không có tài khoản ngân hàng nhận quà 100.000 đồng dịp Quốc khánh 2/9 như thế nào?
-
Bằng Kiều lên tiếng về thông tin nhạy cảm
-
Đinh La Thăng, Trịnh Văn Quyết không được đặc xá dịp 2 - 9 năm 2025
-
Nghỉ lễ 2/9: Nơi làm thêm nhận tiền triệu, chỗ nghỉ trọn vẹn vẫn có thưởng
-
Trải nghiệm có 1-0-2 tại Triển lãm thành tựu đất nước 80 năm
-
2 người phụ nữ liệt toàn thân sau khi làm đẹp bằng botox tại nhà
-
Thủ tướng Thái Lan bị phế truất
-
Bộ Công an xuất quân bảo vệ Lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám, Quốc khánh 2/9
-
Chủ tịch nước đặc xá cho 13.920 người dịp 80 năm Quốc khánh
-
Hàng chục ống kính điện thoại livestream bủa vây, ông Ba Minh sống thế nào?
-
TP HCM cấp kinh phí tặng 100.000 đồng cho người dân dịp Quốc khánh 2 - 9
-
Xôn xao thông tin nam sinh Đắk Lắk viết Facebook trước khi nghi tự tử
-
Tiểu thư Quỳnh Anh lên đồ như công chúa cùng Duy Mạnh đi đu chiến sĩ A80, khoe ảnh "thắng đời 1-0"
-
Ngoài nhận quà 100.000 đồng, tài khoản an sinh xã hội VNeID để làm gì
-
Quang Hải ôm eo, kề má thơm Chu Thanh Huyền cực tình gây sốt cõi mạng
-
Tháng 7 âm 2 con giáp cần tận dụng thời cơ tốt để làm giàu, 1 con giáp lại cần chú ý chuyện tiền nong
Xã hội
09/06/2016 15:19Đã tìm thấy "cành hoa sen" gây tranh cãi trong ca dao?
Nếu giả thuyết này là đúng thì hầu hết mọi người thường chỉ biết đến bông hoa sen mọc trong đầm mà quên mất rằng trên đời vẫn có cây hoa sen vươn cành để chàng trai đi tát nước đầu đình thuở xưa vắt áo.
Chi tiết này đương nhiên sẽ hóa giải được cả câu hỏi: Cành hoa sen trong ca dao có thật hay không?
![]() |
Nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Long |
Loài cây mà nghệ sĩ Quang Long nhắc đến được trồng tại chùa Bối Khê, gắn biển với tên gọi: Cây sen đất. (có nơi gọi là cây sen núi). So với bông hoa sen mọc trong đầm thì hoa sen đất có cánh màu trắng, nhị vàng, to tương đương sen đầm, cánh hoa khum khum như bàn tay chụm lại. Đặc biệt, nụ của hoa sen đất khi chưa nở rất giống nụ sen trắng trong đầm.
Theo quan sát của chúng tôi, cây sen đất có thân gỗ, gần giống thân cây hồng xiêm, lá giống lá đa. Hàng năm, sen đất chỉ nở duy nhất một lần vào tháng Tư âm lịch.
Nhà nghiên cứu âm nhạc Nguyễn Quang Long tiết lộ, sau rất nhiều nỗ lực tìm kiếm của anh và các nhà nghiên cứu văn hóa dân gian thì anh tạm thời kết luận: Trên khắp vùng đồng bằng Bắc Bộ chỉ duy nhất ở chùa Bối Khê có cây hoa sen đất lâu đời dù vài năm gần đây, giống cây này được rao bán khá nhiều, có thể được nhập từ nước ngoài!
![]() |
Hoa sen đất |
"Cách đây chừng 7-8 năm, trong hành trình tìm hiểu về các nghệ nhân hát xẩm, những câu hát xẩm, hát trống quân... chúng tôi tình cờ biết đến chùa Bối Khê và cây hoa sen đất. Khi đó, có cây hoa sen rất to đằng sau chùa và nhà chùa nỗ lực nhân giống cây hiếm này ra nhiều cây khác. Gần đây, có dịp quay trở lại, tôi đã thấy khuôn viên chùa hiện hữu 5 - 6 cây hoa sen cao quá đầu người được nhân giống từ cây sen già nay đã không còn nữa", nghệ sĩ Nguyễn Quang Long chia sẻ.
