Bước sang năm 2026, công tác quản lý dân cư theo Luật Căn cước 2023 sẽ tiếp tục được thắt chặt với những quy định cụ thể về độ tuổi phải cấp đổi thẻ. Để tránh những rắc rối phát sinh trong giao dịch dân sự và không bị xử phạt hành chính, người dân cần lưu ý các cột mốc quan trọng về độ tuổi cũng như quy trình đăng ký hiện đại qua ứng dụng công nghệ.

4 nhóm năm sinh vào "tầm ngắm" phải đổi thẻ

Theo quy định tại Luật Căn cước 2023, công dân Việt Nam đã được cấp thẻ căn cước phải thực hiện thủ tục cấp đổi khi chạm các mốc tuổi: 14, 25, 40 và 60. Đối chiếu với mốc thời gian năm 2026, những người sinh vào các năm sau đây bắt buộc phải thực hiện thủ tục thay đổi từ căn cước công dân (CCCD) cũ sang thẻ Căn cước mới:

Sinh năm 2012: Chính thức bước sang tuổi 14.

Sinh năm 2001: Chạm mốc 25 tuổi.

Sinh năm 1986: Chạm mốc 40 tuổi.

Sinh năm 1966: Chạm mốc 60 tuổi.

Tuy nhiên, luật cũng có điều khoản linh hoạt: nếu thẻ hiện tại được cấp trong vòng 2 năm trước các mốc tuổi nêu trên, công dân vẫn có thể sử dụng cho đến kỳ hạn tiếp theo. Đặc biệt, những người làm thẻ từ khi đủ 58 tuổi trở đi sẽ được sử dụng thẻ đó vô thời hạn.

Hệ lụy từ việc sử dụng thẻ hết hạn

Nhiều người vẫn có tâm lý chủ quan khi thẻ hết hạn, nhưng thực tế điều này gây ra rất nhiều phiền toái. Theo Nghị định 282/2025, việc không tuân thủ quy định cấp đổi thẻ căn cước có thể bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng.

Nghiêm trọng hơn, các giao dịch tài chính sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp. Theo Thông tư 17/2024/TT-NHNN, khi giấy tờ tùy thân hết hạn, các ngân hàng có quyền tạm dừng mọi giao dịch từ rút tiền tại quầy, ATM đến chuyển khoản trực tuyến cho đến khi thông tin được cập nhật. Đồng thời, tài khoản định danh điện tử VNeID cũng sẽ bị khóa tự động, khiến việc tiếp cận các dịch vụ công trở nên bất khả thi.

Quy trình đổi thẻ hiện đại dành cho người tạm trú và thường trú

Hiện nay, quy trình cấp đổi đã được đơn giản hóa tối đa thông qua ứng dụng VNeID. Đối với người dân đang sinh sống tại các tỉnh, thành phố khác (tạm trú), chỉ cần sở hữu tài khoản định danh Mức 2 và có đăng ký tạm trú hợp lệ là có thể thực hiện đăng ký tại nơi ở.

Người dân nên thực hiện theo các bước sau trên ứng dụng VNeID:

Truy cập mục "Thủ tục hành chính", chọn "Cấp đổi thẻ căn cước".

Tạo yêu cầu mới và điền đầy đủ thông tin theo hướng dẫn của hệ thống.

Xác nhận cam đoan và gửi hồ sơ trực tuyến.

Đặt lịch hẹn cụ thể để đến cơ quan công an thực hiện thu thập sinh trắc học (vân tay, mống mắt, ảnh chân dung).

Tại các đô thị lớn, việc chủ động đặt lịch hẹn trước trên VNeID là vô cùng cần thiết để tránh tình trạng quá tải. Khi đi làm thủ tục, công dân cần lưu ý mặc trang phục lịch sự, đầu tóc gọn gàng (không che chân mày) để đảm bảo chất lượng nhận diện sinh trắc học. Việc chủ động cập nhật giấy tờ không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi cá nhân mà còn giúp các giao dịch hằng ngày diễn ra thông suốt.

Biên Thùy (SHTT)