Hà Nội đã dẫn nước Hồ Tây qua đường ống làm hồi sinh sông Tô Lịch. Tuy nhiên, vẫn còn ý kiến băn khoăn, khi nước Hồ Tây xuống thấp, liệu sông có tái diễn tình trạng ô nhiễm?

Ngập lụt do làm đập dâng trên sông? 

Đêm 25/8, do ảnh hưởng của bão số 5, Hà Nội có mưa to kéo dài khiến sáng 26/8 nhiều tuyến phố ngập sâu, giao thông tê liệt. Đáng chú ý, tại một số "điểm đen" về ngập úng, tình trạng ngập kéo dài 2-3 ngày sau đó dù trời đã hửng nắng.

Giải thích tình trạng thoát nước chậm sau trận mưa lớn, lãnh đạo Công ty Thoát nước Hà Nội cho, biết nguyên nhân là thời điểm đó mực nước trên các sông, trong đó có sông Nhuệ, ở mức rất cao. Cụ thể, tại sông Tô Lịch ở cầu Cống Mọc, mực nước lên tới 4,27m; tại đập Thanh Liệt, mực nước đạt 4,67m. 

Tuy nhiên, một số ý kiến lại cho rằng nguyên nhân là do việc cải tạo sông Tô Lịch, xây dựng đập dâng đã chặn dòng chảy, hạn chế khả năng thoát nước.

Giải đáp băn khoăn này, ông Trương Quốc Bảo – Trưởng Ban Quản lý dự án xử lý nước thải Yên Xá (thuộc Ban QLDA Đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp TP Hà Nội) cho biết, hạng mục đập dâng có chức năng giữ nước trên sông Tô Lịch dự kiến ở cos (mực nước)+3,5m vào mùa khô.

W-Ảnh chụp Màn hình 2025 09 11 lúc 16.54.27.png
Nước sông Tô Lịch đã xanh trở lại. Ảnh: N. Huyền 

Vào mùa mưa, đập dâng sẽ nâng cửa phai (cửa ngăn) dự kiến lên cao hơn +5,6m (cao hơn mực nước lớn nhất trên sông Tô Lịch khoảng 0,4m), với bề rộng cửa phai bằng đúng bề rộng sông.

“Như vậy, về nguyên lý, đập dâng không ảnh hưởng đến dòng chảy của sông Tô Lịch trong mùa mưa”, ông Bảo nhấn mạnh.

Ông Bảo cũng cho biết thêm, khi mở đập Thanh Liệt, cửa phai sẽ hạ xuống để ngăn dòng chảy ngược từ sông Nhuệ về thượng lưu sông Tô Lịch, giúp tăng cường thoát nước cho sông Nhuệ ra trạm bơm Yên Sở, đồng thời hạn chế tác động của việc xả nước từ sông Nhuệ về sông Tô Lịch.

“Căn cứ vào nguyên lý hoạt động, việc xây dựng đập dâng trên sông Tô Lịch và sông Nhuệ không gây cản trở dòng chảy, cũng không làm gia tăng ngập úng cho Thủ đô”, ông Bảo khẳng định.

Hồ Tây 'cạn' nước, sông Tô Lịch ra sao?

Sau một thời gian ngắn triển khai dự án hồi sinh sông Tô Lịch, sáng 9/9, cơ quan chuyên môn đã chính thức dẫn nước từ Hồ Tây về sông Tô Lịch. Dòng nước xanh đã trở lại trên sông Tô sau nhiều năm ô nhiễm, đen kịt và bốc mùi.

W-đập dang.jpeg
Đập dâng trên sông Tô Lịch không làm hạn chế dòng chảy. Ảnh: N. Huyền 

Người dân kỳ vọng dự án sẽ “hồi sinh” con sông, song cũng băn khoăn, vào mùa khô, nếu mực nước Hồ Tây cũng xuống thấp thì liệu có đủ nước đưa vào sông?

Giải đáp vấn đề này, ông Trương Quốc Bảo cho biết: Nước từ Hồ Tây được dẫn qua tuyến ống riêng biệt, không hòa lẫn với dòng nước thải trong kênh được thiết kế riêng. Nước thải vẫn được đưa về Nhà máy Yên Xá để xử lý.

“Việc dẫn nước từ Hồ Tây về sông Tô Lịch phải dựa trên số liệu thủy văn, mực nước của cả hồ Tây và sông Tô Lịch. Hoạt động bổ cập được thực hiện theo chu kỳ (không liên tục), vừa cấp nước cho sông Tô Lịch, vừa hỗ trợ thoát nước cho Hồ Tây vào những ngày mưa lớn”, ông Bảo nhấn mạnh.

Từ ngày 15/8, đơn vị thi công đã hoàn tất việc thu gom toàn bộ 245 cửa xả trên sông Tô Lịch đưa về Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá. Hiện công suất nhà máy đạt 200.000 m³/ngày đêm, đủ để xử lý toàn bộ lượng nước thải dọc sông. Và trước 20/9, nước sau xử lý từ nhà máy cũng sẽ được bổ cập cho sông Tô Lịch.

“Như vậy, cùng với nguồn nước từ Hồ Tây, nước đã qua xử lý từ Yên Xá sẽ tạo dòng chảy trên sông Tô Lịch với lưu lượng khoảng 200.000 m³/ngày đêm. Khi đó, sông Tô Lịch sẽ duy trì mực nước ổn định 3,5m, không còn mùi hôi và đảm bảo môi trường”, ông Bảo khẳng định.