Nói về giả thuyết "cành hoa sen" trong câu ca dao: "Đêm qua tát nước đầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen" chính là cành của cây sen đất chứ không phải bông sen trong đầm như nhiều người vẫn nghĩ, nhà nghiên cứu âm nhạc Nguyễn Quang Long phân tích: "Toàn bộ không gian trong bài ca dao này toát lên khung cảnh của đồng bằng Bắc Bộ, nên chúng ta có thể nhận định là bài ca dao được ra đời ở vùng này. Khi chúng tôi đến nơi đây, các bậc cao niên ở địa phương cũng khẳng định cây sen trong ca dao này chính là loài sen đất. Theo các cụ, cây sen này rất khó sống, nó chỉ sống thích hợp khi được trồng nơi đình chùa. (Tuy nhiên có thể đây chỉ là cách nghĩ nhằm tôn thêm tính linh thiêng cho loài cây được trồng trong những không gian thiêng!).
Đối với địa phương, cây sen được coi trọng như cây đa, cây bồ đề, muỗm cổ thụ... Từ chính sự linh thiêng ấy nên trong bài ca dao, khi chàng trai ngỏ ý với cô gái rằng bỏ quên chiếc áo trên cành hoa sen, dù đó là sự tán tỉnh yêu đương nhưng nó lại thể hiện tính nghiêm túc trong tình cảm mà chàng trai muốn gửi tới cô gái".
![]() |
Loài cây đã được gắn biển tên |
Bài ca dao "Tát nước đầu đình" từng khiến giới nghiên cứu, giảng dạy và nhiều thế hệ học trò tốn không ít giấy mực trong quá trình cảm thụ, đi tìm nguyên mẫu một loài hoa. Trước đây, trên ghế nhà trường, học sinh thường được giảng giải cách gọi "cành hoa sen" là thủ pháp ước lệ của văn học. Thêm nữa, cách chàng trai ngỏ lời với cô gái rằng bỏ áo trên cành hoa sen là để mượn cớ làm quen hay vì bối rối quá nên nói nhầm. Bởi vậy, chính cụm từ "cành hoa sen" trong lời ngỏ ý đã ngầm "tố cáo" chàng trai đang mượn cớ hỏi han...
Đem luận điểm này để phản biện nghệ sĩ Quang Long, anh thừa nhận với chúng tôi: "Trước đây tôi cũng từng nghĩ thế nhưng tôi đã thay đổi suy nghĩ kể từ khi biết về cây sen này vì nó giải quyết được hết những vốn lý trong câu ca dao kia. Hơn nữa, các cụ ta cũng chân chất, thật thà. ăn nói mộc mạc kiểu "Gặp đây anh nắm cổ tay/ Anh hỏi câu này có lấy anh không?" chứ ít khi vòng vo, văn vở... Vì lối suy nghĩ người xưa gần gũi với hành động nên tôi cho rằng, không chàng trai nào nói dối như thế.
Không loại trừ giả thuyết, trong kiến trúc làng quê Việt, ao làng vốn có đầm sen và rất có thể chàng trai si tình sinh ra "ngớ ngẩn", vắt áo lên hoa sen trong đầm thật thì cũng khó xảy ra vì nếu vào mùa có sen, tôi nghĩ không tát nước được. Trong khi, là cây sen đất thì lúc nào cũng có thể vắt áo lên cành!".
Theo T.Phương (Giadinh.net.vn)








- Chủ tịch nước sẽ tham dự lễ kỷ niệm 80 năm chiến thắng phát xít tại Trung Quốc (11 phút trước)
- Ông "bầu" bị điều tra, CLB Thanh Hóa được đề nghị chuyển giao cho LĐBĐ tỉnh (21 phút trước)
- Hà Nội lấy ý kiến mở rộng phạm vi cấm xe máy xăng từ tháng 7/2026 (31 phút trước)
- Tên lửa hành trình P28 lộ diện tại công trình top 10 thế giới ở Việt Nam: Bay cao 7.000m, tốc độ 1.400 km/h (36 phút trước)
- Bộ Chính trị bổ nhiệm đồng chí Phạm Gia Túc giữ chức vụ Chánh Văn phòng Trung ương Đảng (48 phút trước)
- Hà Nội mưa giông tối và đêm nay 29/8, tập trung những khu vực nào? (1 giờ trước)
- Chân dung cán bộ Viettel đầu tiên được phong Anh hùng lực lượng vũ trang: Là nữ, sinh năm 1985 (1 giờ trước)
- Bangkok Post: Thái Lan chọn xong địa điểm xây bức tường biên giới vĩnh viễn đầu tiên với Campuchia (1 giờ trước)
- Ngân hàng vạch trần chiêu lừa đảo 'hướng dẫn nhận 100.000 đồng' dịp 2/9 (1 giờ trước)
- Lai lịch bí ẩn của "Chị 2" nhiều lần bán hàng cấm (2 giờ trước)




