Người đang nhận lương hưu nếu thuộc một trong các trường hợp xuất cảnh trái phép, bị Tòa án tuyên bố là mất tích...thì phải tạm dừng hưởng lương hưu.

Khi đóng bảo hiểm xã hội, mối quan tâm hàng đầu của người lao động có lẽ là quyền lợi được hưởng khi về hưu. Điều 73 Luật BHXH 2014 (sửa đổi tại khoản 1 Điều 219 Bộ luật Lao động 2019) quy định người tham gia BHXH được hưởng lương hưu phải đáp ứng hai điều kiện sau:

Thứ nhất, NLĐ đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại khoản 2 Điều 169 Bộ luật Lao động 2019.

Cụ thể, tuổi nghỉ hưu của NLĐ trong điều kiện lao động bình thường được điều chỉnh theo lộ trình cho đến khi đủ 62 tuổi đối với lao động nam vào năm 2028 và đủ 60 tuổi đối với lao động nữ vào năm 2035.

Tuổi nghỉ hưu của NLĐ năm 2023, trong điều kiện bình thường là đủ 60 tuổi chín tháng với lao động nam, đủ 56 tuổi với lao động nữ.

Thứ hai, tham gia đủ 20 năm đóng BHXH trở lên.

Đối với trường hợp bị tạm dừng hưởng lương hưu thì tại Điều 64 Luật BHXH có quy định về việc tạm dừng, hưởng tiếp lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:

Trường hợp 1: Người lao động xuất cảnh bất hợp pháp

Căn cứ theo khoản 1 Điều 33 Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam 2019, để được phép xuất cảnh, công dân Việt Nam cần tuân thủ các quy định như sau:

- Yêu cầu toàn bộ giấy tờ xuất nhập cảnh còn nguyên vẹn, còn thời hạn sử dụng; đối với hộ chiếu phải còn hạn sử dụng từ đủ 6 tháng trở lên.

- Trừ trường hợp được miễn thị thực; Công dân phải có thị thực hoặc giấy tờ xác nhận, chứng minh được nước đến cho nhập cảnh;

- Không thuộc bất kỳ trường hợp bị cấm xuất cảnh, không được xuất cảnh, bị tạm hoãn xuất cảnh theo quy định của pháp luật.

Nếu có bất cứ vi phạm nào trong các điều kiện kể trên, người có hành vi tự ý xuất cảnh ra nước ngoài sẽ bị xem là xuất cảnh trái phép. Với hành vi này, bên cạnh việc NLĐ bị dừng chi trả lương hưu hàng tháng mà còn có thể bị:

- Mức phạt hành chính từ 03 đến 05 triệu đồng (điểm a khoản 3 Điều 18 Nghị định

144/2021/NĐ-CP).

- Có thể bị truy cứu TNHS lên đến 03 năm tù về tội vi phạm quy định về xuất cảnh, nhập cảnh (Điều 347 Bộ luật Hình sự 2015).

Trường hợp 2: Một người được tòa án tuyên bố mất tích

Theo Bộ luật Dân sự 2015, được quy định rõ tại khoản 1 Điều 68, một người sẽ Tòa án tuyên bố mất tích khi có đủ các điều kiện sau:

- Thời gian từ ngày biết tin tức cuối cùng của người đó từ 02 năm liền trở lên, mặc dù đã áp dụng đầy đủ các biện pháp thông báo, tìm kiếm theo quy định về tố tụng dân sự nhưng vẫn không có tin tức xác thực về việc người này còn sống hay đã chết.

- Những người có quan hệ với người mất tích, người có quyền và lợi ích bị ảnh hưởng do sự vắng mặt yêu cầu toà án thông báo, tuyên bố mất tích.

Ngay sau khi cơ quan BHXH nhận được tuyên bố mất tích của tòa án sẽ ngay lập tức tạm dừng việc chi trả lương hưu hàng tháng cho người đó.

Trường hợp 3: Người hưởng lương hưu không đúng quy định

Cơ quan bảo hiểm xã hội khi quyết định một người tạm dừng hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng theo quy định tại Điểm c Khoản 1 Điều này phải thông báo bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày tạm dừng hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH, cơ quan bảo hiểm xã hội phải ra quyết định giải quyết hưởng; trường hợp quyết định chấm dứt hưởng bảo hiểm xã hội thì phải nêu rõ lý do.

HL (SHTT)