Việc khai quật thành công ngôi mộ gạch đồ sộ có niên đại từ thế kỷ I-II tại Uông Bí không chỉ hé lộ kỹ thuật xây dựng tinh xảo của người xưa mà còn khẳng định vị thế chiến lược của vùng đất cửa sông Bạch Đằng từ hai thiên niên kỷ trước.

Ngày 18/1, Bảo tàng - Thư viện tỉnh Quảng Ninh đã chính thức công bố những kết quả sơ bộ đầy bất ngờ từ cuộc khai quật tại khu Chạp Khê, phường Vàng Danh. Ngôi mộ cổ được phát hiện tình cờ trong quá trình người dân san gạt mặt bằng, nằm ẩn mình ở độ sâu 2,5 m trên một gò đất cao.

18-1768737317-phat-hien-mo-gach-co-2000-nam-tai-quang-ninh-giai-ma-trung-tam-van-hoa-sam-uat-ben-dong-bach-dang.webp
Các chuyên gia, nhà khoa học khảo sát khu vực mộ gạch Chạp Khê. Ảnh: Mai Hương

Tiến sĩ Nguyễn Văn Anh (Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG Hà Nội), người chủ trì cuộc khai quật, cho biết di tích này có diện tích lên tới 150 $m^2$ với cấu trúc vô cùng phức tạp. Mộ bao gồm hai gian tiền thất, một gian trung thất và ba gian hậu thất, toàn bộ được xây bằng loại gạch nung kỹ, mái cuốn vòm kiểu múi bưởi. Điểm nhấn nghệ thuật nằm ở những họa tiết trang trí trên gạch như hoa văn đồng tiền, ô trám, đường tròn đồng tâm và chữ S - những biểu tượng thẩm mỹ đặc trưng của giai đoạn đầu Công nguyên.

Minh chứng về một vùng quần cư sầm uất 

Thông qua hệ thống hiện vật phong phú được tìm thấy như mô hình nhà bằng đất nung, chân đèn, vò cổ và đồ gốm men, các nhà khoa học xác định ngôi mộ có niên đại từ thế kỷ I-II.Phát hiện này có ý nghĩa quan trọng trong việc nghiên cứu bản đồ khảo cổ học khu vực. 

Việc các ngôi mộ loại hình này tập trung dày đặc dọc lưu vực sông Bạch Đằng (trải dài từ Quảng Yên, Uông Bí đến Thủy Nguyên, Kinh Môn) là bằng chứng đanh thép cho thấy đây từng là một trung tâm trị sở, văn hóa và kinh tế phát triển rực rỡ cách đây gần 2.000 năm.

Hướng tới xây dựng công viên khảo cổ

Trước giá trị lịch sử to lớn của di tích, Sở Văn hóa - Thể thao Quảng Ninh cùng chính quyền địa phương đã thống nhất kế hoạch bảo tồn nguyên trạng tại chỗ. Thay vì di dời, khu vực này sẽ được lập hồ sơ khoa học để xếp hạng di tích và định hướng quy hoạch thành một công viên khảo cổ. Mô hình này kỳ vọng sẽ vừa phục vụ công tác giáo dục di sản, vừa trở thành điểm nhấn độc đáo cho phát triển du lịch văn hóa tại địa phương.

Cũng trong dòng chảy khám phá lịch sử, tại Hải Phòng, các nhà khoa học đang tiến hành kiểm định những cọc gỗ lớn vừa phát hiện tại đền Kiếp Bạc để làm rõ mối liên hệ với các chiến tích lịch sử trên dòng sông huyền thoại này.