Một số địa phương đã bắt đầu thực hiện việc dán tem, với tinh thần không để việc chứng nhận nguồn gốc ảnh hưởng thu nhập của người dân từ cây đào trong dịp Tết.

Phân biệt đào rừng

Trao đổi với Tiền Phong, ông Nguyễn Văn Biển, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Lai Châu, nói rằng, trước đây, dân buôn đào ở miền xuôi lên các tỉnh Lào Cai, Sơn La, Điện Biên, Lai Châu… mua đào, rồi bán với mác “đào rừng”, tuy nhiên, trên thực tế, phần lớn là đào phai người dân trồng tại vườn, hoặc trên nương, rẫy.

Theo ông Biển, đào rừng thực sự có thân gỗ, có thể dùng để làm nhà và không có nhiều cành lá xum xuê, còn hoa rất đỏ, giống như hoa anh đào, thậm chí đỏ hơn hoa đào Nhật Tân. “Chính phủ cấm là cấm loại này. Tuy nhiên, trên thực tế, đào rừng cho dù có đốt gốc, cắm bình nước, chỉ cần 1-2 ngày đã héo hết rồi nên ở trên này, bà con rất ít người chơi”, ông Biển nói.

“Do vậy, sau khi Bộ NN&PTNN có công văn chỉ đạo ngày 18/1, Chi cục đang tham mưu cho UBND tỉnh không cần phải dán tem hay nhãn mác gì đối với các loại đào ở tỉnh. Người dân sẽ được tự do buôn bán”, ông Biển nói.

Tại Sơn La, địa phương đầu tiên triển khai việc dán tem để truy xuất nguồn gốc đối với cây đào, ông Trần Dũng Tiến, Phó Giám đốc Sở NN&PT tỉnh Sơn La, cho biết, tỉnh mới thí điểm tại huyện Vân Hồ. Theo ông Tiến, tại Sơn La, phần lớn là đào người dân trồng trong vườn. Số lượng nằm rải rác, manh mún, chỉ tại huyện Vân Hồ và Mộc Châu có số lượng tập trung nên tỉnh sẽ triển khai dám tem ở hai huyện này.

“Tinh thần chung là không cần xác nhận về giấy tờ, thủ tục mà chỉ cần tem là được. Trước mắt, loại tem này chỉ có giá 1-2 nghìn đồng và phát cho hộ dân. Còn vụ xe đào bị giữ lại, các cơ quan chức năng đã xử lý xong để xe đào này được lưu thông bình thường”, ông Tiến cho hay.

Ông Hà Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Sở KH&CN Sơn La, cho biết, trên thực tế, việc truy xuất nguồn gốc cây đào tại tỉnh được thực hiện theo Quyết định 100/2019 của Thủ tướng Chính phủ (Đề án triển khai, áp dụng và quản lý hệ thống truy xuất nguồn gốc), chứ không phải thực hiện theo yêu cầu “cấm chặt đào rừng” mới đây của Chính phủ, bởi vì Sơn La xác định đào là một trong những cây trồng chủ lực của tỉnh.

Tuy nhiên, việc dán truy xuất nguồn gốc đối với đào sẽ không bắt buộc, mà tùy vào nhu cầu, điều kiện của người dân và tiểu thương. Sơn La đã rà soát xong 7 huyện có đề nghị dán tem truy xuất nguồn gốc với 5.000 gốc đào và đã được cập nhật vào hệ thống quốc gia.

“Tem này được gọi là tem truy xuất quốc gia, chứ không phải nhãn hiệu gì cả. Chỉ cần quét mã QR là sẽ biết được đào này do hộ nào trồng đào, ở đâu, trên đất gì. Người dân ai có nhu cầu thì khai báo và đăng ký là sẽ được”, ông Hùng nói.

Ông Vũ Thanh Hải, Phó Chủ tịch UBND huyện Vân Hồ, cho biết, sau khi Sở NN&PTNT và Sở KH&CN Sơn La có hướng dẫn, huyện đang triển khai 2 mẫu tem xác định nguồn gốc đào trồng, với số lượng khoảng 11.000 chiếc, trên nền in dòng chữ “Hoa đào Vân Hồ” và có chữ ký ẩn của Trưởng phòng NN&PTNT huyện. Người dân nếu có nhu cầu dán tem chỉ cần đăng ký với UBND xã là sẽ được cấp phát.

