Hè 2019, nắng nóng có thể vượt mốc lịch sử một số nơi

Ông Nguyễn Văn Hưởng - Trưởng phòng Dự báo khí hậu Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn Quốc gia trao đổi với VnExpress về đợt nắng nóng diện rộng trên cả nước và dự báo thời tiết hè 2019.

- Xin ông cho biết đợt nắng nóng diện rộng đang diễn ra sẽ kéo dài đến bao giờ?

- Ngày 22/4, nắng nóng tiếp tục xảy ra ở phía Tây Bắc Bộ, Thanh Hóa và Nghệ An, Đà Nẵng đến Khánh Hòa với nhiệt độ giữa trưa phổ biến 35-37 độ, một số nơi có nắng nóng gay gắt trên 38 độ.

Dự báo, do ảnh hưởng của vùng áp thấp nóng phía Tây với đới gió Tây Nam gây hiệu ứng phơn nên ngày 23/4, nắng nóng tiếp tục xảy ra ở phía Tây Bắc Bộ, Trung Bộ và Nam Bộ với nhiệt độ cao nhất phổ biến 34-37 độ. Riêng khu Tây Bắc Bắc Bộ, vùng núi phía Bắc và Trung Trung Bộ có nơi có nắng nóng gay gắt với nhiệt độ trên 38 độ.

Tình hình nắng nóng diện rộng ở Nam Bộ, Bắc Bộ và Trung Bộ, nhất là nắng nóng gay gắt ở Tây Bắc Bắc Bộ và vùng núi Trung Bộ còn có khả năng kéo dài trong 4-5 ngày tới (từ ngày 23 đến ngày 27/4).

Nắng nóng có khả năng kéo dài trong nhiều ngày tới, kết hợp với độ ẩm trong không khí giảm thấp làm tăng nguy cơ cháy nổ và hỏa hoạn ở các khu vực dân cư. Bên cạnh đó là nguy cơ cao về cháy rừng ở các tỉnh Trung Bộ và Tây Bắc Bắc Bộ.

Ngoài ra, con người có thể bị mất nước, kiệt sức, đột quỵ do sốc nhiệt khi tiếp xúc lâu với nhiệt độ cao. Do vậy, người dân cần hạn chế tham gia giao thông, lao động ngoài trời từ 11h đến 16h hàng ngày, bổ sung đủ nước uống và chế độ dinh dưỡng hợp lý để tăng sức đề kháng cho cơ thể.

- Đợt nắng nóng diễn ra ngay đầu tháng Tư có gì bất thường?

- Theo thống kê của chúng tôi từ năm 2013 đến nay, nắng nóng ở phía Tây Bắc Bộ và các tỉnh miền Trung hầu hết xuất hiện từ nửa cuối tháng 4, một số năm có thể xuất hiện sớm trước ngày 10/4.

Có thể nói đợt nắng nóng diện rộng lần này phù hợp với quy luật. Tuy nhiên cường độ đợt nắng nóng lại diễn ra mạnh mẽ ở Tây Bắc của Bắc Bộ với nhiệt độ 36-39 độ. Ở thủ đô Hà Nội nhiệt độ cao nhất ngày 20/4 là 38,8 độ.

Ở các tỉnh miền Trung phổ biến từ 37 đến 40 độ, một số nơi trên 41 độ như: Mường La, Phù Yên (Sơn La) 42 độ; Hòa Bình 41,1 độ (cao hơn mức lịch sử năm 2016 là 40,5 độ); Con Cuông, Tương Dương (Nghệ An) 42 độ; Hương Khê (Hà Tĩnh) 43,4 độ (cao hơn mức lịch sử năm 2007 là 42 độ), Tuyên Hóa (Quảng Bình) 43 độ (cao hơn mức lịch sử là 41,4 độ năm 2007).

- Mùa khô năm nay Nam Bộ đang có nắng nóng kéo dài, ông đánh giá thế nào về hiện tượng này?

