Nguồn gốc thực sự của hơn 71.000 m² đất mà trụ trì chùa Phật Quang đang vướng tranh chấp

Liên quan vụ ông Vương Tấn Việt, trụ trì chùa Phật Quang, khởi kiện các ông Ngô Quang Phú, Nguyễn Ngọc Tuấn và Phạm Duy Linh về tranh chấp quyền sử dụng tổng diện tích hơn 71.000 m² đất, Hội đồng xét xử đã xem xét, đối chiếu nguồn gốc đất cùng các tài liệu liên quan trong hồ sơ vụ án.

Theo nhận định của tòa, “giấy cam kết giao đất” lập ngày 9/12/2009 do ông Việt ký tuy không ghi rõ thông tin về 7,5 mẫu đất, nhưng các bên đều xác nhận văn bản này liên quan đến các thửa 139, 1113, 150, 130, 1110 và 131, tờ bản đồ số 82, thuộc ấp 5, xã Tóc Tiên (nay là xã Châu Pha). Các thửa đất này đã được UBND huyện Tân Thành (cũ) cấp 4 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Kết quả đo đạc thực tế thể hiện tổng diện tích là 71.706 m².

Về quan điểm của nguyên đơn, ông Vương Tấn Việt khẳng định các thửa đất nêu trên là tài sản cá nhân, được ông nhận chuyển nhượng bằng tiền riêng, không phải tiền do phật tử cúng dường cho chùa. Phía chùa Phật Quang (do ông Việt là người đại diện theo pháp luật) cũng trình bày tương tự, cho rằng đây không phải tài sản của chùa.

Ở chiều ngược lại, các bị đơn là ông Phú và ông Tuấn cho rằng dù giấy chứng nhận đứng tên ông Việt, nhưng đất thực chất thuộc chùa Phật Quang, hình thành từ nguồn cúng dường của phật tử, không phải tài sản riêng của cá nhân ông Việt. Trong đó, bị đơn nêu có phần diện tích 34.576 m² của ông Ngô Quang Bảo và bà Trần Thị Bầy (cha mẹ ông Phú) hiến tặng để làm chùa.

Đối với phần diện tích 34.576 m² này, Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai TP Phú Mỹ (nay là Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai khu vực số 34, TPHCM) xác định đất từng được cấp giấy chứng nhận cho ông Ngô Quang Bảo và bà Trần Thị Bầy vào năm 1995. Đến ngày 10/3/1997, ông Bảo và bà Bầy ký hợp đồng chuyển nhượng cho ông Vương Tấn Việt, có chứng thực của UBND xã Tóc Tiên, với nội dung thể hiện đất do bà Trần Thị Bầy khai phá năm 1985, trực tiếp canh tác đến thời điểm chuyển nhượng, nay nhượng lại cho ông Việt tiếp tục sản xuất nông nghiệp do tuổi già, sức khỏe yếu.

Cũng trong ngày 103-1/997, ông Nguyễn Duy và bà Ngô Thị Quế, là chủ sử dụng 18.293 m² đất, ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho ông Việt và được UBND xã Tóc Tiên chứng thực, với nội dung tương tự.

Ngoài các hợp đồng chuyển nhượng nêu trên, hồ sơ còn thể hiện năm 2006, ông Nguyễn Văn Thắng và bà Nguyễn Thị Thùy Linh chuyển nhượng 2.214 m² đất cây lâu năm cho ông Việt. Đến năm 2008, bà Phạm Thị Kim Loan, chủ sử dụng 14.594 m² đất, ký hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất cho ông Việt, có chứng thực của UBND xã Tóc Tiên.

Tòa án xác định các thửa đất về sau được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Vương Tấn Việt dựa trên hệ thống hợp đồng chuyển nhượng và hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất như nêu trong hồ sơ.

Đánh giá về lập luận của bị đơn, Hội đồng xét xử cho biết ông Phú và ông Tuấn cho rằng đất là tài sản của chùa do phật tử cúng dường nhưng không xuất trình được tài liệu, chứng cứ để chứng minh. Đồng thời, các hợp đồng chuyển nhượng liên quan cũng không thể hiện việc tặng cho chùa Phật Quang, nên tòa không có căn cứ chấp nhận nội dung trình bày của bị đơn.

Riêng đối với “giấy cam kết giao đất”, Hội đồng xét xử nhận định văn bản này không được công chứng, chứng thực và cũng không đăng ký theo quy định. Sau khi ký, ông Việt không thực hiện thủ tục tặng cho quyền sử dụng đất và cũng không bàn giao đất trên thực tế. Hơn nữa, ông Việt có đơn khiếu nại gửi UBND xã Tóc Tiên và đơn tố cáo gửi công an. Trên cơ sở đó, tòa cho rằng giấy cam kết chỉ thể hiện ý định tặng cho trong tương lai, không có thỏa thuận ràng buộc hậu quả pháp lý, nên bị vô hiệu cả về nội dung lẫn hình thức.

Đáng chú ý, vào tháng 11/2025, ông Việt có “Đơn xin tặng cho quyền sử dụng đất” gửi tòa án, nêu rõ các thửa đất đang tranh chấp là tài sản riêng của cá nhân ông. Tuy nhiên, do ông là trụ trì chùa Phật Quang từ năm 1992, nay đã 66 tuổi, không có vợ con, nên muốn tặng lại cho chùa. Dù vậy, theo văn bản trả lời của Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM, chùa Phật Quang không đủ điều kiện được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, vì thế tòa án xác định không có cơ sở để công nhận quyền sử dụng đất cho chùa theo nguyện vọng của ông Việt.

Đối với số tiền và vàng trong két sắt, các bên thống nhất đây là tài sản của chùa Phật Quang và đang được giao cho các bị đơn quản lý. Tại phiên phúc thẩm, ông Vương Tấn Việt cũng tự nguyện thanh toán, hỗ trợ cho nhiều người với tổng số tiền hơn 7,7 tỉ đồng.