Đề xuất mới từ Bộ Công an: Truyền trực tiếp hình ảnh cabin và tài xế xe vận tải về Cục CSGT theo thời gian thực

Điểm đáng chú ý nhất trong dự thảo này là đề xuất truyền trực tiếp dữ liệu hình ảnh từ camera giám sát tài xế và khoang hành khách trên một số loại hình xe vận tải về thẳng hệ thống của Cục Cảnh sát giao thông (CSGT) theo thời gian thực.

Theo các nội dung được xây dựng trong dự thảo, các phương tiện bao gồm ô tô kinh doanh vận tải, xe đầu kéo, xe cứu thương, xe cứu hộ giao thông đường bộ và các dòng xe vận tải nội bộ sẽ bắt buộc phải lắp đặt thiết bị giám sát hành trình. Tùy thuộc vào từng loại xe cụ thể cũng như lộ trình áp dụng được quy định, các phương tiện này còn phải trang bị thêm camera ghi hình người lái xe hoặc camera ghi hình toàn bộ khoang hành khách. Cơ quan soạn thảo cho biết, các thiết bị này hoàn toàn có thể được tích hợp chung trên cùng một hệ thống phần cứng, tuy nhiên vẫn phải bảo đảm đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật riêng biệt cho từng chức năng.

Về mặt vận hành, thiết bị giám sát hành trình có trách nhiệm ghi nhận liên tục lộ trình xe chạy, vận tốc di chuyển, thời gian dừng đỗ cùng tổng thời gian cầm lái liên tục của tài xế. Trong khi đó, hệ thống camera trên xe phải đảm bảo ghi lại một cách thông suốt hình ảnh của người điều khiển phương tiện lẫn không gian khoang hành khách, bao gồm cả diễn biến hành khách bước lên hoặc xuống xe trong mọi điều kiện ánh sáng khác nhau.

Quản lý dữ liệu nghiêm ngặt và công cụ xử phạt thời gian thực

Một trong những bước chuyển dịch lớn được Bộ Công an đề xuất là cơ chế điều phối dòng dữ liệu. Theo đó, toàn bộ thông tin thu thập được từ thiết bị giám sát hành trình và hệ thống camera sẽ được truyền phát trực tiếp về hệ thống máy chủ của đơn vị cung cấp dịch vụ, sau đó lập tức chuyển tiếp đến hệ thống lưu trữ của Cục Cảnh sát giao thông theo thời gian thực. Cơ quan soạn thảo nhấn mạnh, nguồn dữ liệu truyền trực tiếp này sẽ trở thành căn cứ pháp lý vững chắc để lực lượng chức năng tiến hành xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đồng thời hỗ trợ đắc lực cho công tác bảo đảm an ninh, trật tự xã hội.

Quy định về thời gian lưu trữ đối với các loại dữ liệu này cũng được phân định rất rõ ràng. Cụ thể, dữ liệu về hành trình di chuyển phải được giữ lại tối thiểu là 30 ngày ngay trên thiết bị gắn trên xe, một năm trên hệ thống máy chủ của đơn vị dịch vụ và ba năm trên hệ thống quản lý của Cục CSGT. Đối với dữ liệu hình ảnh, hình ảnh của người lái xe cần được lưu giữ ít nhất là ba ngày, riêng hình ảnh quay lại khoang hành khách phải đảm bảo thời gian lưu trữ tối thiểu là 10 ngày.

Lộ trình áp dụng từng bước và mục tiêu kiềm chế tai nạn

Dự thảo nghị định cũng đã vạch sẵn một lộ trình thực hiện cụ thể theo từng giai đoạn để các tổ chức, cá nhân chủ động phương án thích ứng:

• Từ ngày 1/1/2028: Bắt buộc lắp đặt camera ghi hình người lái xe đối với nhóm xe kinh doanh vận tải hành khách có thiết kế dưới 8 chỗ ngồi (không tính ghế tài xế), xe kinh doanh vận tải hàng hóa (ngoại trừ xe đầu kéo) và các loại xe vận tải nội bộ.
• Từ ngày 1/1/2029: Áp dụng quy định lắp đặt camera ghi hình khoang hành khách đối với các dòng xe kinh doanh vận tải hành khách sở hữu quy mô trên 29 chỗ ngồi.
• Từ ngày 1/1/2030: Nhóm phương tiện vận tải hành khách có sức chứa từ 8 đến 29 chỗ ngồi sẽ phải hoàn thành việc lắp đặt camera khoang hành khách.

Lý giải về việc đưa ra các đề xuất siết chặt quản lý này, Bộ Công an cho biết nhiều quốc gia tiên tiến trên thế giới từ lâu đã triển khai đồng bộ hệ thống giám sát hành trình và camera trên các phương tiện vận tải, giúp sớm phát hiện và ngăn chặn các nguy cơ gây mất an toàn giao thông. Trong khi đó, các quy định pháp lý hiện hành tại Việt Nam vẫn chưa đưa ra yêu cầu bắt buộc đối với các thiết bị này về chức năng tự động phát hiện, đưa ra cảnh báo nguy cơ nguy hiểm hay cơ chế truyền phát dữ liệu theo thời gian thực.

Do đó, việc ban hành và bổ sung các quy định mới nói trên sẽ tạo dựng một hành lang pháp lý nền tảng cho công tác theo dõi, giám sát chặt chẽ và xử lý nghiêm minh các vi phạm của phương tiện kinh doanh vận tải. Qua đó, quy định hướng tới mục tiêu tối thượng là chủ động phòng ngừa, kéo giảm sâu số vụ tai nạn giao thông trong tương lai. Hiện tại, dự thảo nghị định quan trọng này đang tiếp tục tiếp nhận các ý kiến đóng góp từ dư luận cho đến hết ngày 18/6.