ENSO chuyển sang El Nino, mùa hè 2026 được cảnh báo nắng nóng khốc liệt

Theo các chuyên gia khí tượng, năm nay, nắng nóng tại khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ đến sớm hơn khoảng nửa tháng so với quy luật nhiều năm. Thay vì bắt đầu từ giữa tháng 4 như thường lệ, nắng nóng đã xuất hiện ngay từ cuối tháng 3, đặc biệt tại Tây Bắc Bộ và khu vực từ Thanh Hóa đến Huế.

Dự báo trong thời gian tới, sau đợt nắng nóng đầu mùa, các khu vực này có thể tiếp tục đối mặt với những đợt nóng gay gắt hơn, với nhiệt độ có khả năng vượt trung bình nhiều năm và tiệm cận các mốc kỷ lục từng ghi nhận.

Các phân tích về hoàn lưu khí quyển quy mô lớn cho thấy ENSO đang dần chuyển sang trạng thái El Nino. Theo ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng Dự báo thời tiết thuộc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, từ nửa cuối năm, xu hướng này sẽ rõ nét hơn. Khi đó, sự suy yếu của gió tín phong trên Thái Bình Dương sẽ làm thay đổi hoạt động đối lưu, kéo theo các đợt nắng nóng kéo dài và cực đoan hơn tại khu vực nhiệt đới, bao gồm Việt Nam.

Từ tháng 4, nắng nóng được dự báo gia tăng cả về cường độ lẫn phạm vi, lan rộng tới Tây Nguyên và miền Tây Nam Bộ. Đến cuối tháng 5, hiện tượng này có thể bao trùm phần lớn Bắc Bộ và Trung Bộ, với cao điểm rơi vào các tháng 6-7 ở miền Bắc và kéo dài đến tháng 8 tại miền Trung.

Nhiệt độ trung bình trong mùa hè năm nay được dự báo cao hơn khoảng 1 độ C so với mức trung bình nhiều năm, thậm chí có thể vượt mức của năm 2025, khiến nguy cơ xảy ra các đợt nắng nóng kỷ lục trở nên hiện hữu.

Các chuyên gia cũng lưu ý rằng, giai đoạn ENSO chuyển pha thường khiến thời tiết biến động mạnh và khó dự báo. Bên cạnh đó, tác động của biến đổi khí hậu và hiện tượng nóng lên toàn cầu tiếp tục là nguyên nhân khiến các đợt nắng nóng ngày càng gia tăng về tần suất và mức độ.

Theo Tổ chức Khí tượng Thế giới, 10 năm gần đây đều ghi nhận nhiệt độ toàn cầu cao hơn đáng kể so với trung bình nhiều năm, trong đó 3 năm gần nhất là những năm nóng nhất từng được ghi nhận. Nhiệt độ trung bình toàn cầu hiện đã tiến sát ngưỡng tăng 1,5 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp.

Trong bối cảnh El Nino có khả năng hình thành, số đợt nắng nóng trong năm 2026 được dự báo sẽ nhiều hơn và gay gắt hơn so với năm trước. Cơ quan khí tượng khuyến cáo người dân cần chủ động các biện pháp ứng phó, từ việc tiết kiệm điện, nước đến theo dõi sát diễn biến thời tiết để bảo vệ sức khỏe.

Ngoài nắng nóng, các chuyên gia cũng cảnh báo nguy cơ thiên tai đi kèm. Dù số lượng bão trong năm có thể không tăng đáng kể, nhưng khả năng xuất hiện các cơn bão mạnh, mưa lớn gây ngập lụt, lũ quét và sạt lở đất vẫn là mối đe dọa cần đặc biệt lưu ý trong năm ENSO chuyển sang pha nóng.