El Nino đạt ngưỡng rất mạnh, Việt Nam đứng trước nguy cơ thiên tai kép

El Nino có thể đạt cực đại vào cuối năm

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia thuộc Cục Khí tượng thủy văn, El Nino 2026-2027 đang trong xu hướng tăng cường rõ rệt. Đến tuần thứ hai của tháng 9/2026, chuẩn sai nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực NINO3.4 đã lên khoảng +2,0°C, tương ứng ngưỡng El Nino rất mạnh.

Diễn biến này được ghi nhận sau một thời gian nhiệt độ mặt nước biển liên tục tăng. Trong tuần đầu tháng 8, chỉ số SSTA tại NINO3.4 ở khoảng +1,7°C. Sau đó, chỉ số này duy trì quanh mức +1,8°C trong bốn tuần tiếp theo trước khi tăng lên +2,0°C vào giữa tháng 9.

Theo phân loại, SSTA từ +1,5 đến dưới +2,0°C thuộc nhóm El Nino mạnh. Khi chỉ số đạt khoảng +2,0°C, hiện tượng chuyển sang ngưỡng rất mạnh.

Các dự báo khí hậu cho thấy trong giai đoạn tháng 10-12/2026, El Nino gần như chắc chắn tiếp tục duy trì cường độ rất mạnh và có khả năng đạt cực đại.

Trong ba tháng đầu năm 2027, hiện tượng này nhiều khả năng vẫn ở mức rất mạnh, dù xác suất và cường độ có xu hướng giảm dần. Thậm chí, khả năng El Nino kéo dài đến nửa đầu mùa hè năm 2027 hiện vẫn chưa được loại trừ.

El Nino thường làm tăng nguy cơ nền nhiệt cao, nắng nóng, khô hạn và thiếu hụt nguồn nước, đặc biệt trong mùa khô. Đồng thời, sự thay đổi của hoàn lưu khí quyển có thể tác động đến phân bố mưa cũng như hoạt động của bão và áp thấp nhiệt đới.

Từ nay đến hết năm 2026, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông cũng như ảnh hưởng đến đất liền Việt Nam được dự báo có khả năng thấp hơn trung bình nhiều năm.

Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa Việt Nam sẽ không xuất hiện những hình thái thời tiết cực đoan. Các chuyên gia lưu ý rằng ít bão không có nghĩa là không có bão mạnh, cũng như lượng mưa trên diện rộng ít hơn không đồng nghĩa sẽ không xuất hiện những trận mưa cực đoan.

Ngay cả trong những năm El Nino mạnh, mưa lớn, lũ, lũ quét, sạt lở đất hoặc những cơn bão có diễn biến phức tạp vẫn có thể xảy ra khi kết hợp với các hình thế thời tiết quy mô khu vực và điều kiện khí quyển trong từng thời điểm.

Mùa đông ấm hơn, nắng nóng có thể đến sớm

Mùa đông 2026-2027 được dự báo có xu hướng ấm hơn khi không khí lạnh có khả năng hoạt động yếu hơn bình thường. Rét đậm, rét hại có thể xuất hiện muộn và với tần suất thấp hơn trung bình nhiều năm.

Nhiệt độ trung bình trên cả nước được dự báo cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 1-2,5°C.

Bước sang đầu năm 2027, nắng nóng có khả năng xuất hiện sớm trên phạm vi toàn quốc. Đến mùa hè, tình trạng này có thể trở nên đáng chú ý hơn khi nắng nóng được dự báo mạnh, số ngày nắng nóng nhiều hơn trung bình nhiều năm và cũng nhiều hơn năm 2026.

Các chuyên gia không loại trừ khả năng xuất hiện những mức nhiệt vượt qua các giá trị lịch sử.

Hạn hán và xâm nhập mặn đáng lo trong mùa khô

Không chỉ nền nhiệt, nguồn nước cũng đứng trước nguy cơ chịu tác động đáng kể. Từ nay đến cuối năm 2026, lượng mưa được dự báo thiếu hụt tại phần lớn cả nước, trong đó duyên hải Nam Trung Bộ, cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ có mức thiếu hụt khoảng 20-40%.

Mùa mưa tại những khu vực này cũng có khả năng kết thúc sớm. Trong những tháng đầu năm 2027, tình trạng ít mưa được dự báo tiếp tục diễn ra.

Trong khi đó, nắng nóng xuất hiện sớm cùng nền nhiệt cao sẽ làm nhu cầu sử dụng nước tăng lên, đồng thời gia tăng lượng bốc thoát hơi. Vì vậy, trong mùa khô đầu năm 2027, nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn tại duyên hải Nam Trung Bộ, cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ được đánh giá ở mức rất cao.

Cơ quan khí tượng nhấn mạnh El Nino là một hiện tượng khí hậu quy mô lớn và không thể chỉ dựa vào tín hiệu của hiện tượng này để dự báo chính xác một loại thiên tai cụ thể tại một địa phương.

Mức độ tác động còn phụ thuộc vào sự tương tác giữa El Nino với các hệ thống khí quyển, đại dương và những hình thế thời tiết xuất hiện trong từng thời kỳ, từng mùa.

Trong bối cảnh El Nino đã đạt ngưỡng rất mạnh và vẫn có xu hướng tăng cường, các địa phương được khuyến nghị chủ động chuẩn bị cho cả hai nhóm rủi ro. Một mặt là mưa lớn, bão, lũ và những hiện tượng thời tiết cực đoan có thể xuất hiện trong từng thời điểm. Mặt khác là nắng nóng, hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn có khả năng kéo dài trong mùa khô 2026-2027.

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia đang tiếp tục theo dõi diễn biến El Nino, cập nhật các mô hình dự báo khí hậu trong nước và quốc tế, đồng thời đánh giá tác động cụ thể đến nhiệt độ, lượng mưa, bão và nguồn nước. Những thông tin này sẽ được sử dụng để phục vụ công tác dự báo, cảnh báo và chủ động ứng phó với thiên tai.

Biên Thùy (SHTT)