Nhận tiền hối lộ rồi tự nguyện nộp lại, nguyên Thứ trưởng và nhiều cán bộ được miễn xử lý hình sự

Ngày 18/8, TAND TP Hà Nội dự kiến mở phiên tòa sơ thẩm xét xử 28 bị cáo trong vụ án xảy ra tại Công ty Hoàng Long, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội cùng các đơn vị liên quan. Phiên tòa dự kiến diễn ra trong 9 ngày.

Trong số các bị cáo có Nguyễn Bá Hoan, cựu Thứ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội; Tống Hải Nam, cựu Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước; cùng một số cựu lãnh đạo, cán bộ thuộc Cục Quản lý lao động ngoài nước bị truy tố về tội "Nhận hối lộ". Một bị cáo khác bị xét xử về tội "Môi giới hối lộ", trong khi nhóm lãnh đạo và nhân viên doanh nghiệp bị cáo buộc "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng".

Theo cáo buộc, trong giai đoạn 2021-2025, Nguyễn Bá Hoan được giao phụ trách Cục Quản lý lao động ngoài nước. Cơ quan tố tụng cho rằng ông biết nhưng không ngăn chặn việc Tống Hải Nam chỉ đạo cán bộ gây khó khăn cho doanh nghiệp khi thẩm định hồ sơ cấp giấy phép đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài.

Từ những rào cản được tạo ra, các doanh nghiệp bị yêu cầu đưa tiền theo những mức định sẵn, từ 100-400 triệu đồng. Trong quá trình thẩm định, phê duyệt phiếu trả lời đăng ký hợp đồng cung ứng lao động, một quy trình được cho là trái quy định cũng được xây dựng, khiến doanh nghiệp phải đưa 500 USD cho mỗi lao động để được tạo điều kiện cấp phiếu.

Cơ quan tố tụng xác định cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan, Tống Hải Nam cùng một số cán bộ đã nhận tổng cộng hơn 30,2 tỷ đồng từ các cá nhân thuộc 31 công ty. Riêng ông Hoan bị cáo buộc nhận hơn 16,3 tỷ đồng.

Ở phía doanh nghiệp, các công ty của Nghiêm Quốc Hưng, Nguyễn Đức Nam và Nghiêm Văn Định bị cáo buộc sử dụng hai hệ thống sổ kế toán trong giai đoạn 2020-2025 nhằm che giấu doanh thu 1.241 tỷ đồng. Hành vi này bị xác định làm giảm số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp, gây thiệt hại cho Nhà nước 244 tỷ đồng.

Trong quá trình điều tra và truy tố, các bị cáo cùng những người liên quan đã nộp hơn 251 tỷ đồng để khắc phục hậu quả. Cơ quan tố tụng cũng kê biên nhiều bất động sản nhằm bảo đảm việc thi hành án.

Vì sao nguyên Thứ trưởng nhận 500 triệu đồng nhưng không bị xử lý hình sự?

Đáng chú ý trong vụ án là trường hợp ông Lê Tấn Dũng, nguyên Thứ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội. Dù không được giao phụ trách Cục Quản lý lao động ngoài nước, ông Dũng từng ký 7 giấy phép theo ủy quyền và nhận 500 triệu đồng từ Tống Hải Nam.

Tuy nhiên, theo Viện Kiểm sát, ông Dũng không biết việc Cục Quản lý lao động ngoài nước gây khó khăn, buộc doanh nghiệp phải đưa tiền. Ông cũng không bàn bạc với Tống Hải Nam, không trực tiếp tiếp xúc với doanh nghiệp và đã tự nguyện nộp lại toàn bộ số tiền được nhận.

Một số cán bộ khác tại Bộ cũng rơi vào trường hợp tương tự. Những người này nhận tiền trong quá trình thực hiện nhiệm vụ theo chỉ đạo của cấp trên, không trực tiếp tiếp xúc với doanh nghiệp và không biết việc các doanh nghiệp bị gây khó khăn để buộc phải đưa tiền.

Do các cá nhân đã tự nguyện hoàn trả toàn bộ số tiền nhận được, cơ quan điều tra xác định không xử lý trách nhiệm hình sự đối với họ.

Đối với nhóm Nghiêm Quốc Hưng, Nguyễn Đức Nam, Nghiêm Văn Định cùng 27 cá nhân bị xác định đã đưa tiền cho cán bộ, lãnh đạo Cục Quản lý lao động ngoài nước, Viện Kiểm sát cho rằng hành vi này xuất phát từ việc doanh nghiệp bị tạo rào cản và gây khó khăn.

Trong quá trình điều tra, các bị cáo thành khẩn khai báo, đồng thời có đơn tố cáo hành vi nhận hối lộ của cán bộ. Căn cứ các nghị quyết được cơ quan tố tụng viện dẫn, những người này cũng không bị xử lý hình sự về tội "Đưa hối lộ".

Vụ án dự kiến được TAND TP Hà Nội xét xử sơ thẩm từ ngày 18/8, với Hội đồng xét xử gồm 5 người. Đây là vụ án có số lượng bị cáo lớn, liên quan đến nhiều cá nhân từng công tác tại các cơ quan quản lý và doanh nghiệp trong lĩnh vực đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài.