Rút ngắn 3 tháng nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV để kịp thời kiện toàn nhân sự cấp cao

Sáng 12/5, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đã trình Quốc hội về việc rút ngắn nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026. Theo đề xuất, nhiệm kỳ này sẽ kết thúc sớm hơn 3 tháng, tức vào đầu tháng 4/2026 thay vì tháng 7 như dự kiến ban đầu.

Lý giải cho đề xuất này, bà Thanh nhấn mạnh việc rút ngắn nhằm đảm bảo tiến độ kiện toàn nhân sự cấp cao sau Đại hội Đảng toàn quốc. Việc này được cho là cần thiết để tạo sự đồng bộ, liên tục và ổn định trong công tác tổ chức, phân công đội ngũ cán bộ chủ chốt trong hệ thống chính trị, từ Đảng, Chính phủ đến các đoàn thể chính trị - xã hội.

Theo Hiến pháp, nhiệm kỳ Quốc hội kéo dài 5 năm. Tuy nhiên, trong trường hợp đặc biệt, nếu được ít nhất 2/3 tổng số đại biểu tán thành, Quốc hội có quyền quyết định rút ngắn hoặc kéo dài nhiệm kỳ theo đề nghị của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Quy định tương tự cũng được áp dụng đối với nhiệm kỳ của HĐND các cấp theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Quốc hội khóa XV và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 được bầu cử vào ngày chủ nhật 23/5/2021; kỳ họp thứ nhất của Quốc hội được khai mạc ngày 20/7/2021 và HĐND các cấp cũng được khai mạc vào khoảng thời gian này.

Theo các quy định của pháp luật trên, đến ngày 20/7/2026 Quốc hội khóa XV và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 sẽ kết thúc nhiệm kỳ và chậm nhất là ngày 24/5/2026 Quốc hội khóa XVI, HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 phải được bầu xong.

Tuy nhiên, căn cứ chủ trương của Đảng, yêu cầu thực tiễn cho thấy cần rút ngắn khoảng thời gian giữa Đại hội Đảng toàn quốc và kỳ họp thứ nhất của Quốc hội, HĐND khóa mới.

Bà Phó Chủ tịch Quốc hội  cho rằng việc rút ngắn khoảng thời gian giữa Đại hội Đảng và kỳ họp đầu tiên của Quốc hội, HĐND nhiệm kỳ mới sẽ giúp các cấp ủy sớm triển khai Nghị quyết Đại hội XIV và các nghị quyết cấp địa phương. Đồng thời, điều này sẽ hạn chế khoảng trống trong bộ máy khi chuyển giao nhiệm kỳ.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội dự kiến cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 dự kiến sẽ được tổ chức vào Chủ nhật, ngày 15/3/2026.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội vì thế đề nghị nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 được rút ngắn 3 tháng, kết thúc vào đầu tháng 4/2026 (thay vì tháng 7/2026).

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng trình Quốc hội Ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 là Chủ nhật, ngày 15/3/2026.

Theo quy định của Luật Bầu cử, ngày bầu cử toàn quốc phải là Chủ nhật và được công bố chậm nhất 115 ngày trước khi diễn ra.