Sau khi dự cuộc họp đột xuất với Ban Bí thư, ông Vi Kiến Thành, Cục trưởng Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm (Bộ VHTTDL) trả lời báo chí sáng 5/8 xung quanh dự án quần thể tượng đài Bác Hồ và các công trình phụ trợ ở Sơn La với tổng vốn đầu tư ước tính 1.400 tỷ đồng.
Sau khi dự cuộc họp đột xuất với Ban Bí thư, ông Vi Kiến Thành, Cục trưởng Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm (Bộ VHTTDL) trả lời báo chí sáng 5/8 xung quanh dự án quần thể tượng đài Bác Hồ và các công trình phụ trợ ở Sơn La với tổng vốn đầu tư ước tính 1.400 tỷ đồng.

Ông có thể cho biết dự án tượng đài Bác Hồ và các công trình phụ trợ tại Sơn La có được làm đúng quy trình hay không? Ông nghĩ gì về số tiền đầu tư ước tính 1.400 tỷ đồng?
 
Theo Nghị định 113, các công trình tượng đài Bác Hồ xây dựng ở trung tâm hành chính chính trị, khu di tích lịch sử phải nằm trong quy hoạch. Quy hoạch đến năm 2030 chưa được Chính phủ phê duyệt, phải báo cáo Ban Bí thư. Công trình tượng đài Bác Hồ với nhân dân các dân tộc Tây Bắc được xây dựng tại tỉnh Sơn La, về chủ trương đã được Bộ VHTTDL, Bộ KH&ĐT, Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính ủng hộ trình lên Ban Bí thư và được đồng ý về mặt chủ trương.

Minh họa: Khều.

Về kinh phí 1.400 tỷ đồng, đây không phải con số chính xác, không có cơ sở khoa học, căn cứ. Dựa vào phác thảo sẽ xác định được tượng gồm bao nhiêu nhân vật, tượng sẽ được làm bằng chất liệu gì, quy mô của tượng như thế nào, rồi không gian kiến trúc của công trình. Kinh phí dự tính phải căn cứ trên cơ sở các hạng mục (tượng đài liệt sỹ, bảo tàng tổng hợp...) gộp lại. Hiện nay, Bộ còn chưa duyệt phác thảo, có tài thánh cũng không đưa ra được dự toán. Điều này phải nói lại, nếu không dễ dẫn đến dư luận xã hội rất bức xúc về việc làm tượng. Tôi nghĩ một công trình lớn như vậy chắc chắn cần phải xem xét và phê duyệt rất kỹ. UBND tỉnh Sơn La đưa ra con số khoảng 1.400 tỷ đồng, có thể khi đưa lên trên duyệt sẽ bị ép xuống con số nhỏ hơn.

Đây không phải lần đầu dư luận phản ứng với các công trình quy mô, hoành tráng. Quan điểm của Bộ trước xu thế chạy theo kỷ lục trong dựng tượng đài, tranh hoành tráng?

Quan điểm của Bộ VHTTDL thể hiện bằng văn bản, cũng như trong tất cả các hội nghị, hội thảo, tuyển chọn tác phẩm, phác thảo: Phải căn cứ vào điều kiện tình hình kinh tế - xã hội của từng địa phương, cũng như quy mô công trình làm sao phù hợp với không gian kiến trúc ở địa phương đó. Bộ cũng như Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm Việt Nam là không chạy theo quy mô hoành tráng. Bộ không có tư tưởng xây dựng tượng đài tràn lan. Không riêng cá nhân tôi mà người dân Việt Nam nào cũng cảm thấy cần phải hết sức cân nhắc khi thực hiện một dự án cần đến 1.400 tỷ. Nhất là Sơn La còn nghèo thì cần làm chặt chẽ, từ dự toán.

Dự án quy hoạch tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh đến năm 2030 đang lấy ý kiến của các bộ, ngành và UBND tỉnh, thành. Các bộ, ngành, UBND tỉnh, thành đề xuất từ 2015 đến 2030 xây dựng 58 tượng đài Bác Hồ. Tuy nhiên, đó là đề xuất, còn Bộ VHTTDL vừa trình Thủ tướng 14 công trình trên cơ sở phải đạt được các tiêu chí đã đưa ra.

