Xã hội
03/11/2026 21:28Đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hoá: Không thể chuyển bữa cơm, giờ học của con sang đêm để giảm tiền điện
Tại phiên thảo luận của Quốc hội chiều 3/11 về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực, đại biểu Bùi Văn Dũng (Đoàn Thanh Hóa) bày tỏ quan điểm cần cân nhắc kỹ lộ trình áp dụng giá điện sinh hoạt theo khung giờ.
Theo dự thảo luật, Chính phủ đề xuất áp dụng giá bán lẻ điện theo ba khung giờ gồm cao điểm, thấp điểm và bình thường đối với khách hàng sử dụng điện sinh hoạt khi đáp ứng điều kiện kỹ thuật.
Đại biểu Dũng cho rằng cơ chế này có thể tạo động lực để người dân dịch chuyển thời gian sử dụng điện sang những khung giờ có giá thấp hơn, qua đó góp phần giảm áp lực đầu tư nguồn điện và hệ thống lưới điện. Tuy nhiên, khả năng điều chỉnh giờ sử dụng điện giữa các nhóm khách hàng không giống nhau.
Ông dẫn chứng, các cơ sở sản xuất có thể chủ động sắp xếp lại ca làm việc của máy móc, nhưng những gia đình có người đi làm về vào buổi chiều khó có thể chuyển giờ ăn tối hay thời gian học tập của con sang đêm khuya chỉ để tiết kiệm tiền điện.
Theo đại biểu, việc công tơ có thể ghi nhận chính xác thời điểm tiêu thụ điện không đồng nghĩa mọi hộ gia đình đều đủ điều kiện thay đổi lịch sinh hoạt để thích ứng với biểu giá mới.
Từ đó, ông đề nghị dự thảo luật cần quy định rõ hơn các điều kiện triển khai, trước mắt tổ chức thí điểm và đánh giá tác động đối với từng nhóm hộ gia đình. Bên cạnh yêu cầu đo đếm chính xác, cơ quan chức năng cần công khai phương pháp tính giá và xây dựng cơ chế tiếp nhận, giải quyết khiếu nại.
Một đề xuất khác của đại biểu Bùi Văn Dũng là tính toán thử hóa đơn tiền điện theo cả hai phương án dựa trên dữ liệu sử dụng thực tế, sau đó gửi cho người dân để đối chiếu, so sánh trước khi chính sách chính thức được áp dụng.
Cần bảo đảm người thuê trọ, hộ khó khăn được tiếp cận hỗ trợ tiền điện
Liên quan đến chính sách hỗ trợ tiền điện, đại biểu Bùi Văn Dũng cho rằng dự thảo cần làm rõ tiêu chí xác định đối tượng thụ hưởng, trách nhiệm bố trí kinh phí, phương thức chi trả và thời điểm hỗ trợ phù hợp với lộ trình xóa bỏ bù chéo.
Dẫn kinh nghiệm của Singapore, ông cho biết nước này công khai các thành phần cấu thành giá điện, đồng thời triển khai hỗ trợ hóa đơn điện, nước và các dịch vụ tiện ích cho những hộ đáp ứng điều kiện. Cách làm này giúp người dân hiểu rõ chi phí cung ứng cũng như khoản hỗ trợ được nhận.
Đối với Việt Nam, đại biểu lưu ý cần đặc biệt quan tâm đến người thuê trọ và những hộ gia đình khó khăn chưa đứng tên hợp đồng mua bán điện. Chính sách hỗ trợ cần được thiết kế để những nhóm này không bị bỏ sót chỉ vì vướng mắc về thủ tục hoặc tên chủ công tơ.
Đại biểu Bùi Văn Dũng nhấn mạnh, một chính sách điện hiệu quả cần đồng thời tính đến lợi ích của các đơn vị đầu tư và khả năng chi trả của người dân. Khi người sử dụng hiểu rõ cơ sở tính tiền, được hỗ trợ lúc khó khăn và được bảo đảm nguồn điện ổn định, quá trình cải cách mới có thể tạo được sự đồng thuận và duy trì lâu dài.
Đề xuất giám sát chặt tiến độ triển khai các dự án điện
Cũng tại phiên thảo luận, đại biểu Nguyễn Thị Thanh Bình (Đoàn Hưng Yên) cho rằng nguồn điện ổn định, đầy đủ và có tính cạnh tranh ngày càng giữ vai trò quan trọng trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo, dữ liệu và chuyển đổi xanh phát triển mạnh. Đây cũng là nền tảng để thu hút đầu tư, thúc đẩy các ngành kinh tế mới và thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Tuy nhiên, theo đại biểu, lĩnh vực năng lượng vẫn tồn tại khoảng cách đáng kể giữa định hướng, chính sách và kết quả triển khai trên thực tế.
Dẫn chứng Quy hoạch điện VIII được phê duyệt năm 2023 và kế hoạch thực hiện ban hành năm 2024, bà Thanh Bình nhận định tiến độ triển khai còn chậm. Sau khi kế hoạch được ban hành vào tháng 4/2024, nhiều địa phương mới bắt đầu thực hiện các bước lựa chọn nhà đầu tư.
Đại biểu cho biết trong khoảng 2-3 năm qua, chưa có dự án mới nào thuộc Quy hoạch điện VIII được đưa vào vận hành. Theo bà, tiến độ chậm ngay từ những bước đầu có thể kéo theo nguy cơ chậm thực hiện quy hoạch, ảnh hưởng đến khả năng cung ứng điện và mục tiêu tăng trưởng nếu không có giải pháp đồng bộ.
Để khắc phục tình trạng này, đại biểu Nguyễn Thị Thanh Bình đề nghị bổ sung vào dự thảo luật các cơ chế ràng buộc trách nhiệm và giám sát xuyên suốt quá trình triển khai dự án điện.
Bà cho rằng quy định yêu cầu nhà đầu tư bảo đảm tiến độ là cần thiết, nhưng việc lựa chọn được nhà đầu tư chưa đồng nghĩa dự án đã hoàn tất đàm phán hợp đồng mua bán điện hoặc thu xếp đủ nguồn vốn.
Ngay cả khi công trình hoàn thành xây dựng, dự án vẫn có thể phải chờ hệ thống lưới điện giải tỏa công suất, nghiệm thu và vận hành thương mại. Nếu từng khâu bị kéo dài vài tháng, tổng tiến độ của dự án có thể chậm thêm một hoặc nhiều năm.
Vì vậy, đại biểu đề xuất xây dựng cơ chế giám sát tiến độ liên thông, trong đó UBND cấp tỉnh giữ vai trò đầu mối phối hợp với Bộ Công Thương, EVN và các đơn vị liên quan.
Theo kiến nghị, mỗi dự án cần có kế hoạch triển khai tổng thể, xác định cụ thể trách nhiệm và thời hạn hoàn thành ở từng giai đoạn, từ thẩm định, phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi, thỏa thuận đấu nối, đàm phán hợp đồng mua bán điện (PPA) cho đến nghiệm thu và vận hành thương mại.
Đại biểu cũng đề nghị Chính phủ quy định rõ thời hạn xử lý hồ sơ, tiến độ các bước đàm phán, trách nhiệm giải trình và biện pháp xử lý khi quá hạn. Đồng thời, cần phân định cụ thể nguyên nhân chậm trễ thuộc về bên nào để bảo đảm trách nhiệm của các đơn vị tham gia dự án.
Biên Thùy (SHTT)
Bài đọc nhiều
