Hà Nội tăng tốc chuyển đổi xanh, hơn 40% xe buýt đã dùng năng lượng sạch

Theo báo cáo khảo sát của Ban Đô thị, HĐND TP Hà Nội, mạng lưới xe buýt trên địa bàn hiện có 1.946 phương tiện hoạt động trên 129 tuyến do 11 đơn vị khai thác. Nếu cuối năm 2025 toàn thành phố mới có 503 xe buýt sử dụng năng lượng sạch thì đến hết tháng 4/2026, con số này đã tăng lên 822 xe, tương đương 42,1% tổng số phương tiện.

Đà tăng diễn ra khá nhanh khi chỉ riêng trong tháng 4, Hà Nội đã bổ sung thêm 203 xe buýt điện trên 12 tuyến mới. Trước đó, đầu tháng 4, nhiều tuyến xe điện cũng được đưa vào vận hành, nâng tỷ lệ xe buýt xanh từ 26,5% lên hơn 31%.

Theo kế hoạch hiện nay, đến cuối năm 2026, Hà Nội dự kiến sở hữu 857 xe buýt sử dụng năng lượng sạch, gồm 718 xe điện và 139 xe chạy khí CNG. Tỷ lệ này đạt khoảng 45,2%, gần gấp đôi mục tiêu ban đầu mà thành phố từng đặt ra cho giai đoạn này.

Không chỉ xe buýt, các loại hình vận tải công cộng khác cũng đang chuyển đổi mạnh sang phương tiện thân thiện môi trường. Trong tổng số hơn 14.000 taxi đang hoạt động, có tới 8.692 xe điện, chiếm hơn 60%. Đối với xe hợp đồng công nghệ dưới 8 chỗ, số lượng xe điện và hybrid hiện đạt hơn 23.900 xe, tương đương khoảng 45,2% tổng phương tiện.

Đáng chú ý, nhóm xe điện có niên hạn dưới 5 năm đang chiếm tỷ lệ lớn trong các hồ sơ cấp mới và cấp đổi phù hiệu, cho thấy xu hướng chuyển đổi không còn mang tính thử nghiệm mà đã bước vào giai đoạn phát triển thực tế.

Tuy nhiên, quá trình xanh hóa giao thông vẫn chưa diễn ra đồng đều ở mọi loại hình. Xe máy công nghệ hiện chuyển đổi chậm hơn đáng kể khi mới có hơn 13.000 xe điện trên tổng hơn 126.000 phương tiện hoạt động, tương ứng tỷ lệ khoảng 10,5%.

Dù vậy, việc gia tăng nhanh số lượng phương tiện sử dụng năng lượng sạch được đánh giá là tín hiệu tích cực trong bối cảnh Hà Nội đang đối mặt áp lực ô nhiễm không khí ngày càng lớn. Thành phố kỳ vọng quá trình thay thế dần các phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch sẽ góp phần cải thiện môi trường và thu hút thêm người dân sử dụng giao thông công cộng.

Bên cạnh những kết quả khả quan, bài toán tài chính vẫn là thách thức lớn nhất trong lộ trình chuyển đổi. Theo tính toán, nhu cầu vốn dành cho việc thay thế xe buýt xanh của các doanh nghiệp vận tải lên tới gần 10.000 tỷ đồng. Riêng giai đoạn 2026-2030 cần khoảng 5.331 tỷ đồng.

Trong khi đó, nguồn lực hiện có của Quỹ Đầu tư phát triển Hà Nội vẫn còn hạn chế so với nhu cầu thực tế. Một số doanh nghiệp vận tải cũng gặp khó trong việc đáp ứng vốn đối ứng để tham gia các dự án chuyển đổi phương tiện.

Ban Đô thị kiến nghị thành phố sớm hoàn thiện cơ chế hỗ trợ lãi vay cho đầu tư xe buýt điện và hạ tầng vận tải công cộng. Đồng thời, việc xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật chung cho hệ thống trạm sạc và đổi pin cũng được xem là yêu cầu cấp thiết nhằm tránh đầu tư rời rạc, thiếu đồng bộ trong tương lai.