Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đang lấy ý kiến về dự thảo thông tư quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) về BHXH bắt buộc, trong đó đề xuất quy định về trợ cấp một lần khi nghỉ hưu. Dự kiến thông tư có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/7/2025.

Mức trợ cấp thế nào?

Việc trợ cấp một lần khi nghỉ hưu được thực hiện theo quy định tại Điều 68 của Luật BHXH .

Theo dự thảo thông tư , đối với trường hợp người lao động đã đủ điều kiện hưởng lương hưu theo quy định mà tiếp tục đóng BHXH thì mức trợ cấp một lần khi nghỉ hưu đối với thời gian đóng BHXH cao hơn 35 năm với nam và cao hơn 30 năm với nữ.

Cụ thể, mỗi năm đóng BHXH trước thời điểm đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định được tính bằng 0,5 lần của mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH. Mỗi năm đóng BHXH kể từ sau thời điểm đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định được tính bằng 2 lần của mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.

Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội đề xuất quy định về trợ cấp một lần khi nghỉ hưu.

Ví dụ, ông D. làm việc trong điều kiện lao động bình thường, tại thời điểm đủ tuổi nghỉ hưu có 38 năm đóng BHXH nhưng ông D. không nghỉ việc hưởng lương hưu mà tiếp tục làm việc và đóng BHXH thêm 3 năm mới nghỉ việc hưởng lương hưu. Khi nghỉ việc hưởng lương hưu, ông D. có tổng thời gian đóng BHXH là 41 năm.

Như vậy, ngoài lương hưu, ông D. còn được hưởng trợ cấp một lần gồm: 1,5 tháng lương cho 3 năm đóng BHXH cao hơn theo quy định trước thời điểm đủ tuổi nghỉ hưu và 6 tháng lương cho 3 năm đóng BHXH cao hơn kể từ sau thời điểm đủ tuổi nghỉ hưu (tổng 7,5 tháng lương - PV).

Điều kiện hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng

Luật BHXH cũng quy định chế độ đối với người lao động không đủ điều kiện hưởng lương hưu và chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, mà không hưởng BHXH một lần, không bảo lưu thời gian đóng BHXH khi có yêu cầu thì được hưởng trợ cấp hằng tháng.

Thời gian hưởng trợ cấp hằng tháng được xác định căn cứ vào thời gian đóng, căn cứ đóng BHXH của người lao động.

Mức trợ cấp hằng tháng thấp nhất bằng mức trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng do Chính phủ quy định phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và khả năng của ngân sách nhà nước từng thời kỳ.

Tại dự thảo thông tư, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đưa ra ví dụ cụ thể: Bà C. đến tháng 9/2025 đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định và có thời gian đóng BHXH là 10 năm thì bà C. có một số lựa chọn sau: Đóng một lần cho thời gian đóng BHXH còn thiếu để đủ điều kiện hưởng lương hưu hoặc đóng tiếp BHXH tự nguyện; Hưởng trợ cấp hằng tháng; bảo lưu thời gian đóng BHXH để tiếp tục tham gia khi thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc hoặc đóng BHXH tự nguyện khi có điều kiện; hưởng BHXH một lần theo quy định tại Điều 70 của Luật BHXH.

Như vậy, trường hợp bà C. nếu không đóng một lần cho thời gian tham gia BHXH còn thiếu hoặc đóng tiếp BHXH tự nguyện, không hưởng BHXH một lần và không bảo lưu thời gian đóng BHXH thì có thể lựa chọn hưởng trợ cấp hằng tháng.

Trong thời gian hưởng trợ cấp hằng tháng, bà C. sẽ được ngân sách nhà nước đóng bảo hiểm y tế.

Theo Phan Thiên (Tiền Phong)