Cơn lũ đầu tháng 10 vừa qua mang theo hơn 100.000m3 cát vàng đổ về thôn Làng Chút, xã Văn Bàn (Lào Cai). Theo lãnh đạo địa phương, lượng cát này có giá khoảng 30-35 tỷ đồng.

Cuối tháng 9, đầu tháng 10, do ảnh hưởng của bão số 10, nước lũ dâng cao tràn về thôn Làng Chút, nhấn chìm 30 ngôi nhà, khiến nhiều công trình bị đổ sập, hư hỏng nặng. Sau khi lũ rút, cát sỏi phủ kín mái nhà, ruộng vườn. Nhiều đoạn suối bị cát lấp đầy.

lang chut 2.jpg
Sau khi lũ rút, hơn 100.000m3 cát vàng đã phủ kín 50 hộ dân thôn Làng Chút. Ảnh: CACC

Theo chính quyền xã Văn Bàn, sau khi lũ rút, một khối lượng cát vàng khổng lồ đã bị "bỏ" lại tại Làng Chút - một thôn còn gặp nhiều khó khăn trong xã, ảnh hưởng tới 50 hộ gia đình với khoảng 200 nhân khẩu. Lượng cát đã bao phủ gần như trọn vẹn tầng 1 (khoảng 2-3m) các căn nhà tại đây.

cat van ban 1.jpg
Lượng cát khổng lồ bao trùm toàn bộ tầng 1 các căn nhà. Ảnh: XT

Chiều 24/10, trao đổi với PV VietNamNet, ông Vũ Xuân Thủy, Chủ tịch UBND xã Văn Bàn cho biết, hiện tại, các hộ gia đình bị cát bao phủ không thể tiếp tục sinh sống tại thôn Làng Chút nên đã di dời tới nơi ở khác để đảm bảo an toàn. Lượng cát trên làm hư hỏng, ảnh hưởng khoảng 50% kết cấu, chất lượng các căn nhà trong thôn. Theo các quy định hiện hành, với thực trạng trên, các hộ chưa thể được hỗ trợ kinh phí để khắc phục hậu quả thiên tai. 

Ông Thủy cho biết thêm, sáng 24/10, đại diện lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai đã về làm việc với địa phương để xác định phương án xử lý khẩn cấp lượng cát trên. Đồng thời, xã cũng đề nghị sở, ngành liên quan đề nghị UBND tỉnh lên phương án sắp xếp dân cư để đảm bảo an sinh, xã hội cho nhân dân tại đây. 

Theo ông Thủy, hiện nay, giá cát vàng trên thị trường dao động từ 300.000-350.000 đồng/m3. Với khối lượng cát tại thôn Làng Chút, ước tính ít nhất có giá trị khoảng 30-35 tỷ đồng. Tuy nhiên, nếu để nguyên như vậy sẽ lãng phí tài nguyên, đặc biệt là làm thay đổi dòng chảy của suối khi có cơn lũ mới và ảnh hưởng đến đời sống người dân.

"Xã đã đề xuất, kiến nghị với UBND tỉnh Lào Cai để hình thành, cấp quyền, đấu giá khai thác mỏ cát theo quy định. Tuy nhiên, việc khai thác này rất khó khăn, do đường giao thông nhỏ, các phương tiện vận tải di chuyển sẽ không đảm bảo an toàn, ảnh hưởng tới đời sống dân sinh. Theo chỉ đạo mới nhất từ Sở Nông nghiệp và Môi trường, UBND tỉnh Lào Cai, địa phương được phép xử lý khối lượng cát trên theo phương án xử lý tình trạng khẩn cấp về thiên tai", ông Thủy nói.

Chủ tịch xã Văn Bàn cho biết thêm, do đây là loại khoáng sản có giá trị khá cao, khối lượng lớn, nếu không có phương án quản lý, bảo vệ nghiêm ngặt rất dễ phát sinh tình hình mất an ninh trật tự. Vì vậy, hiện tại, xã Văn Bàn xác định sẽ múc, san gạt số cát trên và chia ra tập kết tại các bãi trên địa bàn. Các phương tiện tham gia múc, vận chuyển cát sẽ được đánh số để kiểm soát chặt chẽ số lượng cát vận chuyển đi tập kết, đảm bảo không bị thất thoát.

"UBND xã đã lập tổ công tác 10 người, trong đó có lực lượng công an, để bảo vệ các bãi tập kết cát. Tất cả các bãi tập kết sẽ được lắp camera giám sát toàn thời gian để quản lý chặt chẽ. Sau đó, các sở, ngành liên quan sẽ thực hiện thủ tục đấu giá và nộp kinh phí về ngân sách nhà nước", ông Vũ Xuân Thủy khẳng định.