Formosa sắp vận hành thử 6 ống khói: Lo ngại ô nhiễm bao trùm khu vực

 

 

Gặp sự cố, bụi và ô nhiễm có thể lan rộng 10km

Theo Báo cáo đánh giá tác động môi trường của Dự án Khu liên hợp gang thép và cảng Sơn Dương Formosa Hà Tĩnh giai đoạn 1-1 (gọi tắt ĐTM), dự án Formosa thải ra một lượng bụi và khí thải lớn từ rất nhiều nguồn khác nhau như khâu chuẩn bị nguyên liệu, quá trình thiêu kết, từ lò cốc, lò nung vôi, luyện gang, thép, nhà máy cán, từ nhà máy gia công sau cán đến nhà máy điện và các nhà máy phụ trợ. Ngoài ra, còn có bụi, khí thải phát sinh từ các phương tiện giao thông, các hoạt động sinh hoạt, vệ sinh nhà máy.

Do Formosa là một dự án sản xuất thép khổng lồ, công suất dự kiến giai đoạn 1 là 7,5 triệu tấn thép một năm nên lượng bụi phát sinh là cực lớn. ĐTM của dự án ghi tác động của bụi: “Nếu không có hệ thống xử lý, bụi sẽ gây ảnh hưởng đến sức khỏe công nhân làm việc trong nhà máy và khu dân cư lân cận. Các hạt bụi nhỏ có kích thước nhỏ thâm nhập vào người qua đường hô hấp, gây viêm phế quản mãn tính, ung thư phổi, viêm giác mạc”.

Đáng lưu ý, khí thải phát tán từ một số khâu trong quá trình sản xuất của nhà máy cực kỳ độc hại như: bụi, Fe, Mn, Cr, Ni, Si, Ca và Mg từ quá trình đúc liên tục. Hàm lượng bụi trong khí thải của quá trình này rất cao, cao hơn TCVN 5939-2005  khoảng 12 lần. Khí thải từ nhà máy thiêu kết chứa bụi, SO2, NO2 .

Từ lò cao, khí thải chứa CO2, CO, nước, H2, N2. Đáng lưu ý, các khí SO2, NO2, CO… đều là những khí rất độc. Nếu lượng CO hít phải lớn, sẽ có cảm giác đau đầu, chóng mặt, mệt mỏi. Nếu hít CO nhiều, có thể bất tỉnh hoặc chết ngạt rất nhanh. Với SO2, khi nồng độ đạt đến 5 phần triệu thì các hội chứng bệnh lý ở người tiếp xúc bắt đầu xuất hiện. 

NO2 là khí độc nhất trong các khí NOx,  chỉ tiếp xúc trong vài phút với nồng độ NO2 trong không khí 5 phần triệu đã có thể gây ảnh hưởng xấu đến phổi, tiếp xúc vài giờ với không khí có nồng độ NO2 khoảng 15-20 phần triệu có thể gây nguy hiểm cho phổi, tim, gan. Nồng độ NO2 trong không khí 1% có thể gây tử vong trong vài phút.

Ngoài các thành phần bụi, khí độc hại trên, ĐTM cũng lưu ý, thành phần khí thải sẽ dựa vào nguyên liệu và phụ gia sử dụng đầu vào. Tức là ngoài các chất kể trên, khí thải còn có thể chứa những tạp chất khác, dựa vào chất lượng quặng sắt nhập vào và hóa chất, phụ gia trong quá trình sử dụng.

ĐTM của dự án cũng chỉ ra, trong trường hợp các hệ thống xử lý khí thải gặp sự cố thì tất cả các thông số môi trường do các ống khói của dự án thải ra sẽ ảnh hưởng đến môi trường. Hàm lượng bụi có thể vượt 5 lần mức cho phép, SO2 có thể vượt 30 lần mức cho phép. Phạm vi ảnh hưởng của bụi và khí ô nhiễm có thể bao trùm một khu vực rộng 10km2.

Quan trắc online là chưa đủ

Theo ông Hoàng Văn Thức, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường, Bộ TN-MT khí thải của Formosa sẽ được thải ra từ 23 ống khói tại các lò cao. Hiện Công ty Formosa đã xây dựng hoàn thành 6 ống khói và chuẩn bị vận hành thử nghiệm.

Về giám sát, ông Thức cho biết, theo lộ trình cả 23 ống khói này phải được kiểm soát nghiêm ngặt, được lắp đặt trạm quan trắc online tự động để quan trắc các thông số khí thải theo quy định. Trạm quan trắc này sẽ được kết nối dữ liệu trực tiếp về Tổng cục Môi trường và Sở TN&MT Hà Tĩnh để giám sát, theo dõi.

 Ngoài ra, Công ty Formosa có lò luyện cốc đang sử dụng công nghệ dập cốc ướt. Bộ Tài TN&MT đã yêu cầu trong 3 năm Công ty phải chuyển đổi sang công nghệ dập cốc khô. Trong thời gian đó, Công ty Formosa phải lắp đặt hệ thống để giảm tối đa lượng hơi nước kèm theo một số khí độc có thể phát tán vào không khí ra môi trường xung quanh.

Một góc nhà máy Formosa. Ảnh: Minh Thùy

 

Theo GS.TSKH Phạm Ngọc Đăng, Phó chủ tịch Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam, việc lắp đặt quan trắc khí thải tự động là rất cần thiết nhưng chưa đủ.