- Từ đầu tháng 2, nắng nóng cục bộ bắt đầu xuất hiện ở các tỉnh miền Đông Nam Bộ với nhiệt độ 35 - 36 độ. Sang tháng 3, nắng nóng lan rộng ở khắp miền Đông và bắt đầu xảy ra cục bộ ở khu vực miền Tây. Từ đầu tháng 4 đến nay, nắng nóng xảy ra trên diện rộng cả miền Đông và miền Tây Nam Bộ.

Trong các tháng mùa khô ở Nam Bộ, nhiệt độ cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 0,5 - 1 độ. Nắng nóng sẽ còn tiếp tục xảy ra trong nửa cuối tháng 4 và nửa đầu tháng 5. Nắng nóng và tình trạng thiếu hụt mưa sẽ có khả năng suy giảm từ khoảng nửa cuối 5.

Đặc điểm của nắng nóng khu vực Nam Bộ là nhiệt độ không tăng cao và độ ẩm không khí không giảm thấp như các tỉnh miền Trung và miền Bắc (nhiệt độ cao nhất phổ biến từ 35-37 độ và hiếm khi độ ẩn giảm xuống dưới 40%). Theo quy định, nắng nóng gay gắt xảy ra khi nhiệt độ cao nhất ngày vượt ngưỡng 37 độ nên có thể nói mùa khô năm nay tại Nam Bộ nắng nóng chưa đạt mức gay gắt. Tuy nhiên so với thời điểm này thì nắng nóng ở khu vực Nam Bộ lan rộng (cả miền Đông và miền Tây), đồng thời kéo dài hơn so với năm 2018.

- Tại hội nghị biến đổi khí hậu diễn ra ở Ba Lan hồi đầu năm, các chuyên gia nhận định năm 2019 có thể là năm nắng nóng kỷ lục. Xin ông cho biết dự báo của cơ quan khí tượng Việt Nam về mùa hè năm nay?

- Năm nay El Nino yếu sẽ quay trở lại và tuy nhiên cường độ El Nino được nhận định không quá mạnh và thời gian khả năng cũng không kéo dài, do đó mức độ tác động của hiện tượng này đến thời tiết Việt Nam không thực sự rõ rệt.

Nhiệt độ trung bình các tháng mùa hè năm nay có xu hướng cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 0,5-1 độ. Với nền nhiệt độ được dự báo cao hơn mức trung bình thì nhiệt độ trong các đợt nắng nóng cũng nhiều khả năng đạt mức tới 39 - 42 độ. Cũng không loại trừ một số điểm sẽ có nhiệt độ cao vượt giá trị lịch sử. Các đợt nắng nóng có khả năng tập trung nhiều trong tháng 4 đến tháng 5 ở phía Tây Bắc Bộ, từ tháng 5 đến tháng 6 ở phía Đông Bắc Bộ và từ tháng 4 đến tháng 8 tại khu vực Bắc và Trung Trung Bộ.

Tuy nhiên, cường độ những đợt nắng nóng chỉ có thể dự báo và xác định trong khoảng thời gian trước từ 2 - 4 ngày, do vậy dự báo mùa chỉ dự báo nền nhiệt độ trung bình.

Dự báo có khoảng 10 cơn bão hoạt động trên khu vực biển Đông 

Cơ quan khí tượng cho biết, mùa bão năm 2019 trên khu vực biển Đông có xu hướng hoạt động muộn hơn so với trung bình nhiều năm. Dự báo số lượng bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên khu vực biển Đông và ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền Việt Nam trong năm 2019 ít hơn so với trung bình các năm trước.

Cụ thể, có khả năng xuất hiện khoảng 10 - 12 cơn bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên khu vực biển Đông. Trong đó có khoảng 4 - 5 cơn bão ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền, tập trung nhiều ở khu vực Trung Bộ trong những tháng nửa cuối năm 2019.

Tuy số lượng bão và áp thấp nhiệt đới thấp hơn so với trung bình nhiều năm nhưng cần đề phòng khả năng xuất hiện của những cơn bão mạnh và có quỹ đạo phức tạp.

Nguy cơ xuất hiện các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như giông, sét, lốc, mưa đá, đặc biệt là thời kỳ giao mùa từ nửa cuối tháng 4 đến tháng 5 trên phạm vi toàn quốc.

Theo Võ Hải (VnExpress.net)