Quốc hội quyết nghị việc nghiên cứu, tổ chức giám sát các nội dung liên quan đến sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã và việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Quốc hội chiều nay biểu quyết thông qua Nghị quyết về chương trình giám sát của Quốc hội năm 2026.

Theo đó, Quốc hội quyết nghị tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa 16 sẽ xem xét báo cáo kết quả công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa 16 và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Ngoài ra, Quốc hội xem xét các báo cáo của Chính phủ về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025, những tháng đầu năm 2026; về tài chính nhà nước năm 2024; quyết toán ngân sách nhà nước năm 2024; công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025...

Quốc hội sẽ xem xét việc thực hiện một số nghị quyết của Quốc hội về các chủ trương đầu tư dự án lớn như: đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam; tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại Hà Nội, TPHCM.

Tuyến đường sắt đô thị ở TPHCM. Ảnh: Nguyễn Huế

Còn tại kỳ họp thứ 2, Quốc hội sẽ xem xét các báo cáo của Chính phủ về kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2026, dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2027; phương án phân bổ ngân sách trung ương năm 2027; công tác phòng, chống tham nhũng; công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật; công tác thi hành án; việc giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Quốc hội cũng sẽ xem xét tình hình thực hiện chính sách, chế độ bảo hiểm xã hội, quản lý và sử dụng Quỹ Bảo hiểm xã hội năm 2025; tình hình quản lý, sử dụng Quỹ Bảo hiểm y tế năm 2025.

Ngoài ra tại kỳ họp thứ 2 diễn ra vào năm sau, Quốc hội sẽ xem xét về việc thực hiện nghị quyết của Quốc hội với một số dự án: dự án đường Hồ Chí Minh giai đoạn tiếp theo; cảng hàng không quốc tế Long Thành; một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam phía Đông; công trình đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông; đường vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội; đường vành đai 3 TPHCM...

Cạnh đó, Quốc hội cũng sẽ xem xét các báo cáo của Chính phủ, TAND tối cao, VKSND tối cao về công tác triển khai thi hành Hiến pháp, luật, pháp lệnh, nghị quyết của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội; các báo cáo của Kiểm toán nhà nước...

Giám sát việc thực hiện nghị quyết về sáp nhập tỉnh, xã

Quốc hội giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội chủ trì ban hành kế hoạch và tổ chức triển khai thực hiện có hiệu quả nghị quyết này cùng với việc hoàn thiện dự thảo Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND (sửa đổi) trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp thứ 10 (tháng 10/2025).

Căn cứ chương trình giám sát của Quốc hội và điều kiện, tình hình thực tế, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, đoàn đại biểu Quốc hội, đại biểu Quốc hội chủ động xây dựng, triển khai thực hiện chương trình giám sát của mình.

Trong đó nghiên cứu, tổ chức giám sát các nội dung liên quan đến việc thực hiện các nghị quyết của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã và việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp bằng các hình thức phù hợp hoặc lồng ghép với các hoạt động giám sát khác, bảo đảm hiệu quả; báo cáo kết quả thực hiện theo quy định của pháp luật. 

Một góc tỉnh Quảng Ninh. Ảnh: Hoàng Hà

Quốc hội lưu ý cần tiếp tục đổi mới, phát huy tinh thần chủ động trong hoạt động giám sát; quán triệt và triển khai có hiệu quả quy định mới của Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND dự kiến được Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ 10 (tháng 10/2025); đẩy mạnh việc ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động giám sát.

Cần bám sát tình hình thực tiễn thi hành pháp luật, bảo đảm hoạt động giám sát có trọng tâm, trọng điểm, tránh chồng chéo, nâng cao hiệu lực, hiệu quả, góp phần hoàn thiện chính sách, pháp luật, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước.

Trước khi Quốc hội thông qua chương trình giám sát năm 2026, báo cáo giải trình tiếp thu, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và giám sát Dương Thanh Bình cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhận thấy, việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh là một quyết sách quan trọng, thể hiện sự sáng suốt, quyết tâm chính trị rất cao nhằm xây dựng bộ máy nhà nước tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.

Trong quá trình triển khai thực hiện sẽ có nhiều tác động, ảnh hưởng đến người dân, doanh nghiệp, cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, việc quản lý tài chính công, tài sản công…

Vì vậy, việc theo dõi, xem xét, đánh giá việc triển khai thực hiện nghị quyết, kịp thời hoàn thiện cơ chế, chính sách để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc (nếu có) là rất cần thiết.

Trong năm 2026, căn cứ tình hình thực tế và xét thấy cần thiết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ đề nghị Chính phủ có báo cáo chuyên đề về nội dung này để trình Quốc hội xem xét, thảo luận vào thời điểm phù hợp.

Theo Trần Thường (VietNamNet)