Bắt đầu từ năm 2026, thị trường lao động Việt Nam sẽ chứng kiến những bước ngoặt quan trọng khi hàng loạt quy định mới về bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm thất nghiệp và tiền lương chính thức có hiệu lực.

Tâm điểm của những thay đổi này chính là việc điều chỉnh tăng lương tối thiểu vùng theo Nghị định số 293/2025/NĐ-CP. Đây không chỉ là tin vui về thu nhập trực tiếp mà còn là đòn bẩy thúc đẩy các chế độ an sinh xã hội phát triển theo hướng có lợi hơn cho người lao động.

18-1768702486-dien-mao-moi-cua-chinh-sach-an-sinh-thay-doi-lon-ve-bao-hiem-xa-hoi-tu-nam-2026.jpg
Hàng loạt quy định mới về BHXH, bảo hiểm thất nghiệp và tiền lương chính thức có hiệu lực.

Cú hích từ việc tăng lương tối thiểu vùng

Kể từ ngày 01/01/2026, mức lương tối thiểu tháng tại cả 4 vùng sẽ đồng loạt tăng mạnh. Cụ thể, mức lương tại Vùng I sẽ đạt 5.310.000 đồng, tăng 350.000 đồng so với trước đó. Các vùng II, III và IV cũng lần lượt tăng lên mức 4.730.000 đồng, 4.140.000 đồng và 3.700.000 đồng. Việc điều chỉnh này có tác động dây chuyền đến nền tảng đóng BHXH, bởi theo luật định, mức lương làm căn cứ đóng bảo hiểm không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng. Như vậy, khi "sàn" lương tăng, mức đóng BHXH của người lao động cũng sẽ tăng tương ứng, tạo tiền đề cho những mức hưởng cao hơn trong tương lai. Đặc biệt, mức lương tối thiểu theo giờ cũng được điều chỉnh đồng bộ, giúp bảo vệ quyền lợi tối đa cho nhóm lao động làm việc linh hoạt hoặc bán thời gian.

Quyền lợi thai sản và trợ cấp thất nghiệp khởi sắc

Một thay đổi đáng chú ý khác nằm ở chế độ thai sản. Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, mức trợ cấp được tính dựa trên bình quân tiền lương đóng BHXH của 6 tháng liền kề trước khi nghỉ. Do đó, khi nền lương đóng bảo hiểm tăng lên theo mức lương tối thiểu mới, số tiền mà lao động nữ nhận được trong 6 tháng nghỉ sinh sẽ tăng lên đáng kể. Tương tự, lao động nam khi vợ sinh con cũng sẽ được hưởng mức trợ cấp cao hơn so với quy định cũ.

Đối với bảo hiểm thất nghiệp, Luật Việc làm 2025 (có hiệu lực từ đầu năm 2026) vẫn giữ mức hưởng hằng tháng là 60% bình quân tiền lương đóng bảo hiểm. Tuy nhiên, điểm quan trọng là mức hưởng tối đa không được quá 5 lần mức lương tối thiểu vùng. Khi lương tối thiểu vùng tăng, "trần" trợ cấp thất nghiệp cũng sẽ được nới rộng, giúp người lao động có một khoản tài chính ổn định hơn trong giai đoạn tìm kiếm việc làm mới. Song song đó, mức đóng bảo hiểm thất nghiệp tối đa cũng được khống chế ở mức 20 tháng lương tối thiểu vùng để đảm bảo tính cân đối cho quỹ.

Bảo vệ người lao động ngay cả khi ngừng việc

Cuối cùng, một quyền lợi sát sườn khác cũng được cải thiện là tiền lương ngừng việc. Theo quy định của Bộ luật Lao động, trong các trường hợp ngừng việc do lỗi khách quan (thiên tai, dịch bệnh, mất điện...) hoặc do lỗi của đồng nghiệp, người lao động vẫn được đảm bảo một mức thu nhập nhất định. Cụ thể, trong 14 ngày đầu ngừng việc do nguyên nhân khách quan hoặc suốt thời gian ngừng việc do lỗi của người khác, mức lương chi trả không được thấp hơn lương tối thiểu vùng. Với đợt tăng lương từ năm 2026, khoản "lương sàn" này sẽ được nâng lên, giúp người lao động yên tâm hơn về nguồn thu nhập tối thiểu ngay cả khi công việc bị gián đoạn ngoài ý muốn.

PTH (SHTT)