Trong khi đó, tại huyện Bắc Yên, Sơn La, sau khi người dân phản xác nhận của nhiều đơn vị chức năng, ông Thào A Mua, Phó Chủ tịch UBND huyện Bắc Yên, thông tin, huyện đã chuyển sang dán tem.

Xe đào đầu tiên từ vùng cao xuống phố

Sau nhiều ngày im ắng, sáng 21/1, giới buôn đào tại Hà Nội đã chuyển được xe đào đầu tiên từ vùng cao xuống xuống phố. Tất cả các cành đào đều dán tem xuất xứ, nguồn gốc để minh chứng là đào trồng. Anh Nguyễn Văn Hùng, chủ nhân của xe đào này, cho biết, số đào này là anh mua của một hộ dân trồng đào tại xã Lóng Luông, huyện Vân Hồ (tỉnh Sơn La).

Ban đầu, anh và hộ trồng thống nhất về số lượng mua. Sau đó, thông báo lên bản để nhận tem. Với lô hàng khoảng 50 cành này, anh nhận khoảng 50 tem dán. Ngoài ra, anh được cấp một tờ giấy xác nhận của chính quyền sở tại với nội dung đào được mua tại xã Lóng Luông để thuận lợi cho việc di chuyển, lưu thông.

Theo anh Hùng, trên đường đi, số đào của anh không gặp trở ngại gì. Duy chỉ một lần, sau khi ra khỏi huyện Vân Hồ, xe anh bị lực lượng chức năng yêu cầu dừng xe và xuất trình giấy tờ. Tuy nhiên, sau khi kiểm tra khoảng 5 phút và nhận thấy lô đào của anh được dán tem, xe anh được đi luôn.

Về số tiền mua đào, anh Hùng cho biết khoảng hơn 50 triệu đồng, chưa kể các chi phí khác. Theo anh Hùng, năm nay giá đào sẽ cao hơn năm ngoái khoảng 40-50%. Cành đào dài 2-3m năm ngoái có giá khoảng 1,5 triệu đồng, năm nay tăng lên hơn 2 triệu đồng, cành 3- 4m giá khoảng 3 triệu đồng/cành, có cành 5-6 triệu đồng.

Theo Thứ trưởng Thường trực Bộ NN&PTNT Hà Công Tuấn, việc truy xuất nguồn gốc là xu thế tất yếu của bất cứ hàng hóa nào, kể cả xuất khẩu lẫn tiêu thụ trong nước. Việc truy xuất hàng hóa phải làm minh bạch.

"Tuy nhiên, chúng tôi cũng quán triệt và chỉ đạo là không làm phát sinh thêm thủ tục, không gây ách tắc lưu thông đào cũng như các loại hàng hóa khác, không để việc chứng nhận nguồn gốc ảnh hưởng đến thu nhập của bà con trong dịp Tết", ông Tuấn nói. Theo ông Tuấn, Thủ tướng Chính phủ không cấm chặt, khai thác cây đào, cây hoa mà người dân trồng.

Yêu cầu không gây khó cho dân

Văn phòng Chính phủ vừa có văn bản truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng về việc thực hiện truy xuất nguồn gốc cây đào. Theo đó, trừ cây và cành đào, mai từ rừng tự nhiên, rừng đặc dụng, rừng phòng hộ, còn lại chủ tịch UBND các cấp chỉ đạo các cơ quan chức năng hướng dẫn, tuyên truyền, phổ biến, tạo điều kiện thuận lợi để người dân được tự do khai thác, vận chuyển, kinh doanh, sử dụng cây và cành đào, mai. Tuyệt đối không được gây khó khăn, không làm phát sinh thủ tục hành chính và chi phí cho người dân và doanh nghiệp.

Phó Thủ tướng giao Bộ KH&CN chủ trì, phối hợp các bộ: NN&PTNT Công Thương, Tài chính và các cơ quan liên quan chỉ đạo, hướng dẫn UBND tỉnh Sơn La và các địa phương có nhu cầu nghiên cứu kỹ lưỡng phương án truy xuất nguồn gốc cây đào, cây mai, đảm bảo các yêu cầu: thiết thực, phù hợp với thực tế, hiệu quả, đúng quy định của pháp luật hiện hành, không làm phát sinh thủ tục hành chính và chi phí, không gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp.

Theo Dương Hưng (Tiền Phong)