Theo Nghị định 283, người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài nếu đã hết hạn hợp đồng nhưng không về nước, tự ý ở lại trái phép và không thuộc trường hợp bị truy cứu trách nhiệm hình sự có thể bị phạt từ 80-100 triệu đồng.

Nghị định 283 sẽ có hiệu lực từ ngày 10/9, quy định nhiều mức xử phạt đối với người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài cũng như các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Đáng chú ý, người lao động đã kết thúc hợp đồng lao động hoặc hợp đồng đào tạo nghề nhưng không trở về Việt Nam, tự ý ở lại nước ngoài trái phép có thể bị phạt 80-100 triệu đồng. Quy định này áp dụng khi người lao động không bị đe dọa, cưỡng ép dưới bất kỳ hình thức nào và hành vi không thuộc trường hợp bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Bên cạnh đó, người đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng trực tiếp ký với người sử dụng lao động nước ngoài phải thực hiện đăng ký hợp đồng và có văn bản xác nhận của chính quyền nơi thường trú. Trường hợp ra nước ngoài làm việc khi chưa có văn bản xác nhận của UBND cấp xã về việc đăng ký hợp đồng có thể bị phạt 5-10 triệu đồng.

21-1787268551-lao-dong-viet-nam-het-han-hop-dong-o-lai-nuoc-ngoai-trai-phep-co-the-bi-phat-toi-100-trieu-dong
Thí sinh dự thi đánh giá năng lực tiếng Hàn tuyển chọn lao động đi làm việc tại Hàn Quốc theo Chương trình EPS năm 2025. Ảnh: Gia Đoàn

Nghị định cũng đặt ra chế tài đối với các tổ chức, cá nhân không có chức năng nhưng vẫn thực hiện hoạt động liên quan đến việc đưa lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài. Các hành vi bị xử phạt gồm thông tin, quảng cáo, tư vấn; tuyển chọn hoặc thu tiền của người lao động; cưỡng ép, lôi kéo, dụ dỗ hoặc lừa người Việt Nam ở lại nước ngoài trái phép khi chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự; hoặc giả mạo giấy phép hoạt động dịch vụ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài.

Đối với chi nhánh của doanh nghiệp dịch vụ, mức phạt 180-200 triệu đồng được áp dụng nếu đưa người lao động Việt Nam ra nước ngoài làm việc ngoài phạm vi nhiệm vụ được doanh nghiệp giao hoặc không đúng thời gian được giao.

Ngoài tiền phạt, doanh nghiệp vi phạm còn phải hoàn trả cho người lao động khoản tiền đã thu trái quy định cùng tiền lãi của khoản tiền này theo quy định.

Theo thống kê được nêu, hiện có khoảng 860.000 lao động Việt Nam đang làm việc tại hơn 40 quốc gia và vùng lãnh thổ, mỗi năm gửi về nước khoảng 6,5-7 tỷ USD. Nhật Bản, Đài Loan và Hàn Quốc là ba thị trường tiếp nhận nhiều lao động Việt Nam nhất.

Phần lớn lao động Việt Nam ra nước ngoài làm việc là lao động phổ thông hoặc chỉ qua đào tạo ngắn hạn, chiếm khoảng 85-90%. Nhóm có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao chiếm 10-15%. Các lĩnh vực làm việc chủ yếu gồm sản xuất, chế biến, chế tạo, xây dựng, cơ khí, nông nghiệp, ngư nghiệp và giúp việc gia đình.

Với các mức xử phạt mới, hành vi hết hạn hợp đồng nhưng cố tình ở lại nước ngoài trái phép sẽ phải đối mặt với khoản phạt lên tới 100 triệu đồng, trong khi các tổ chức, cá nhân tham gia hoặc tiếp tay cho những hành vi vi phạm cũng chịu chế tài tương ứng.