Người xây nhầm nhà trên đất của người khác nhưng không trả lại ở Hải Phòng nói gì?

Bàng hoàng phát hiện một trong 2 thửa đất bị người lạ đổ móng xây nhà

Theo bản án, tháng 9/2024, vợ chồng bà Trần Thị Kim Loan (nguyên đơn, ở phường Hải An) nhận chuyển nhượng hai thửa đất tại thôn 7, xã Kiền Bái cũ (nay là phường Thiên Hương), có sổ đỏ. 

Tháng 11/2024, qua kiểm tra khu đất, bà Loan bàng hoàng phát hiện một trong 2 thửa đất của gia đình bị người lạ chiếm giữ, đang đổ móng xây nhà. 

"Tôi lập tức tìm hiểu và được biết người chiếm đất của mình là ông Đỗ Văn Hữu, ở phường Thiên Hương. Tôi đã yêu cầu ông Hữu dừng thi công, tuy nhiên, thay vì khắc phục trả lại mặt bằng thì ông Hữu lại ép chúng tôi phải chấp nhận đổi đất hoặc phải bán lại lô đất với giá mà ông ấy đưa ra", bà Loan chia sẻ với báo Hải Phòng.

Tháng 11/2024, bà Loan có đơn trình báo gửi UBND xã Kiền Bái. Làm việc với chính quyền, ông Hữu cho biết, tháng 8/2024, vợ chồng ông có nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất một lô đất tại tổ dân phố 7, khu Kiến Bái từ một người môi giới bất động sản, giá 550 triệu đồng.

Lô đất này cùng với lô của bà Loan đều có diện tích 60 m2, vốn cùng một thửa lớn được tách ra. Theo ông Hữu, khi mua, vợ chồng ông thỏa thuận với môi giới là lấy lô thứ 2 từ ngõ đi vào.

Ngày 19/10/2024, ông Hữu được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng phát hiện lô đất ở vị trí thứ 6 từ ngõ đi vào. Lô đã xây nhà lại thuộc về vợ chồng bà Loan.

Khi làm việc với chính quyền xã, ông Hữu đề nghị được đổi đất hoặc mua lại lô đất. Bà Loan không đồng ý. UBND xã Kiền Bái đã ra thông báo đình chỉ việc thi công của ông Hữu.

Trước việc ông Hữu vẫn hoàn thiện căn nhà hai tầng, bà Loan khởi kiện ra tòa đòi đất.

Tại phiên xử mở ngày 11/8, ông Hữu thừa nhận sai sót nhưng không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của vợ chồng bà Loan. Ông đề nghị hoán đổi hoặc bồi thường bằng tiền với giá trị thửa đất khoảng 550 triệu đồng để giữ lại căn nhà mới xây.

Vợ chồng bà Loan giữ nguyên quan điểm yêu cầu vợ chồng ông Hữu dỡ bỏ công trình xây dựng trái pháp luật, trả lại quyền sử dụng đất.

Đại diện VKS đề nghị HĐXX chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc vợ chồng ông Hữu phải di chuyển đồ đạc, tự tháo dỡ toàn bộ công trình xây dựng trên lô đất của vợ chồng bà Loan, thông tin này được thuật lại trên tờ VnExpress.

Người xây nhầm nói bản thân cũng là "nạn nhân"

Theo thuật lại trên báo Hải Phòng, trong buổi hoà giải ngày 17/9, ông Hữu cho rằng, bản thân ông cũng là "nạn nhân" của vụ việc khi bị môi giới chỉ nhầm vị trí. Thực tế, gia đình ông cũng có một lô đất tại khu vực này, cách vị trí đất của bà Loan 4 lô. 

Ông Đỗ Văn Hữu đưa ra phương án đề nghị được đổi đất cho gia đình bà Loan hoặc bà Loan bán lại thửa đất cho ông với giá 550 triệu đồng. Tuy nhiên, gia đình bà Trần Thị Kim Loan không đồng ý với bất kỳ phương án nào ông Hữu đưa ra. 

Bà Loan cho biết bà chỉ mong công trình trái phép được tháo dỡ đúng theo quyết định của tòa án để trả lại mặt bằng cho gia đình.

Cũng tại buổi làm việc, phía chính quyền cho biết: "Chúng tôi sẽ kiên quyết xử lý vụ việc trên tinh thần thượng tôn pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của công dân; đề nghị người vi phạm chấp hành nghiêm phán quyết của tòa án ngay khi bản án giải quyết vụ việc có hiệu lực pháp luật", Chủ tịch UBND phường Thiên Hương Nguyễn Công Diễn khẳng định.

Người vi phạm có thể bị xử lý ra sao? 

Trước diễn biến vụ việc, trao đổi với tờ Vietnamnet, luật sư Nguyễn Thanh Hải - Giám đốc Công ty Luật An Hoàng Gia (Đoàn Luật sư TP Hà Nội)  nhìn nhận, việc gia đình ông Hữu xây dựng nhà trên phần đất đã có Giấy chứng nhận quyền sử dụng hợp pháp của bà Loan là hành vi xâm phạm nghiêm trọng quyền sử dụng đất của người khác.

Luật sư Hải cho biết, theo Điều 11 Luật Đất đai 2024, hành vi “lấn, chiếm đất, hủy hoại đất; sử dụng đất không đúng mục đích, không đúng thẩm quyền” bị nghiêm cấm. 

Trường hợp này, ngay cả khi ban đầu có thể nói là “nhầm lẫn”, thì sau khi chính quyền địa phương và tòa án đã yêu cầu dừng thi công, trả lại đất, nhưng đương sự vẫn cố tình hoàn thiện công trình và dọn vào ở thì không còn là nhầm lẫn. Đây là hành vi cố ý vi phạm pháp luật.

Theo luật sư, việc truy cứu trách nhiệm pháp lý trong trường hợp này là có thể bao gồm cả dân sự, hành chính và thậm chí là hình sự, cụ thể:

Về dân sự: Người tự ý sử dụng đất do bà Loan đứng tên buộc phải trả lại đất cho bà Loan, đồng thời có thể phải bồi thường thiệt hại phát sinh như việc chủ đất mất quyền sử dụng trong thời gian dài, chi phí tố tụng, chi phí ngăn chặn hành vi vi phạm.

Về hành chính: Hành vi chiếm đất và xây dựng trái phép có thể bị xử phạt từ vài chục triệu đồng, đồng thời buộc tháo dỡ công trình, khôi phục hiện trạng ban đầu.

Về hình sự: Nếu sau khi bản án có hiệu lực mà người vi phạm vẫn cố tình không thi hành, hành vi này có thể bị xử lý về “Tội không chấp hành án”, với khung hình phạt lên đến 3 năm tù giam.