Không khí nghị trường Quốc hội ngày 27/5 "nóng" lên với những tranh luận gay gắt và những đề xuất gây chấn động liên quan đến dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự.

Tâm điểm của cuộc thảo luận xoay quanh đề xuất của Chính phủ về việc bỏ hình phạt tử hình ở 8 tội danh, và đặc biệt là kiến nghị mạnh mẽ từ các đại biểu đòi giữ nguyên, thậm chí tăng nặng án tử hình cho các tội ác liên quan đến sức khỏe, tính mạng và tài sản của nhân dân.

Theo dự luật, Chính phủ đề xuất thay thế hình phạt tử hình bằng tù chung thân không xét giảm án đối với 8 tội danh, bao gồm: hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân; gián điệp; phá hoại cơ sở vật chất - kỹ thuật của Việt Nam; sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh; vận chuyển trái phép chất ma túy; tham ô tài sản; nhận hối lộ; và tội phá hoại hòa bình, gây chiến tranh xâm lược.

Đại biểu Phạm Khánh Phong Lan phát biểu sáng 27/5. Ảnh: NLĐ

"Nhân văn với tội phạm, còn nạn nhân thì sao?"

Tuy nhiên, đề xuất này đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ nhiều đại biểu. Đại biểu Phạm Khánh Phong Lan (đoàn TP.HCM) bày tỏ sự băn khoăn sâu sắc khi bỏ án tử hình với các tội tham ô, nhận hối lộ, vận chuyển trái phép chất ma túy và sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh. Bà Lan thẳng thắn đặt câu hỏi: "Hiện nay khi tình hình tội phạm ngày càng phức tạp, gây hậu quả nghiêm trọng... Như vậy tại sao chúng ta lại giảm án, điều đó không hợp logic?".

Nữ đại biểu cho rằng, lý giải việc bỏ án tử hình là thể hiện tính nhân văn và phù hợp xu hướng quốc tế chưa thực sự thuyết phục. "Khi chúng ta nhân văn với tội phạm, thì thân nhân của những nạn nhân, hay những người đã chết do hành vi phạm tội gây ra sẽ suy nghĩ như thế nào?" – bà Lan day dứt. Bà nhấn mạnh rằng những kẻ phạm các tội này đều biết trước hậu quả nhưng vẫn bất chấp vì lợi ích cá nhân.

Không chỉ đề nghị giữ nguyên án tử hình cho 4 tội danh trên, đại biểu Phạm Khánh Phong Lan còn đưa ra một đề xuất gây tiếng vang lớn: tăng mức hình phạt cao nhất là tử hình đối với hành vi sản xuất, kinh doanh thực phẩm giả như sữa giả, thực phẩm chức năng giả. "Đây là những hành vi gây ảnh hưởng đến người yếu thế trong xã hội, tác động rất lớn đến sức khỏe và niềm tin của người dân," bà Lan phân tích, đồng thời nhấn mạnh "không thể xuê xoa", "không khoan nhượng với những tội ác này", nhất là sau hàng loạt vụ việc sữa giả, hàng giả bị phanh phui thời gian qua.

Đại biểu Phạm Văn Hòa

Tham nhũng, ma túy: Án tử hình phải còn để răn đe

Đồng quan điểm, đại biểu Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp) cũng kiên quyết đề nghị không bỏ án tử hình với tội tham ô tài sản, nhận hối lộ và vận chuyển trái phép chất ma túy. Ông Hòa cho rằng, dù thực tế ít người phạm tội tham nhũng bị tuyên án tử hình, việc duy trì hình phạt này vẫn có ý nghĩa răn đe to lớn.

"Có những vụ án, trước khi viện kiểm sát đề nghị mức án tử hình thì không thấy động tĩnh gì, chỉ đến lúc thấy mức án đề nghị thì gia đình và bị cáo mới tích cực nộp lại tiền, khắc phục hậu quả để thoát án tử," ông Hòa dẫn chứng và nhắc đến vụ án Trương Mỹ Lan với số tiền tham ô "không thể tưởng tượng được". Theo ông, việc duy trì án tử hình là động lực để người phạm tội khắc phục thiệt hại.

Về tội vận chuyển trái phép chất ma túy, ông Hòa ví hành vi này "như anh em song sinh" với tội mua bán trái phép chất ma túy, bởi không có vận chuyển thì ma túy không thể đến tay người dùng.

Đại biểu Nguyễn Thị Thu Nguyệt (Phó Trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách tỉnh Đắk Lắk) cũng không đồng tình bỏ hình phạt tử hình đối với tội vận chuyển trái phép chất ma túy, nhấn mạnh đây là mắt xích quan trọng trong các đường dây tội phạm và đặt câu hỏi về tính răn đe nếu giảm án trong bối cảnh tội phạm ma túy gia tăng.

Cuộc tranh luận tại nghị trường cho thấy tính phức tạp và nhạy cảm của việc điều chỉnh các hình phạt, đặc biệt là án tử hình. Các đại biểu đều thống nhất rằng luật pháp phải đủ sức răn đe, bảo vệ lợi ích của nhân dân và giữ gìn một xã hội an toàn, trật tự, đồng thời cần cân nhắc toàn diện cả lý luận và thực tiễn trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.

PV (SHTT)