 Ông Vi Kiến Thành - Cục trưởng Cục Mỹ thuật, Triển lãm và Nhiếp ảnh. Ảnh: L.A.


Bộ VHTTDL có mức trần cho việc xây dựng tượng đài không, thưa ông?

Không có mức trần vì nó rất phức tạp. Chẳng hạn, chuyển từ chất liệu đá xanh Thanh Hóa sang đá hoa cương đã là cả một vấn đề, mức giá đã thay đổi rất nhiều rồi. Thế cho nên, tôi lại phải nhắc lại, khi chưa có phác thảo, khi chưa có chủ trương từ chất liệu đến quy mô thì không thể nói là có dự toán được. Phi lý là ở chỗ đó.

Được biết, Sơn La tổ chức cuộc thi mẫu phác thảo, ông đánh giá thế nào về chất lượng?

Sơn La vừa thi xong đợt đầu, Hội đồng vẫn chưa duyệt được mẫu phác thảo nào. Cuộc thi này không thu hút đông đảo, vì ở Việt Nam không phải nhà điêu khắc nào, kiến trúc sư nào cũng có thể làm được. Có cuộc đông người tham gia, như thi tượng đài Bác Hồ ở TPHCM vừa rồi có hơn 30 mẫu phác thảo gửi đến, nhưng mẫu chất lượng chỉ loanh quanh vài công ty, vài tác giả. Chúng ta đang thiếu nhà điêu khắc, kiến trúc sư tài năng, có năng lực để làm tượng đài. Việc này không khỏa lấp được trong thời gian ngắn.

Trong lúc đang yếu, thiếu như thế có nên cứ cố gắng làm và chạy theo các công trình lớn, tượng đài quảng trường quy mô lớn?

Việc làm các công trình mỹ thuật công cộng, trong đó có các tượng đài phục vụ đời sống nhân dân chưa bao giờ là nhu cầu đặt ra, sự đặt hàng của ngành mỹ thuật cả. Tất cả đều do nhu cầu của các địa phương, ngành mỹ thuật chỉ thực hiện. Đúng là hiện nay có xu hướng rất thích to, lập kỷ lục, thích hoành tráng, rồi xu thế nhiệm kỳ nữa. Thay đổi quan niệm này không đơn giản, ngành mỹ thuật cũng không can thiệp được, cần sự vào cuộc của các lãnh đạo.

Quan điểm của ông thế nào về đề án quần thể tượng đài Bác Hồ, có phải mang danh xây tượng đài để xây các hạng mục xung quanh?

Không thể nói mang danh hay không, nói thế e võ đoán. Đây là do nhu cầu của địa phương cần quảng trường để sinh hoạt văn hóa, tâm linh, chính trị. Tượng đài thường phải gắn với môi trường cảnh quan kiến trúc kèm theo, nhưng không có nghĩa cứ tượng đài phải có bảo tàng, đài tưởng niệm liệt sỹ đi bên cạnh. Tượng đài chỉ cần có không gian kiến trúc để đặt vào đó thôi, không cần cái gì phụ trợ. Nếu cần thiết chỉ cần có chỗ cho mọi người nghỉ ngơi, chỗ để ngắm trong quá trình thăm viếng.

Ông Vi Kiến Thành khẳng định, đến nay, tượng đài mẹ Thứ ở Quảng Nam là tượng đài lớn nhất, vốn đầu tư 400 tỷ đồng. Về tượng đài Bác Hồ ở Sơn La, ông Thành nói dự kiến tượng cao 5-8m, thuộc nhóm A2 là ở mức trung bình, không phải quá lớn. Tượng đài Bác ở Gia Lai cao hơn 10m.

>> Dự kiến Quy hoạch hệ thống tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh đến 2030
>> Thủ tướng yêu cầu Sơn La báo cáo khẩn vụ tượng đài Bác 1.400 tỉ
>> Sơn La phản bác thông tin xây “tượng đài 1.400 tỷ đồng“
>> Chủ tịch Sơn La: Không có chuyện xây tượng Bác Hồ 1.400 tỷ đồng

Theo Toan Toan - Lan Anh (Tiền Phong)